GAMBY PLC

17/09/2026

(ዶ/ር በሃይሉ ይዘንጋው የሕፃናት ሕክምና ስፔሻሊስት )
የጨቅላ ህፃናት ቢጫ መሆን በሽታ (neonatal jaundice)
✅የጨቅላ ህፃን ቢጫ መሆን የሚከሰተው በህፃኑ ደም ውስጥ ቢሊሩቢን(Bilirubin) የሚባል ኬሚካል ከመጠን በላይ ሲጠራቀም ነው።
✅ቢሊሩቢን(bilirubin) ጤነኛ ሰዉ ላይ ቀይ የደም ህዋሳት ሲሰባበሩ የሚፈጠር ሲሆን ፤ በጉበት እና ኩላሊት በመታገዝ ከሰዉነታችን በሰገራ እና በሽንት ዉስጥ ይወገዳል።
✅ይህ ክስተት ልጆች በተወለዱ በአንድ ሳምንት ዉስጥ 80% የሚሆኑ ያለቀናቸዉ የተወለዱ ልጆች ላይ የሚታይ ሲሆን ፤ በቀናቸዉ ከተወለዱት ውስጥ 60% የሚሆኑት ላይ የመከሰት እድል አለዉ።
✅የሚከሰትበት ዋና ዋና ምክንያቶች ውስጥ:-
-የእናትና የጨቅላው ህፃን የደም አይነት ልዩነት ካለ በተለይ RH incompatibility(ሾተላይ ካለ) ወይም ABO incompatibility (የእናት ደም አይነት O ከሆነ አና የህፃኑ የደም አይነት ከ O ውጭ ከሆነ)
- የጨቅላ ህፃናት ኢንፌክሽን ካለ(neonatal sepsis)
-በጨቅላ ህፃናት ጭንቅላት ላይ የደም መጠራቀም(subgaleal hemorrhage ,cephalhematoma)
- በቂ የእናት ጡት በደንብ አለመጥባት
-ሲወለዱ ከሚጠበቀዉ በታች የሆነ ክብደት ሲኖራቸው ወይም ያለቀናቸው ሲወለዱ
-በዘር የሚተላለፉ በጉበት ዉስጥ ያሉ “ቢሉሪቢንን” ለማስወገድ የሚረዱ ኬሚካሎች እጥረት
- የአንዳንድ የጡት ወተት ውስጥ የሚገኙ ኬሚካሎች
- በጉበት እና የሀሞት ከረጢት ላይ ያሉ የአፈጣጠር ችግሮች
✅ምልክቶቹ ምንድን ናቸው?
ይህ ችግር ያጋጠማቸው ጨቅላ ህፃናት ከሚታይባቸው ምልክቶች ዋና ዋናዎቹ የሚባሉት :-
- የአይናቸው ነጩ ክፍል ቢጫ መሆን
- የህፃኑ ቆዳ ቢጫ መሆን
-ጡት መጥባት መቀነስ
- ህፃኑ ሲያለቅስ በጣም የመረረ እና ድምፁ በጣም ከተለወጠ
- መነጫነጭና በደንብ አለመተኛት
- የህመሙ መጠን ሲጠነክር እና “ቢሉሪቢን” ወደ አዕምሮ በመሄድ መጠራቀም ሲጀምር እንደ ሰዉነትን ማንቀጥቀጥ ፣ መዝለፍለፍ ፣ የንቃት መቀነስ እስከ እራስን መሳት ሊያደርስ ይችላል።
-የሽንት ቀለም መጥቆር
-የሰገራ ቀለም መንጣት
✳️ህክምናው ምንድነው?
✅ህክምናው እንደ በሽታው ምክንያት እና እንደ ደረጃዎቹ የሚሰጥ ሲሆን።
✅ቀላል ለሚባሉት ፀሀይ ማሞቅ እና በቂ የእናት ጠት ማጥባት በቂ ሊሆን ይችላል።
✅የጨረር ህክምና(Phototherapy) :-ይህ ህፃናትን የተለያየ ቀለም እና ሀይል ባለቸዉ የብርሀን ጨረር ላይ በማድረግ በሰዉነታቸዉ ዉስጥ የተከማቸዉን “ቢሊሩቢን” በቀላሉ መወገድ ወደሚችል አይነት መቀየር ነዉ።

