Department of Telecommunication Technology - UCR

Department of Telecommunication Technology - UCR ʜɪɢʜᴇʀ ɴᴀᴛɪᴏɴᴀʟ ᴅɪᴘʟᴏᴍᴀ ɪɴ ᴛᴇʟᴇᴄᴏᴍᴍᴜɴɪᴄᴀᴛɪᴏɴ ᴛᴇᴄʜɴᴏʟᴏɢʏ 📡

Starlink Direct to Cell තාක්ෂණය දකුණු ආසියාවට🧐Starlink විසින් හඳුන්වා දී ඇති “Direct to Cell” තාක්ෂණය දකුණු ආසියාවේ විශා...
22/05/2026

Starlink Direct to Cell තාක්ෂණය දකුණු ආසියාවට🧐

Starlink විසින් හඳුන්වා දී ඇති “Direct to Cell” තාක්ෂණය දකුණු ආසියාවේ විශාල අවධානයක් දිනාගෙන තිබේ. දැනට ඇති නවතම වාර්තා අනුව බංග්ලාදේශය මෙම සේවාව ලබාගැනීමට සූදානම් වන පළමු දකුණු ආසියානු රට බවට පත්ව ඇත. මෙම තාක්ෂණය හරහා සාමාන්‍ය ජංගම දුරකථන ටවර් නොමැති ප්‍රදේශවල පවා සෘජුවම චන්ද්‍රිකා මගින් ජංගම සම්බන්ධතාව ලබාදීමේ හැකියාවක් ලැබේ.

Direct to Cell කියන්නේ මොකක්ද?📡

මෙය චන්ද්‍රිකා සහ ජංගම දුරකථන ජාල එකට සම්බන්ධ කරන නව සන්නිවේදන තාක්ෂණයකි. සාමාන්‍යයෙන් mobile signal ලබාගැනීමට tower අවශ්‍ය වුවත්, මෙම ක්‍රමයේදී Starlink චන්ද්‍රිකා සෘජුවම mobile phone එකට signal ලබාදීමට කටයුතු කරයි.

විශේෂත්වය වන්නේ නව phone එකක් අවශ්‍ය නොවීමයි. 4G LTE සහාය ඇති බොහෝ smartphones මෙම සේවාව සමඟ ක්‍රියා කළ හැකි බව සඳහන් වේ.

මෙම තාක්ෂණයේ වාසි

1. දුරස්ථ ප්‍රදේශවලට සම්බන්ධතාව

කඳුකර, ගම්මාන, මුහුදු ප්‍රදේශ හෝ tower coverage අඩු ස්ථානවල සිටින ජනතාවට signal ලබාගැනීම පහසු වේ.

2. ආපදා අවස්ථාවල වැදගත් වේ

ගංවතුර, සුළි කුණාටු හෝ භූමිකම්පා වැනි අවස්ථාවල tower පද්ධති අක්‍රීය වුවද satellite connection භාවිතා කළ හැකිය.

3. හදිසි SOS සේවා

අනතුරු අවස්ථාවක emergency message යැවීමට මෙය ඉතා ප්‍රයෝජනවත් විය හැක.

4. ජාත්‍යන්තර සන්නිවේදනයට නව මට්ටමක්

සංචාරකයන්, නාවික කටයුතු සහ ගුවන් සේවා සඳහා මෙය විශාල පහසුවක් ලබාදිය හැකිය.

මෙහි අවාසි සහ අභියෝග

1. අධික පිරිවැය

චන්ද්‍රිකා පද්ධති නඩත්තු කිරීම සහ සේවාව ක්‍රියාත්මක කිරීම ඉතා මිල අධික විය හැකිය.

2. Internet speed සීමා

මුල් අවධියේදී මෙම සේවාව mainly messaging සහ basic communication සඳහා පමණක් භාවිතා විය හැකි අතර high-speed internet සඳහා සීමා තිබිය හැක.

3. කාලගුණ බලපෑම්

අයහපත් කාලගුණික තත්ත්ව satellite communication වලට බලපාන්න පුළුවන්.

4. දේශීය Telecom සමාගම්වලට බලපෑම

මෙවැනි සේවාවන් හඳුන්වාදීමෙන් සාම්ප්‍රදායික mobile network providers සමාගම්වල ව්‍යාපාරික ආදායම් අඩුවීමේ අවදානමක් ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවට මෙය හඳුන්වා දුන්නොත්?🙄

ශ්‍රී ලංකාවට මෙම තාක්ෂණය හඳුන්වා දුන්නේ නම්, විශාල වාසි රැසක් ලැබිය හැකිය.

