10/11/2013
اولین انجمن تخصصی گردشگری - ورزشی معلولان در ایران
گردشگری معلولان و سالمندان
(Paratour)
تاریخچه:
* واژه پاراتور ترکیبی از پیشوند یونانی پارا (παρά) به معنای «همراه» و «کنار» و واژهتور است.
کلمه tour به معنای گشتن اخذ شده که ریشه در لغت لاتین turns به معنای دور زدن، رفت و برگشت بین مبدأ و مقصد و رخش دارد که از یونانی به اسپانیایی و فرانسه و در نهایت به انگلیسی راه یافتهاست.
پاراتور برای اولین بار در ایران توسط انجمن معلولان پارس، نخستین انجمن تخصصی گردشگری معلولان و سالمندان با همکاری جمعی از اعضای راهنمایان تور استان تهران در تاریخ
29 /1/ 1392 با عنوان «ری گردی» برگزارشد.
کمتوان یا معلول به کسی گفته میشود که بر اثر نقص جسمی یا ذهنی، اختلال قابل توجهی به طور مستمر بر سلامت و کارایی عمومی، و یا در شئون اجتماعی، اقتصادی و حرفهای او به وجود آید، به طوری که این اختلال، از استقلال فردی، اجتماعی و اقتصادی وی بکاهد. این گروه، شامل حسی تظیر مانند ناشنوا ونابینا، و همچنین معلول جسمی و معلول ذهنی میباشد
سالمندی به سالهای نزدیک یا پیشیگرفته از میانگین طول عمر بشر اشاره دارد و بنابراین پایان چرخهٔ حیات انسان میباشد. افراد سالمند قابلیتهای احیاشوندهٔ محدودی دارند و بیش از دیگر بزرگسالان در معرض بیماری، سندرمها و کسالت هستند. زیستشناسی سالمندی، تحت عنوان پیری مطرح میشود. علم پیریشناسی به مطالعهٔ پزشکی روند پیری، و پیرپزشکی به مطالعهٔ بیماریهایی که سالمندان بدان مبتلا میشوند، مربوط است.
در علوم بهداشتی، توانبخشی یا بازتوانی (به انگلیسی: Rehabilitation) فرآیندی است که در آن به فرد توانخواه کمک میشود تا توانایی از دست رفته خود پس از یک واقعه، بیماری یا آسیب را که منجر به محدودیت عملکردی وی شده است مجدداً به دست آورد توانبخشی حوزه علمی بسیار وسیعی در مجموعه خدمات بهداشتی و درمانی محسوب می گردد و به افراد کمک میکند تا پس از ابتلا به مشکلاتی نظیر سکته، ضایعات نخاعی، جراحیهای ارتوپدی، ضربه مغزی، سوختگی، کم شنوایی، اختلال پردازش مرکزی شنوایی، مشکلات تعادل و غیره، تا حد امکان بر مشکل خود غلبه نموده و استقلال عملکردی قبلی را باز یابد.
کنواسیون جهانی معلولان
بخشی از ماده 30
ماده 30) مشارکت در زندگی فرهنگی، تفريحی و ورزشی :
ـ دولتهای عضو حق معلولين را برای شرکت در زندگی فرهنگی مساوی با ديگران به رسميت میشناسند و میبايست تمام اقدامات لازم را اتخاذ نمايند تا اطمينان حاصل شود که معلولين :
(از دسترسی به مکانهای ارايه خدمات و اجراهای فرهنگی مثل تئاتر، موزه، سينما، کتابخانه و خدمات توريستی برخوردار بوده و تا جايی که امکان دارد از دسترسی به مکانهای تاريخی و محلهايی که از نظر ملی دارای اهميت هستند؛ بهرهمند شوند
ـ نظر به قادر سازی افراد معلول به شرکت مساوی با ساير افراد در فعاليتهای تفريحی و ورزشي؛ دولتهای عضو میبايست اقدامات مناسبی را شامل موارد زير اتخاذ نمايند:
(الف) تشويق و ارتقای حضور معلولين در کاملترين حد ممکن در جريان فعاليتهای ورزشی در همه سطوح.