✅ነገር ግን የ ቢሊሩቢን(bilirubin) መጠኑ በጣም ከፍ ያለ ከሆነ ወይም ህፃኑ ጋር የጭንቅላትት መጎዳት ምልክት(bilirubin encephalopathy )ከታየ በቶሎ ደሙ ሙሉ በሙሉ መቀየር አለበት(exchange transfusion) ይታከማል ፡፡
✅ሌላዉ ይህንን ህመም ያመጣዉን ዋናውን መንስዔ ማከም ነው።
✳️የጨቅላ ህፃናት ቢጫ መሆን በሰአቱ ካልታከመ እስከ ሞት ሊያበቃ ይችላል።
✳️በረጅም ጊዜም የሚከሰተው መዘዝ መራመድ አለመቻል እና የአዕምሮ እድገት ውስንነት እስከ የመስማት ችሎታን ማጣት ሊያደርስ ይችላል።
መከላከያ መንገዶች
✳️እናቶች ከወለዱ እለት ጀምሮ በቂ ብርሃን ባለበት ቦታ ላይ የልጆቻቸውን አይን እና ሰውነት ቆዳ ቀለም መከታተል እና ቢጫ መሆን ካስተዋሉ ተሎ ወደ ህክምና መውሰድ
✳️ጨቅላ ህፃናት እንደተወለዱ በቂ የሆነ ወተት እንዲያገኙ ማድረግ የ”ቢሊሩቢንን” ከሰዉነት መወገድ ማፉጠን ይቻላል።

14/09/2026

የመስከረም ወር እና የጤናዎ ጥንቃቄ፦ ከክረምት ወደ መኸር ሲሸጋገሩ ሊገጥሙ የሚችሉ ህመሞች እና መከላከያዎቻቸው
​መስከረም የብሩህ አየር እና የአበባ ወቅት ቢሆንም፣ የአየር ጠባይ መለዋወጥን እና የዝናብ ውሃ መተኛትን ተከትሎ የሚከሰቱ ወቅታዊ ህመሞች አሉ። ጤናዎን እና የቤተሰብዎን ደህንነት ለመጠበቅ እነዚህን ነጥቦች አስተውሉ፦
​1. በውሃ እና በምግብ ወለድ የሚመጡ ህመሞች
​አጣዳፊ የጨጓራና አንጀት ህመም (ተቅማጥና ትውኪያ)፣ አሜባ እና ታይፎይድ፦ የክረምቱ ጎርፍ የውሃ ምንጮችን ስለሚበክል እና ንፅህናቸው ካልተጠበቀ ምግቦች በስፋት ይከሰታሉ።
​መፍትሔ፦ የመጠጥ ውሃን አፍልቶ መጠቀም፣ አትክልትና ፍራፍሬዎችን በደንብ ማጠብ እና የምግብ ንፅህናን መጠበቅ።
​2. የወባ እና የትንኝ በሽታዎች
​የቆመ ውሃ ለወባ ትንኝ መራባት ምቹ በመሆኑ በመስከረም ወር የወባ ስርጭት ይጨምራል።
​መፍትሔ፦ በአካባቢዎ የሚገኙ የቆሙ ውሃዎችን ማደፍረስ እና በወባ ተጋላጭ አካባቢዎች ሁልጊዜ የአልጋ መረብ (አጋር) መጠቀም።
​3. የመተንፈሻ አካል ህመሞች እና አለርጂ
​ጉንፋን፣ የሳንባ ምች (Pneumonia) እና የአስም መነሳት፦ የቅዝቃዜና እርጥበት መለዋወጥ እንዲሁም የትምህርት ቤቶች መከፈትን ተከትሎ በሚፈጠር መጨናነቅ ህፃናትና አረጋውያን ለሳንባ ምች እና ለጉንፋን በቀላሉ ይጋለጣሉ። በተጨማሪም የመስከረም የአበባ ብናኞች (Pollen) የአለርጂ ህመሞችን ሊቀሰቅሱ ይችላሉ።
​መፍትሔ፦ ህፃናትን እና አረጋውያንን ከቅዝቃዜ መጠበቅ፣ መታመሚያ ምልክት የሚያሳይ ልጅን ቤት ማሳረፍ እና አየር መንገድን ክፍት ማድረግ።
​4. የዓይን እና የቆዳ ህመሞች
​የአቧራ መጨመር እና እርጥበት ለዓይን ሕመም (Pink Eye) እና ለቆዳ የፈንገስ ኢንፌክሽኖች ምክንያት ይሆናሉ።
​🩺 ጋምቢ ቲችንግ ጠቅላላ ሆስፒታል
የእርስዎ እና የቤተሰብዎ ሙሉ ጤንነት ያሳስበናል! ማንኛውም የህመም ስሜት ሲሰማዎ ወደ ሆስፒታላችን በመምጣት በባለሙያዎቻችን ተገቢውን የህክምና አገልግሎት ያግኙ።
​📍 አድራሻ፦ ባሕር ዳር
📞 ስልክ፦ 0918143195