ගම්මාන සහ දුරස්ථ ප්‍රදේශවල network coverage වැඩි වේ.

ධීවරයන්ට මුහුදේ සිටින අවස්ථාවල සන්නිවේදනය පහසු වේ.

ආපදා කළමනාකරණයට සහ emergency response සේවාවන්ට උපකාරී වේ.

සංචාරක ක්ෂේත්‍රයේ connectivity ගැටලු අඩුවිය හැකිය.

එහෙත් regulatory approvals, spectrum management සහ දේශීය telecom නීති රීති සමඟ ගැළපීම වැනි අභියෝග ද මතුවිය හැකිය.

Starlink Direct to Cell තාක්ෂණය අනාගතයේ mobile communication ක්ෂේත්‍රය වෙනස් කළ හැකි විශාල පියවරක් ලෙස සැලකේ. Tower නොමැති ස්ථානවල පවා mobile connectivity ලබාදීම හරහා ලෝකය “always connected” තත්ත්වයකට ගෙනයාමේ හැකියාව මෙම තාක්ෂණයට ඇත. දකුණු ආසියාවේ බංග්ලාදේශය මේ සඳහා පළමු පියවර තබන අතර, අනාගතයේ ශ්‍රී ලංකාවටත් මෙය වැදගත් තාක්ෂණික වෙනසක් විය හැකිය.

Stay connected ;)

🛰️ Air Force Radar Systems: The Invisible Shield (තාක්ෂණික හා ඉංජිනේරුමය විග්‍රහය)​Air Force එකක තියෙන බලගතුම සහ සංකීර්ණ...
18/05/2026

🛰️ Air Force Radar Systems: The Invisible Shield (තාක්ෂණික හා ඉංජිනේරුමය විග්‍රහය)

​Air Force එකක තියෙන බලගතුම සහ සංකීර්ණම තාක්ෂණයක් තමයි Radar Systems (Radio Detection and Ranging) කියන්නේ. සතුරු ගුවන් යානා, මිසයිල හඳුනාගැනීමේ සිට කාලගුණ තත්ත්වයන් නිරීක්ෂණය කිරීම දක්වා මේ පද්ධතිය නැතුවම බැහැ.

​අද අපි බලමු මේ Air Force Radar එකක් පිටුපස තියෙන Engineering සහ Technical රහස් මොනවාද සහ මේවා ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ කොහොමද කියලා.

​🧐 Radar එකක් වැඩ කරන්නේ කොහොමද? (How it Works)

​Radar එකක මූලික ක්‍රියාවලිය හරියට අපි කන්දක් දෙසට කෑගැසුවාම ඇහෙන "ප්‍රතිරාවය" (Echo) වගේ වැඩක්.

1. ​Transmission (සංඥා නිකුත් කිරීම)

Radar එකේ තියෙන ඇන්ටනාව මඟින් අධි ශක්ති විද්‍යුත් චුම්භක තරංග (Electromagnetic Wav
es - විශේෂයෙන්ම Micro Waves හෝ Radio Waves) අවකාශයට මුදා හරිනවා.

2. ​Propagation & Reflection (තරංග ගමන් කිරීම සහ පරාවර්තනය)

මේ තරංග අවකාශයේ ගමන් කරලා ගුවන් යානයක හෝ මිසයිලයක වැදුණු වහාම, ඒ තරංග විසිරී යනවා. ඉන් කොටසක් නැවත Radar එක දෙසට පරාවර්තනය (Reflected Signals හෝ Echoes) වෙනවා.

3. ​Reception & Processing (සංඥා ග්‍රහණය කර විශ්ලේෂණය)

නැවත පැමිණෙන දුර්වල තරංග Radar Receiver එක මඟින් හසුකරගෙන, පරිගණක පද්ධති මඟින් ඒවා විශ්ලේෂණය කරනවා.

​💡 නියමිත ඉලක්කය තියෙන්නේ කොහේද (Target Location) කියලා හොයන්නේ මෙහෙමයි

• Distance (දුර): තරංගය ගිහින් එන්න ගතවුණු කාලය (t) මඟින් දුර මනිනවා [d = (c×t)/2], මෙහි c යනු ආලෝකයේ ප්‍රවේගයයි).

• ​Direction (දිශාව): ඇන්ටනාව හැරවී තිබූ කෝණය (Azimuth සහ Elevation Angle) මඟින් දිශාව සහ උස තීරණය කරනවා.