(ب) حصول اطمينان از اينکه افراد معلول دارای فرصت سازماندهی، توسعه و مشارکت در فعاليتهای ورزشی، تفريحی مختص معلولين بوده و به اين منظور آنها را به مربيگری، تمرين و تلاش مناسب، مساوی با ديگران تشويق نمايد.
(پ) اطمينان حاصل نمايند که افراد معلول به حوزههای ورزشی، تفريحی و گردشگری دسترسی دارند.
(ت) اطمينان حاصل نمايد که افراد معلول به مشارکت در بازیها، فعاليتهای تفريحی و ورزشی از جمله فعاليتهای موجود در سيستم مدرسه دسترسی دارند.
(ث) اطمينان حاصل نمايند که افراد معلول به خدمات سازمانهای تفريحی، گردشگری و ورزشی دسترسی دارند.
قانون جامع حمایت از حقوق معلولان : -
مصوب مجلس شورای اسلامی – مورخ چهارشنبه 16/2/1383
ماده 2. کلیه وزارتخانه ها، سازمانها وموسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی و انقلابی موظفند در طراحی، تولید و احداث ساختمانها و اماکن عمومی و معابر و وسایل خدماتی به نحوی عمل نمایند که امکان دسترسی و بهره مندی از آنها برای معلولان همچون افراد عادی فراهم گردد.
تبصره1. وزارتخانهها، سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی و انقلابی موظفند جهت دسترسی و بهره مندی معلولان، ساختمانها و اماکن عمومی، ورزشی، تفریحی، معابر و وسایل خدماتی موجود را در چهارچوب بودجههای مصوب سالانه خود مناسب سازی نمایند
ماده 4. معلولان می توانند در استفاده از امکانات ورزشی، تفریحی، فرهنگی و وسایل حمل و نقل دولتی (مترو، هواپیما، قطار) از تسهیلات نیمه بها بهره مند گردند.
گردشگری معلولان و سالمندان به سفرهایی اطلاق میشود که معلولان و سالمندان با استفاده از امکانات و تجهیزات تخصصی و همراهی افراد آشنا به مسائل و نحوه کمک به معلولان، براحتی سایر افراد از سیر و گشتی دلپذیر استفاده میکنند.
برگزاری گردشهای افراد معلول، ناتوان و سالمند با اهداف: تفریحی، گذراندن اوقات فراغت، آموزش و یا کسب و کار؛ با رعایت اصول و استانداردهای تخصصی گردشها، امور توانبخشی و امکانات مناسب سازی شده از قبیل: وسائط نقلیه، هتل، استراحت گاه و اماکن تفریحی مناسب سازی شده و استفاده برای افراد معلول و کم توان.
شناسایی مناطق مناسبسازی شده شهرکهای تفریحی، گردشگری، مجتمع های سیاحتی، موزه و ... و معرفی این اماکن برای استفاده معلولان و سالمندان و ارائه طرح و برنامه به منظور توسعه و تجهیز دفاتر خدمات مسافرتی، جهانگردی، مراکز اقامتی، اماکن تاریخی و فرهنگی و موزه ها طبق استاندارد های معلولان باید مورد توجه کافی قرار بگیرد.
پیشرفتهای اخیر
طی چند دهه اخیر شاهد رشد چشمگیر توریسم، بهویژه در اروپا، بودهایم و سفرهای بینالمللی برای تعطیلات کوتاه بسیار مرسوم شدهاست. گردشگران از درآمد بیشتر و اوقات فراغت بیشتری برخوردار شدهاند. همچنین از سطح تحصیلات و ذائقههای متنوع بیشتری هم بهره میگیرند. لذا امروزه بیش از هر زمان دیگری در پی کیفیت برتر هستند
و در نتیجه:
بازار توریسم گروهی برای استفاده از آفتاب دریا و شن به شدت تفکیک شدهاست. مردم به صورتهای کاملا اختصاصی این جذابیتها گرایش نشان میدهند مثلاً «کلوپ ۳۰-۱۸» از هتلهای آرامتر و مجللتری برخوردار است و افراد بیشتری را جذب میکند.
مردم از مکانهای تفریحی اروپایی و بریتانیایی گرفته تا هتلهای روستایی را برای اقامتهای تفریحی کوتاه خود انتخاب میکردند.
