07/08/2026
ସତ୍ୟବାଦୀ, 0୬l0୮ : ମହାମନୀଷୀ ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି, ଇତିହାସ ଓ ଦର୍ଶନ ଶାସ୍ତ୍ର ଅବଗାହୀ ଜଣେ ଯଶସ୍ବୀ ସାରସ୍ୱତ ପ୍ରତିଭା ରୂପେ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗତ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ସ୍ବପ୍ନକୁ ବାସ୍ତବାୟିତ କରିବା ସହ ଅନେକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଯାଇଛନ୍ତି l ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଶିକ୍ଷାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଚରିତ୍ର ନିର୍ମାଣ l ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି, ସମାଜ, ରାଜନୀତି ଓ ଦର୍ଶନଶାସ୍ତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସେ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ମୂଳଭିତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ l ଜଣେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସ୍ୱାଭିମାନୀ ଓଡ଼ିଆ ଭାବରେ ସେ କାବ୍ୟ-କବିତା, ସମାଲୋଚନା, ବ୍ୟାକରଣ, ଜୀବନୀ ଓ ଇତିହାସ ଆଦି ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିବା ସଂଗେ ସଂଗେ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଅନୁବାଦର ଆଦି ସ୍ରଷ୍ଟା ଭାବରେ ସ୍ବୀକୃତି ଲାଭ କରିଥିଲେ l ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଭାବରେ ସେ କେବଳ ଶିକ୍ଷାଦାନ ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ସୀମିତ ରଖି ନ ଥିଲେ ; ବରଂ ଦେଶର ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରାମ ଓ ନୂତନ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭୂମିକାରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ବୋଲି ଜାତୀୟ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାକ୍ତନ ମୁଖ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ପୂର୍ବତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡ. ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମହାପାତ୍ର ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି l
ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ବୁଧବାର ଅପରାହ୍ଣରେ ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସଙ୍କ ୧୪୨ତମ ଜୟନ୍ତୀ ଉତ୍ସବ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ପାଳିତ ହୋଇଥିଲା l ଏହି ଅବସରରେ ଆୟୋଜିତ ସ୍ମୃତିସଭାରେ କୁଳପତି ପ୍ରଫେସର୍ ଡ. ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପୌରୋହିତ୍ୟ କରିବା ସହ ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତିମାନ୍ ସ୍ମୃତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ l କୁଳସଚିବ ରଶ୍ମିରେଖା ଦାସ ତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟରେ ଇତିହାସ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କ ଜୀବନାଦର୍ଶ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ସଂପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ l
ଆଞ୍ଚଳିକ, ଜନଜାତି ଭାଷା ଓ ଐତିହ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ବିଭାଗ ଅତିଥି ସହଯୋଗୀ ପ୍ରଫେସର୍ ଡ. ନିବେଦିତା ମହାନ୍ତିଙ୍କ ସଂଯୋଜନାରେ ସଂଚାଳିତ ଏହି ସ୍ମୃତିସଭାରେ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାଷା ସଂସାଧନ ବିଭାଗ ଅତିଥି ପ୍ରଫେସର୍ ଡ. ଅନନ୍ତ କିଶୋର ଜେନା ବିଂଶ ଶତକ ଭାରତର ସାମାଜିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ, ରାଜନୀତିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସଙ୍କ ବହୁମୁଖୀ ପ୍ରତିଭା ସଂପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିବା ବେଳେ ଆଞ୍ଚଳିକ, ଜନଜାତି ଓ ଐତିହ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ବିଭାଗ ଅତିଥି ପ୍ରଫେସର୍ ଡ. ବବ୍ରୁବାହନ ମହାପାତ୍ର ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କ ସାରସ୍ୱତ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିଥିଲେ l ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ ବିଭାଗ ମୁଖ୍ୟ ଡ. ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ କୁଇଲା ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସଙ୍କ କାବ୍ୟକୃତି ଓ ଜାତୀୟ ଚେତନା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିବା ବେଳେ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ ବିଭାଗ ଅତିଥି ସହଯୋଗୀ ପ୍ରଫେସର୍ ବାସନ୍ତୀ ମହାନ୍ତି ସଂସ୍କାରକ ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କ ସେବା ଓ ସାଧନା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ l
ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାଷା ସଂସାଧନ ବିଭାଗ ଅତିଥି ସହକାରୀ ପ୍ରଫେସର୍ ଡ. କୁଳମଣି ଓଝା, ଏହି ବିଭାଗ ଅତିଥି ଅଧ୍ୟାପିକା ଡ. ଶୁଭସ୍ମିତା ନାୟକ, ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ ବିଭାଗ ଅତିଥି ଅଧ୍ୟାପିକା ଡ. ମୋନାଲି ଚ୍ୟାଙ୍ଗ୍ ଓ ଜନଜାତି ଭାଷା ଓ ଐତିହ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ବିଭାଗ ଅତିଥି ଅଧ୍ୟାପିକା ଡ. ସସ୍ମିତା ଜେନା ପ୍ରମୁଖ ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସ୍ମୃତିଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ l ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପରିଷଦ ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଡ. ଲିପିକା ନାୟକ ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଅମଳିନ ଆଭା ଓ ଆଦର୍ଶ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଲ୍ଲେଖ ପୂର୍ବକ ଶେଷରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଧନ୍ୟବାଦ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ l ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବିଶ୍ୱଜିତ ଦଳାଇ, ସାଇପ୍ରସାଦ ପଟ୍ଟନାୟକ, ନିରଞ୍ଜନ ନାୟକ ଓ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ରଥ ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କ ସାରସ୍ୱତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ସଂପର୍କରେ କହିଥିବା ବେଳେ ରାଜଶ୍ରୀ ସାହୁ କବିତା ଆବୃତ୍ତି କରିଥିଲେ l ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଆଶାରାଣୀ ବେହୁରା ଓ ତପସ୍ୱିନୀ ପୋଥାଳ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସଙ୍କ ବିରଚିତ ରାମଚଣ୍ଡୀରେ ରାତି କବିତାରୁ କିୟଦଂଶ ଗାନ କରିଥିଲେ l