​⚙️ Radar එකක ප්‍රධාන ඉංජිනේරුමය කොටස් (Key Engineering Components)

📡​Air Force Radar එකක් කියන්නේ ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක ඉංජිනේරු තාක්ෂණයේ එකතුවක් (Hardware + Software Engineering):

• ​Transmitter (සංඥා ජනකය)

ඉතා ඉහළ ශක්තියකින් යුත් High-frequency RF (Radio Frequency) සංඥා නිපදවන්නේ මෙයායි. මේ සඳහා Magnetrons, Klystrons හෝ නවීන Solid-State Amplifiers භාවිත කරනවා.

• ​Duplexer (ස්විචය)

මේක මාරම වැදගත් කොටසක්. Radar එකට තියෙන්නේ එක ඇන්ටනාවයි නම්, එකම වෙලාවක Signal එකක් යවන්න (Transmit) සහ එන Signal එකක් ගන්න (Receive) මාරුවෙන් මාරුවට ඇන්ටනාව switch කරන්නේ මේ Duplexer එක මඟින්ය.

• ​Antenna System (ඇන්ටනා පද්ධතිය)

තරංග නිවැරදිව ඉලක්කය වෙත යොමු කරන්නේ මෙයායි. පැරණි Radar වල කැරකෙන ඇන්ටනා තිබුණත්, නවීන Air Force Radar වල තියෙන්නේ AESA (Active Electronically Scanned Array) තාක්ෂණයයි.

මෙහිදී ඇන්ටනාව කරකවන්නේ නැතුව, Electronic ක්‍රමයට ක්ෂණිකව කිරණ එකවර දිශා කිහිපයකට යොමු කරන්න පුළුවන්.

• ​Signal Processor (සංඥා සැකසුම් ඒකකය)

අවකාශයේ තියෙන කුරුල්ලන්, වලාකුළු වැනි අනවශ්‍ය දේවල් (මෙවැනි දෑ Clutter ලෙස හඳුන්වයි) ඉවත් කරලා, නියමිත සතුරු ඉලක්කය පමණක් වෙන් කර හඳුනාගැනීමේ සුපිරි කාර්යය කරන්නේ මේ ඩිජිටල් පද්ධතියයි (Digital Signal Processing - DSP).

​🚀 Air Force Radar වල තියෙන Advanced Technical Features

• ​Doppler Effect (ඩොප්ලර් ආචරණය):

යානයක් වේගයෙන් Radar එක දෙසට එනවාද නැත්නම් ඈතට යනවාද කියලා හොයන්නේ මේ ක්‍රමයටයි (Pulse-Doppler Radar). තරංගයේ Frequency එකේ සිදුවන වෙනස අනුව ඉලක්කයේ වේගය (Relative Velocity) නිවැරදිවම ගණනය කරන්න පුළුවන්.

• ​Electronic Countermeasures (ECM) & Stealth Resistance:

සතුරන් විසින් Radar එක ව්‍යාකූල කරන්න Jamming Signals එවන්න පුළුවන්.
ඒවට මුහුණ දෙන්න Electronic Counter-Countermeasures (ECCM) තාක්ෂණය Air Force Radar වල තියෙනවා (උදාහරණයක් ලෙස ක්ෂණිකව Frequency එක වෙනස් කිරීම - Frequency Hopping).

Stay connected :-)

✍️ Chamika Randeniya


📡🌐 ලෝක විදුලි සංදේශ හා තොරතුරු සමාජ දිනය – 2026සෑම සම්බන්ධතාවයක්ම මිනිසුන් එකට එක් කරයි.සෑම තාක්ෂණික නවෝත්පාදනයක්ම අනාගත...
17/05/2026

📡🌐 ලෝක විදුලි සංදේශ හා තොරතුරු සමාජ දිනය – 2026
සෑම සම්බන්ධතාවයක්ම මිනිසුන් එකට එක් කරයි.
සෑම තාක්ෂණික නවෝත්පාදනයක්ම අනාගතයට නව මඟක් විවර කරයි.
විදුලි සංදේශ හා තොරතුරු තාක්ෂණය අද සමාජයේ අත්‍යවශ්‍ය ඩිජිටල් ජීවන රේඛාවක් ලෙස, දැනුම, සන්නිවේදනය සහ ප්‍රගතිය ලෝකයට සමීප කරමින් සිටී.
ලෝක විදුලි සංදේශ හා තොරතුරු සමාජ දිනය නිමිත්තෙන්, සම්බන්ධිත සහ තාක්ෂණයෙන් බලගැන්වුණු අනාගතයක් සඳහා මෙම ක්ෂේත්‍රයේ වැදගත්කම අගය කරමු.