مردم برای بازدید از مراکز خاصی که جاذبه و فعالیتهای خاصی را انجام میدهند استقبال میکنند.
پیشرفتهای زیرساختارهای تکنولوژی و ترابری (بهویژه پس از اختراع جمبوجت) انواع سفرهای ایام تعطیلات را مطرح کردهاند.
بازار سفرهای گشت و گذاری در ایام تعطیل رونق گرفتهاست.
مسافرتهای طولانی مدت به مقاصد دوردست مثل تایلند یا کنیا مرسوم شدهاند.
پدیده پروازهای ارزان قیمت به کمک نسل جدید فرودگاههای کوچک محلی بوجود آمدهاست.
انواع گردشگری مشابه:
گردشگری درمانی: برای بهرهگیری از آبهای گرم معدنی یا برای بهرهگیری از امکانات تشخیصی و درمانی کشورهای دارای این ظرفیت.
« مسافرت پزشکی » مثل
انجام امور خاص پزشکی که در کشور خاصی غیر قانونی محسوب میشود مثل سقط جنین و مرسی کیلینگ
برای مراقبتهای پیشرفته پزشکی که در کشوری وجود ندارد.
درمواردی که اقدامات پزشکی با نوبتهای طولانی همراه باشد.
بهرهمندی از مراقبت درمانی ارزان و یا رایگان
« مسافرت سلامت » معمولاً برای فرار از شهرها وگریز از استرس یا شاید برای لذت بردن از آفتاب و غیره میباشد. اغلب به استراحت گاهها و یا «چشمههای آب گرم».
« مسافرت جامع » ویژه کسانی که ناتوانی یا محدودیتهای کارکردی دارند. در بعضی از مناطق به آن «توریسم همگانی» گفته میشود. اساس کار آنها را اصول طراحی و توسعه مقصد جهانی تشکیل میدهد.
اهمیت گردشگری :
افزایش در آمد
وقتی جهانگردان به کشوری وارد میشوند الزاماً باید هزینههایی را در آن کشور بپردازند مثل هزینه غذا و محل اقامت، هتل، مهمانخانه، هزینه تفریحات، هزینه حمل و نقل، هزینه گشتها، تورها، و همچنین پولی که بابت خرید سوغاتی و کالای بومی کشور میزبان میپردازند و هزینه ورود به موزه یا مکان دیدنی و از همه مهمتر هزینههای وسایل معالجه و توانبخشی این هزینهها از طریق ارزی که وارد کشور میزبان میکنند باعث رونق اقتصادی کشور میشوند. به همین دلیل جهان گردان را صادرات نامرئی هم میگویند.
ایجاد شغل
با توسعه فعالیتهای جهانگردی زمینه برای ایجادتوانبخشی حرفه ایی در زمینه گردشگری فراهم میشود و این امر برای کشورهای در حال توسعه که با جمعیت جوان و متقاضیان معلول روبه رو هستند بسیار مفید است از هر ده نفر گردشگر که وارد کشور میزبان میشود یک فرصت شغلی ایجاد میگردد.
کیفیت تجهیزات ارائه شده،دانش تجهیزات توانبخشی،در این گونه مواقع ارتقا مییابند. تجهیزات پزشکی که برای معلولان و سالمندان ارائه میشود، به دو دسته تجهیزات مصرفی درمانی و تجهیزات توانبخشی تقسیم می شوند:
1 ـ تجهیزات مصرفی درمانی شامل: سوند، کاندوم، چسپ ضد حساسیت، دستکش، جوراب، کیسه ادرار، سرنگ انسولین، قطره اشک مصنوعی و...می باشد.
2 ـ تجهیزات توانبخشی و کمک درمانی شامل: انواع ویلچر ( ویلچر حمام، ویلچر فعال، ویلچر برانکاردی، ویلچر ایستا)، تخت الکترونیکی، انواع تشک (تشک آلفا، تشک نیمبوس، تشک تمپور، تشک روتختی)، دستگاه تغلیظ کننده اکسیژن، دستگاه نبولایزر، بالابر و... می باشد.
