Katedra Prawa Górniczego i Ochrony Środowiska WPiA UŚ

07/10/2026

Nowa publikacja

Z przyjemnością informujemy, że ukazał się artykuł naukowy dr Ewy Radeckiej pt. Prawna ochrona przyrody z perspektywy usług ekosystemowych – wybrane zagadnienia na przykładzie Polski.

Artykuł podejmuje problematykę wykorzystania koncepcji usług ekosystemowych jako pomocniczego narzędzia interpretacyjnego w prawie ochrony przyrody. W opracowaniu wskazano również na rozbieżności między normatywnym modelem ochrony przyrody a jego praktycznym wdrażaniem w Polsce, ukazując potencjał koncepcji usług ekosystemowych w interpretacji i stosowaniu przepisów prawa.

Więcej tutaj: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/sp/article/view/12775/9165

05/10/2026

Unia Europejska przyjęła rozporządzenie 2026/1738 w sprawie wymogów dotyczących obiegu zamkniętego w odniesieniu do projektowania pojazdów oraz gospodarowania pojazdami wycofanymi z eksploatacji.

Nowe rozporządzenie zastąpi dotychczasową dyrektywę 2000/53/WE w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji i wprowadzi jednolite, bardziej szczegółowe wymagania dotyczące całego cyklu życia pojazdu – od projektowania, przez produkcję i użytkowanie, aż po jego wycofanie z eksploatacji.

Nowe regulacje przewidują m.in.:
• wymóg projektowania pojazdów z uwzględnieniem ich ponownego użycia, demontażu i recyklingu;
• osiągnięcie co najmniej 85% zdatności do ponownego użycia i recyklingu oraz 95% zdatności do odzysku, w odniesieniu do masy pojazdu;
• zwiększanie udziału materiałów pochodzących z recyklingu, w szczególności tworzyw sztucznych;
• wprowadzenie cyfrowego paszportu pojazdu i nowych obowiązków dotyczących danych w łańcuchu dostaw;
• ułatwienie demontażu pojazdów, w tym baterii;
• wzmocnienie mechanizmu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP);
• bardziej szczegółowe zasady kwalifikowania pojazdów jako pojazdów wycofanych z eksploatacji;
• większą kontrolę nad obrotem używanymi częściami i eksportem niektórych pojazdów poza UE.

Tekst rozporządzenia: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32026R1738

02/10/2026

Zaczynamy nowy rok akademicki z dwoma powodami do dumy i radości!

🏆 Nagroda za działalność organizacyjną - dla dr hab. prof. UŚ G. Dobrowolskiego, dr hab. prof. UŚ E. Sierki, dr F. Nawrota, dr E. Radeckiej.

🏆 Złoty Paragraf 2026 w kategorii Dydaktyk - dla dr Ewy Radeckiej.

PS. Pssst… będzie nas tu w tym roku dużo! 😉✨

28/09/2026

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (dalej: „nowelizacja z 2026 r.”), poza modyfikacjami w zakresie zmiany terminu na uchwalanie planów ogólnych, wprowadziła także szereg innych zmian, a do najważniejszych należy:
• uelastyczniona i usprawniona procedura sporządzania zintegrowanego planu inwestycyjnego, czyli szczególnej formy planu miejscowego wprowadzonej reformą systemu planowania przestrzennego;
• zmiana dotycząca tzw. newslettera planistycznego, czyli systemu, który umożliwi szybkie i efektywne przekazywanie elektronicznie informacji o ważnych wydarzeniach w procesie tworzenia planów zagospodarowania przestrzennego;
• umożliwienia przenoszenie obszarów zabudowy śródmiejskiej, wyznaczanych zgodnie z reformą w planach ogólnych, do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy;
• ograniczenia w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy tylko dla osób, które mają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
• projekty planów zagospodarowania przestrzennego i innych dokumentów będą mogły być udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej przez dodatkowe 3 miesiące po uruchomieniu Rejestru Urbanistycznego, czyli do 1 października 2026 r., co ułatwi gminom przystosowanie się do korzystania z nowego narzędzia informacyjnego;

Najważniejsze zmiany to te dotyczące decyzji o warunkach zabudowy, którem mają na celu doprecyzowanie przepisów dotyczących ich wydawania. Biorąc pod uwagę, że obecnie decyzja o warunkach zabudowy jest wydawana zgodnie z ustaleniami planu ogólnego, na okres 5 lat, celowe jest ograniczenie wydawania decyzji do wnioskodawców dysponujących prawem do terenu, aby stała się ona rzeczywistym instrumentem procesu inwestycyjnego. Zmiany w tym zakresie, w odróżnieniu od pozostałych zmian, które weszły w życie 1 lipca 2026 r., zaczną obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2027 r.

Jest to kolejna duża zmiana w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w okresie ostatnich kilku lat. Polski system planowania od samego początku wejścia w życie ustawy cierpiał na wiele bolączek, które kolejne nowelizacje usiłują usunąć. Czas pokaże, czy omówione powyżej modyfikacje faktycznie spowodują sprawniejsze funkcjonowanie organów i poprawią stan zagospodarowania przestrzennego w Polsce, czy też stworzą tylko kolejne problemy.