Stay connected ;)

Satellite Communication.අද අපි රෑපවාහිනීය බලනකොට හෝ GPS භාවිතා කරන විට හෝ internet use කරන විට දී Satellite Communicatio...
09/05/2026

Satellite Communication.

අද අපි රෑපවාහිනීය බලනකොට හෝ GPS භාවිතා කරන විට හෝ internet use කරන විට දී Satellite Communication ගොඩක් වෙලාවට support වෙනවා කියලා ඔයා දැනගෙන හිටියද? 🤔

එහෙනම් අද අපි මේ concept එක පිළිබඳව සරලව, පැහැදිලිව බලමු.

Satellite Communication කියන්නේ මොකක්ද?

Satellite communication කියන්නේ
පෘථිවිය වටා ගමන් කරන satellite එකක් හරහා
signal transmit වෙන technology එකකට.

සරලව කිවුවොත් පෘථිවියේ එක තැනකින් signal යවලා ඒක satellite එක හරහා වෙන තැනකට යවන එක.

මෙක වෙන විදිහ බැලුවොත්.

📡 Earth station එකෙන් signal එක satellite එකට යවනවා.

🛰️ Satellite එක ඒ signal එක receive කරලා strong (amplify) කරනවා.

📡 ඒ signal එක අපට අවශය කරන වෙන location එකකට ආපහු යවනවා.

මේ විදිහට Signal එක ගමන් කරන නිසා long-distance communication ඉතා පහසු වෙනවා.

▫️Satellite Types (Orbit අනුව)

🔰LEO (Low Earth Orbit)

Earth එකට ලඟින් ම ගමන් කරන Satellite.
මෙම satellite වලින් small area එකක් තමයි ආවරණය වන්නෙ.
160 km – 2,000 km

•Fast communication.
•Internet services වල වැඩිපුර use වෙනවා මේවා.

▫️Example: Starlink.

🔰MEO (Medium Earth Orbit)

LEO සහ GEO අතර
Navigation systems වල use වෙනවා කොටස.
LEO ට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මෙම වර්ගයෙන් ආවරණය වෙනවා.
2,000 km – 35,786 km.

▫️Example: GPS

🔰GEO (Geostationary Orbit)

Earth එකට relative විදිහට සම්බන්ද වෙලා තිබෙන එවා.
35,786 km.

▫️Example: TV broadcasting, Weather information.

Satellite Communication බාවිතයෙන් අපිට Tower නැති දුෂ්කර ප්‍රදේශය වල, ගම්, කඳු වගේ තැන්වලත් internet use කරන්න පුළුවන් කමක් ලැබෙනවා.

Example:
Starlink, Navigation (GPS).
Phone එකෙන් location හොය ගන්න.

TV (Dish TV)
Dish antenna එකෙන් channels බලන එක.

Ships & Flights
මුහුදේ වැනි network නැති තැන්වලත් මෙක වැදගත් වෙනවා.

අද අපි tower වලට depend වෙනවා.
හැබැයි අනාගතයේ දී අහස එකම network එකක් වෙන්න පුලුවන්.

ලෝකේ කොතැන හිටියත් connect වෙන්න පුළුවන්
Satellite + 5G/6G combine වෙලා powerful network එකක් හැදෙයි කියල බලාපොරොත්තු වෙන්න පුලුවන් අපට.
✍️Danindu Matheesha

Stay connected :-)

The Longest Submarine Cable in the World🌍🌱⭕The 2Africa submarine cable is the longest undersea communication cable in th...
24/04/2026

The Longest Submarine Cable in the World
🌍🌱

⭕The 2Africa submarine cable is the longest undersea communication cable in the world, stretching about 45,000 kilometers.

⭕It connects Africa, Europe, the Middle East, and Asia, forming a giant ring around the African continent.

⭕Developed by Meta (Facebook) and major telecom companies, 2Africa aims to provide faster, cheaper, and more reliable internet to millions of people, especially in Africa. It has 46 landing points in 33 countries, making it one of the largest communication projects ever built.

The 2Africa cable has now taken the place of SEA-ME-WE 3, which was the longest cable before its retirement in 2024.

Stay connected : )

✍️ Umayanga Madugeeth Jayasinghe

▫️️ලැබුවා වූ සිංහල සහ දෙමළ අලුත් අවුරුද්ද සුභම සුභ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා!🌾🕊️"ඔබ ලබා ගන්නා දැනුම, සියලු සීමාවන් ඉක්මවා ගො...
14/04/2026

▫️️ලැබුවා වූ සිංහල සහ දෙමළ අලුත් අවුරුද්ද සුභම සුභ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා!🌾🕊️

"ඔබ ලබා ගන්නා දැනුම, සියලු සීමාවන් ඉක්මවා ගොස්, ඉදිරි පරම්පරාවට ආලෝකයක් වන මඟපෙන්වීමක් වේවා යැයි මේ අලුත් අවුරුද්දේ අපගේ ඒකායන පැතුමයි."