12/09/2026

12/09/2026

የበዓል ወቅት አመጋገባችን ምን መሆን አለበት? 🥗🍗

​የበዓል ወቅት የደስታ፣ የፍቅርና የቤተሰብ መሰብሰቢያ ጊዜ ነው። ነገር ግን ከጾም መውጫ በኋላ ወይም በበዓላት አጋጣሚ ከልክ ያለፈ ቅባት፣ ስጋ እና ስኳር የበዛባቸውን ምግቦች በአንድ ጊዜ መመገብ ለሆድ ማፈንተር፣ ለስኳርና ደም ግፊት መዛባት እንዲሁም ለምግብ አለመፈጨት ችግሮች ያጋልጣል።

​በበዓል ሰሞን ጤናችን ሳይጎዳ በደስታና በሙሉ ጤንነት ለማሳለፍ ጋምቢ ቲችንግ አጠቃላይ ሆስፒታል የሚከተሉትን ህክምናዊ የአመጋገብ ምክሮች ይመክራል፡

​1. የምግብ መጠንን መመጠን (Portion Control)

በዓል ስለሆነ ብቻ በአንድ ጊዜ ሳህናችንን አትርፈን መሙላት የለብንም። የፈለግነውን ያህል ጣፋጭ ወይም የስጋ ምግብ ቢኖር እንኳ በትንሽ መጠን መውሰድና ቀስ ብሎ ማላመጥ የአንጀትና የምግብ መፈጨት ስርዓታችን ላይ የሚፈጠርን ጫና ይቀንሳል።

​2. አትክልትና ፍራፍሬዎችን በበቂ ሁኔታ ማካተት

ከሰጋና ቅባት ነክ ምግቦች ጎን ለጎን ሰላጣ፣ የተቀቀሉ አትክልቶችና ፍራፍሬዎችን በምግብ ሳህናችን ላይ ማካተት አለብን። አትክልቶች ከፍተኛ የፋይበር (Fiber) ይዘት ስላላቸው የምግብ መፈጨትን ያፋጥናሉ፤ የሆድ ድፋትንም ይከላከላሉ።

​3. በቂ ውሃ መጠጣት

በበዓል ወቅት ለስላሳ பானዎችን፣ የታሸጉ ጁሶችንና አልኮልን ከማብዛት ይልቅ በቂ ውሃ መጠጣት ይገባል። ውሃ በሰውነታችን ውስጥ ያሉ መርዛማ ነገሮችን ለማስወገድና የምግብ መፈጨት ሂደቱን ለማቃለል ዋናው መፍትሔ ነው።

​4. የስጋና የቅባት አጠቃቀምን መቀነስ

በተለይ ከረጅም ጾም በኋላ ወዲያውኑ ከፍተኛ ስብ ያላቸውን የቅባት ምግቦችና ስጋ ማብዛት ለከፍተኛ የሆድ ህመም ያጋልጣል። ከተቻለ የስጋውን ስብ/ጮማ አስወግዶ መመገብና ጥበስን ከማብዛት ይልቅ የተቀቀሉ ምግቦችን ማስቀደም ይመረጣል።

​5. ከተመገቡ በኋላ ቀላል እንቅስቃሴ ማድረግ

ከተመገብን በኋላ ወዲያውኑ መቀመጥ ወይም መተኛት የቃጠሎ (Heartburn) እና የምግብ አለመፈጨት ያመጣል። ከምግብ በኋላ ከቤተሰብ ጋር ለ15–20 ደቂቃ የእግር መንገድ መራመድ ለምግብ መፈጨትና ለደም ስኳር ቁጥጥር በእጅጉ ይረዳል።

​ጤናዎን በመጠበቅ በዓሉን በደስታና በሰላም ያሳልፉ!

​ጋምቢ ቲችንግ አጠቃላይ ሆስፒታል

10/09/2026

እንኳን ለ2019ዓ.ም አዲስ አመት ፈጥሪ ከክፉ ሁሉ ከልሎ በሰላም አደረሰን።አዲሱ አመት ከምንም በላይ በሀገራችን ሰላም ሰፍኖ የምንተሳሰብበት፣ የምንከባበርበት፣የምንቀባበልበት እና የምንፋቀርበት በማንኛውም እንቅስቃሴአችን ስኬታማ የምንሆንበት አመት እንዲሆን እግዚአብሔር ይርዳን።
መልካም አዲስ አመት
ሲሳይ ብርሃኔ

08/09/2026