▫️️இனிய சிங்கள மற்றும் தமிழ் புத்தாண்டு வாழ்த்துக்கள்!🌾🕊️

நீங்கள் பெறும் அறிவு அனைத்து எல்லைகளையும் கடந்து, எதிர்கால தலைமுறைக்கு ஒளியூட்டும் வழிகாட்டியாக அமைய வேண்டும் என்பதே இந்த புத்தாண்டில் எங்களின் ஒரே ஆசை.

Stay Connected ; )

📡 NTN – අනාගතයේ Phone Signal වෙනස් වෙන්න යන විදිහ තමයි අද අපි බලන්නේඅද අපිට ⁣යම් යම් ස්ථානවලට No Signal කියන problem එක ...
10/04/2026

📡 NTN – අනාගතයේ Phone Signal වෙනස් වෙන්න යන විදිහ තමයි අද අපි බලන්නේ

අද අපිට ⁣යම් යම් ස්ථානවලට No Signal කියන problem එක තියෙනවා නේද?

ගම්වල, කඳු පළාත්වල, දූෂ්කර ප්‍රදේශවල හරි ocean එකේදි phone එක භාවිතා කළ නෙහැකි වෙනවා.

හැබැයි අනාගතයේ දී එක ඒක වෙනස් වෙන්න නියමිතයි.

අනාගතයේ අපේ normal smartphone එකටම satellite එකකට connect වෙන්න පුළුවන් වෙන system එකක් එන්න යනවා.

ඒකට කියන්නේ NTN (Non-Terrestrial Networks)

අපි දැන් බලමු NTN කියන්නෙ මොකක්ද කියල.

Tower නැති තැනක උනත් අහසේ තියෙන satellite එකෙන් signal ගන්න පුළුවන් තාක්ෂණයකට තමා NTN කියන්නෙ.

හිතන්නකො…
ඔයා hiking යනවා. Signal නැහැ.
එතකොට ඔයාට ගැටලු රාශියක් ඇති වෙනව නේද.

නමුත් NTN මගින් ඔයාට message එකක් යවන්න පුළුවන් එ වගෙ ස්ථානයක උනත්.
මොකද phone එක direct satellite එකට connect වෙන්න පුලුවන් නිසා.

මෙක තාම සම්පූර්ණයෙන් use වෙන්නෙ නෑ
හැබැයි companies ටිකක් already try කරනවා.

⭕Starlink → satellite හරහා mobile connection

⭕AST SpaceMobile → phone එකට direct network දෙන්න try කරනවා.

⭕Apple Emergency SOS via satellite → emergency message වලට already use වෙනවා

මේක වැදගත් වෙන්නෙ ඇයි?
මෙක complete උනාම

No Signal කියන දේ ගොඩක් දුරට නැති වෙනවා.
Rural areas වලත් network ලැබෙනවා
Emergency situation වලට ගොඩක් වැදගත් වෙනවා.

අද තත්වය බැලුවොත් අපිට හදිසියකට Signal තියෙන තැනට යන්න ඕන.

නමුත් අනාගතයේ දී Signal එක අපි ලගට එනව. Signal හොය හොය යන්න අවශ්‍ය නැති වෙනව.
මෙය නිසා අනාගතයේ දී දැවැන්ත වෙනසක් සිදු වේවි කියල අපේක්ෂා කළ හැකි.

✍Rahna Ismail

Stay connected ;)

May your joy be faster than 5G 🚀, your connections stronger than 4G 📶, and your dreams as limitless as Satellite Communi...
31/12/2025

May your joy be faster than 5G 🚀, your connections stronger than 4G 📶, and your dreams as limitless as Satellite Communication .
Happy New Year! 🎉🎆
Stay connected :)

#2026

Wishing you a Merry Christmas ☃️🎄 filled with strong signals of joy 📶 and high-bandwidth happiness! ☃️🎁✨StayConnected :)...
24/12/2025

Wishing you a Merry Christmas ☃️🎄 filled with strong signals of joy 📶 and high-bandwidth happiness! ☃️🎁✨

StayConnected :)

Department of Telecommunication Technology University College of Ratmalana


අද අපි බලමු ලංකාවට internet එන්නෙ කොහොමද කියල 🇱🇰📌️.ශ්‍රී ලංකාව කියන්නෙ island country එකක් නිසා,  Global internet එකට co...
24/12/2025

අද අපි බලමු ලංකාවට internet එන්නෙ කොහොමද කියල 🇱🇰📌️.

ශ්‍රී ලංකාව කියන්නෙ island country එකක් නිසා, Global internet එකට connect වෙන්න විවිධ ක්‍රම භාවිතා කරනවා. නමුත් ඒවායෙන් එකක් ප්‍රධානයි.
ඒ තමයි Submarine Cable.

Submarine Cable කියන්නේ මොකද්ද? | What is a Submarine Cable?🌊🌊

Submarine (undersea) cable කියන්නේ මුහුදේ පතුලෙන් (ocean floor) එළන ලද fiber -optic cable එකකට.
මේ cables හරහා internet, international phone calls, data රටෙන් රටට ගමන් කරනවා.
අද ලෝකයේ internet traffic එකෙන් 90%ට වඩා යන්නේ මේ undersea fiber-optic systems හරහා.

අපි දැන් බලමු ලංකාවට එන මෙ කේබල් මොනවද කියල 🇱🇰💭
Main Submarine Cables Connected to Sri Lanka.

🔰SEA-ME-WE 4 (SMW4) — Colombo

Asia, India, Middle East, Europe connect කරන main backbone cable එකක් තමයි මෙ SEA-ME-WE 4 කියන්නෙ.

ශ්‍රී ලංකාවට internet ලබා දෙන ප්‍රධාන system එකක් තමා මේක.
මෙහි දිග ගත්තොත් මෙය 20,000 km ක් පමණ වෙනව.

🔰SEA-ME-WE 5 (SMW5) — Matara (Southern Sri Lanka)

New technology use කරන high-capacity modern cable එකක් තමා මෙ SEA-ME-WE 5 කියන්නෙ.

Sri Lanka Telecom (SLT) තමයි මේකෙ Sri Lanka landing station operate විදිහට කටයුතු කරන්නෙ.
මෙකෙ දිග ගත්තොත් 20 000 km පමණ වෙනවා.

🔰SEA-ME-WE 3 (SMW3) — Mount Lavinia (Old system)

Sri Lanka-ට මුලින්ම internet ගෙනාව oldest cable systems වලින් එකක් තමා මේක.
මෙහි දිග 39 000 km පමණ වෙනව. කෙසේ නමුත් මෙය 2024 දෙසැම්බර් 2 දින Retired කරල තියනව.
Historical value එක ඉතාම වැඩි මෙම කේබල් එකෙහි.

🔰Bharat Lanka Cable System (BLCS) — Mount Lavinia ↔ India (Tuticorin)

Sri Lanka ↔ India direct submarine link එක.

Bharat Sanchar Nigam Ltd. (BSNL) හා Sri Lanka Telecom (SLT) එකතු වෙලා build කරපු cable එකක් තමයි මෙ.
මෙහි දිග 325 km පමණ වෙනවා.

🔰FALCON / FLAG (GCX Network) — Colombo

Middle East සහ Europe එකින් එකට connect කරන network එක තමා මෙක.

Lanka Bell Sri Lanka landing partner වෙනව කියල තමයි සදහන් වෙන්නෙ නම්.
මෙහි දිග 10,300 km පමණ වෙනව.

🔰Bay of Bengal Gateway (BBG) — Mount Lavinia

South Asia ↔ Southeast Asia ↔ Middle East එකින් එකට connect කරන regional backbone cable එකක් තමයි මේක.

Dialog Axiata Sri Lanka landing station operate විදියට කටයුතු කරනවා.
මෙහි දිග 8,100 km පමණ වෙනවා

🔰Maldives – Sri Lanka Fiber Links (SLT–Dhiraagu)

Maldives ↔ Sri Lanka direct fiber connection.
මෙහි දිග ගත්තොත් එය 863 km පමණ වනවා.

Operated by Dialog Axiata & Dhiraagu (Maldives).

🔰India Asia Xpress (IAX) — Matara (Active since 2025)

Reliance Jio (India) build කරපු new high-speed cable එකක් තමා මෙ.
මෙහි දිග 5,791 km පමණ වෙනවා

Mumbai ↔ Singapore connect කරලා, ශ්‍රී ලංකාවට මෙහි branch එකක් පැමිණෙනවා.

මෙව තමයි ප්‍රධානම ලංකාවට සම්බන්ධ වනSubmarine Cables ටික වෙන්නෙ.

ශ්‍රී ලංකාවේ main cable landing points 3ක් තියෙනවා:⚓️🇱🇰

▫️️Colombo
▫️️Mount Lavinia (Dehiwala)
▫️️Matara

මේවා operate කරනේ,
SLT | Dialog Axiata | Lanka Bell වගෙ ආයතනයන්.

ඇයි මේ cables මෙච්චර වැදගත් ?
ශ්‍රී ලංකාව Global internet එකට connect වෙන්නේ මේ cables හරහා.

Banking, cloud services, IT companies, tourism, exports වගෙ ⁣සෑම දේටම මෙම Cable වැදගත් වෙනවා.

ඔබ දන්නවද දැනට ලෝ⁣කයේ තිබෙන Submarine Cable වල මුළු දිග ආසන්න ව⁣ශවෙන් 1.4–1.5 million km පමණ වෙනව කියල.🤫

✍️ Umayanga Madugeeth Jayasinghe

වර්තමානය වන විට ලෝකයේ සියලුම දේ තොරතුරැ සන්නිවේදනය මත රදා පවතී.පළමු පරම්පරාවේ (1G) සිට මෙ වන විට හය වන පරම්පරාව දක්වා (...
25/10/2025

වර්තමානය වන විට ලෝකයේ සියලුම දේ තොරතුරැ සන්නිවේදනය මත රදා පවතී.
පළමු පරම්පරාවේ (1G) සිට මෙ වන විට හය වන පරම්පරාව දක්වා (6G) මෙම තාක්‍ෂණයන් වර්ධනය වී තිබෙනවා.

මෙ වන විට අප සිටින්නෙ ශ්‍රී ලංකාව තුළ 5G තාක්‍ෂණය හදුන්වා දෙමින් තිබෙන වටපිටාවක් තුළය.

ඉතින් අපි දැන් බලමු මොකක්ද මේ 5G කියන්නේ කියල

5G කියන්නෙ Fifth Generation Mobile Network කියන එකට.
අපි දැනට භාවිතා කරන 4G තාක්‍ෂණය වගේම, මේකත් mobile network එකක්, නමුත් ඉතා ඉහල වේගයෙන් data මාරු කරන්න පුලුවන් එකක්.

5G තාක්‍ෂණය මගින්,

Internet speed එක 4G වලට වඩා 10-20 ගුණයකින් වේගවත් වගේම
Signal delay (latency) එකත් අඩුයි,
Device විශාල ප්‍රමාණයකට එකවර connect වෙන්න පුළුවන් මේ තාක්‍ෂණයත් සමග ම.

උදාහරණයක් විදිහට ගත්තොත්,
ඔයා 4G Network එකකින් 1GB වීඩියෝ එකක් download කරන්න මිනිත්තු 5ක් ගන්නවා නම්,
5G Network එකෙන් ඒක තත්පර 5කටත් අඩු වෙලාවක් තුළ download කරගන්න පුළුවන්!!!

5G වැඩ කරන්නේ Radio waves මගින්.
නමුත් මේ waves 4G වලට වඩා High frequency වලින් යන නිසා, signal යන්නේ අඩු දුරකට.
ඒ නිසා coverage එක හොඳ වෙන්න වැඩියෙන් Base stations (small towers) යොදාගන්න වෙනවා.
ඔයාල දැකලත් ඇති ගොඩනැගිලි වල සවි කරල තියනව ගොඩක් උස නැති towers.

මේ Base stations එකිනෙකට සම්බන්ධ වෙලා තියෙනනෙ Fiber optic cables හරහා
ඒ නිසා 5G network එක Super fast සහ Stable.

♦️5G වල Main Features විදිහට ගත්තොත්,

▫️️Ultra high speed Data transfer (වේගය ඉතා වැඩියි.)

▫️️Low latency
Delay එක අඩු නිසා real-time ක්‍රියාකාරීත්වයක් තියනවා.

▫️️Massive connectivity
විශාල පරිමාවක devices එකවර connect වෙන්න පුළුවන් මෙය නිසා.

▫️️Smart technology
5G supports AI (artificial intelligence), IoT (Internet of Things).

▫️️Reliable connections
network එක ස්ථාවරයි, disconnect වීම අඩුයි මෙයත් ඉතාමත් වැදගත් දෙයක්.

♦️5G තාක්‍ෂණයේ වාසි විදිහට ගත්තොත්,

▫️️ඉක්මන් සන්නිවේදනය කර ගන්න පුලුවන් (Faster communication)
Video call, online meeting, gaming, streaming වගෙ වැඩ lag එකක් නැතුව කර ගන්න පුලුවන් වෙනවා.

▫️️Smart city and smart home development
5G මගින් lights, CCTV, vehicles, and home devices ඔක්කොම IoT මගින් control කරගන්න පුළුවන්.

▫️️අධ්‍යාපන සහ වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රයෝජන
Remote surgery, online learning, virtual classrooms වගේ දේවල් පහසු වෙනවා.

▫️️ආර්ථික වර්ධනය (Economic growth)
නව තාක්‍ෂණික රැකියා, නව සේවා, නව ව්‍යාපාර හැදෙන්නත් මෙක වැදගත් වෙනවා.

♦️ලංකාව වගෙ රටක් තුළ දී 5G තාක්‍ෂණයේ අවාසි විදිහට බැලුවොත්,

▫️මෙය සදහා වැය වන ️Cost එක වැඩියි.
network install කිරීම හා maintain කිරීම අධික වියදමක් දරන්න වෙනව ඒ ඒ සමාගම් වලට.

▫️️Power usage වැඩි වනවා.
එයට හේතුව වන්නෙ Base stations ගණන වැඩි වීම නිසා විදුලි භාවිතය අධික වීම.

▫️️Cybersecurity threats
Devices බහුල නිසා hacking වීමේ අවදානමක් ඇති වෙන්න පුලුවන් කමක් තියනව.

▫️️Signal coverage එක අඩු වෙනවා.
High frequency use වන නිසා signal එක ගස් හරහා හෝ ගොඩනැගිලි හරහා යාම දුර්වල වෙනවා.

▫️️අනෙක් කාරණාව තමයි ශ්‍රී ලංකාව තුළ 5G devices මිල ගණන් වැඩියි බොහෝ අය තවමත් 4G devices භාවිතා කරන නිසා 5G භාවිතය අඩුයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ 🇱🇰 Dialog සහ Mobitel වගේ සමාගම් 5G network අත්හදා බැලීම් (trial phase) පටන් අරන් තියෙනවා.
නමුත් තවමත් රට පුරා 5G coverage එක නැහැ.
කොළඹ වගේ නගර කිහිපයක පමණක් 5G පරීක්ෂා කරලා තියෙනවා.

ඔයාලට දැන් හිතෙන්න පුලුවන් ඇයි ශ්‍රී ලංකාවේ 5G ව්‍යාප්තිය මන්දගාමී වෙන්න හේතු කියල
එකට හේතු ගත්තොත් ,

High investment cost එක
අලුතින්ම towers, fiber lines, antennas සවි කරන්න වෙන නිසා එයට යන පිරිවැය වැඩිය.

අපේ රටේහි බොහොමයක් ප්‍රදේශ වල 4G coverage වත් තවමත් සම්පූර්ණ නෑ.
එම හේතුවත් 5G ව්‍යාප්ත වෙන්න බලපානවා.

Power requirement
සවි කල යුතු Base stations වැඩි නිසා විදුලිය වැඩියෙන් අවශ්‍ය වෙනව.

Low consumer demand
පාරිභෝගිකයන් තවමත් 4G භාවිතා කරන නිසා 5G වලට ඇති උනන්දුව අඩු වීම.

නීති හා නියමයන්
Spectrum allocation සහ government approval වල පවතින ප්‍රශ්න.

Device limitations
5G compatible phones මිල වැඩියි ව⁣ගේ ම බොහෝ අය තවමත් 4G වලින් ඔවුන්⁣ වැඩ කටයුතු කරගෙන යනව.

Public awareness අඩුවීම
බොහෝ අය තාමත් 5G ගැන වැරදි මතවාද තියාගෙන ඉන්නවා (උදා: health effects, radiation වගේ).

ලෝකය 6G වලට සූදානම් වන අතරතුර, ශ්‍රී ලංකාව තවමත් 5G සඳහා සූදානම් වීම නම් කණගාටුදායකයි. ☹️

කෙසේ වුවත් 🌱
අනාගතයේදී 5G තාක්‍ෂණය අපට සම්පූර්ණයෙන් භාවිතා කිරීමට හැකි වේවි.
මෙම තාක්‍ෂණය භාවිතා කීරීමෙන්, අපේ දෛනික ජීවිතය, අධ්‍යාපනය සහ ව්‍යාපාර වැනි ක්ෂේත්‍ර වල විශාල දියුණුවක් අත්කර ගත හැකි වේවී...

✍️ Umayanga Madugeeth Jayasinghe


Address

No. 01 A, Station Road
Ratmalana
10390

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Department of Telecommunication Technology - UCR posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share