22/09/2026

Zachęcamy do zapisów!

Dużo się u nas dzieje!
Więcej szczegółów tutaj: https://us.edu.pl/wydzial/wpia/ku-pamieci-profesora-antoniego-agopszowicza

21/09/2026

Raport NIK: Wody Polskie naruszały przepisy dotyczące gospodarki rybackiej

W latach 2021–2025 Wody Polskie podejmowały działania, które utrudniały prowadzenie racjonalnej gospodarki rybackiej na wodach śródlądowych i – jak ustaliła NIK – były niezgodne z obowiązującymi przepisami.

Kontrola wykazała m.in., że liczba obwodów rybackich, które Wody Polskie prowadziły samodzielnie, wzrosła niemal 5-krotnie – z 27 do 126, a ich powierzchnia zwiększyła się z 5,7 tys. do 14,4 tys. ha. NIK zakwestionowała również programy „Nasze łowiska” i „Opłata krajowa”, wskazując na ograniczanie swobody działalności gospodarczej użytkowników rybackich.

Co szczególnie istotne, mimo informacji o nieprawidłowościach Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie przeprowadziło w tym okresie ani jednej kontroli Wód Polskich dotyczącej gospodarki rybackiej.

NIK wskazała na potrzebę nowelizacji ustawy o rybactwie śródlądowym, m.in. w celu jednoznacznego określenia zasad prowadzenia gospodarki rybackiej przez Wody Polskie oraz objęcia ich taką samą oceną jak innych użytkowników rybackich.

Szczegóły tutaj: https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/niezgodne-z-prawem-dzialania-wod-polskich-w-gospodarce-rybackiej-na-wodach-srodladowych.html

20/09/2026

Miasta przyszłości – pomaluj świat na zielono i niebiesko! 🌿💙

18 września 2026 r. w IX Liceum Ogólnokształcącym z Oddziałami Dwujęzycznymi im. W. Szymborskiej w Sosnowcu, w ramach projektu „Wsparcie procesu sprawiedliwej transformacji poprzez promocję edukacji wyższej”, dr Ewa Radecka przeprowadziła zajęcia pt. „Miasta przyszłości – pomaluj świat na zielono i niebiesko”.

Podczas zajęć uczniowie zastanawiali się między innymi:
– jak tworzyć bardziej zielone i przyjazne przestrzenie miejskie,
– dlaczego woda i błękitna infrastruktura są tak ważne dla funkcjonowania miast,
– jak zmieniać miasta, aby były bardziej odporne na zmiany klimatu.

Rozmawialiśmy o tym, jak zielona i błękitna infrastruktura może kształtować miasta przyszłości oraz dlaczego planowanie przestrzeni miejskiej ma tak duże znaczenie dla jakości życia mieszkańców.

Dziękujemy za zaproszenie i wspólnie spędzony czas!

14/09/2026

Najnowszy raport NIK dot. obszarów Natura 2000
Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport, w którym negatywnie oceniła działania administracji państwowej w zakresie tworzenia i zarządzania obszarami Natura 2000. W ocenie NIK Polska przez lata nie zapewniła ochrony wymaganej przez prawo unijne, co przełożyło się również na postępowania prowadzone przez Komisję Europejską.
Najważniejsze ustalenia raportu:
▪️ Niepełna transpozycja prawa UE – Minister właściwy ds. środowiska nie przygotował zmian legislacyjnych niezbędnych do prawidłowego wdrożenia dyrektywy siedliskowej.
▪️ Braki w sieci Natura 2000 – nie zapewniono skutecznego systemu gromadzenia i analizowania danych potrzebnych do wyznaczania oraz aktualizacji obszarów Natura 2000.
▪️ Niewykorzystane opracowania – przygotowano projekty planów zadań ochronnych dla 140 obszarów za ponad 11,6 mln zł, jednak nie zostały one ustanowione, co oceniono jako działanie niegospodarne.
▪️ Problemy z finansowaniem – system finansowania ochrony obszarów Natura 2000 nie zapewniał stabilności ani ciągłości realizacji zadań. W praktyce wiele działań było uzależnionych od pozyskania środków zewnętrznych.
▪️ Niewystarczający nadzór – monitoring przyrodniczy i realizacja działań ochronnych były prowadzone jedynie częściowo, a ewidencja danych dotyczących obszarów Natura 2000 pozostawała niekompletna i nieaktualna.
Szczegóły tutaj: https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/24/043/

13/09/2026

Wyróżnienie „Reliable Partner” dla dr Ewy Radeckiej

Z satysfakcją informujemy, że nasza koleżanka, dr Ewa Radecka, otrzymała wyróżnienie „Reliable Partner” przyznane przez Zachodnioukraiński Uniwersytet Narodowy w Tarnopolu (ZUNU) podczas obchodów VIII International Week „Universities for People, Partnerships and Progress”.

Wyróżnienie jest wyrazem uznania dla osób, które przez lata wspierały Zachodnioukraiński Uniwersytet Narodowy w Tarnopolu, angażowały się w rozwój współpracy międzynarodowej oraz wspólną realizację ważnych inicjatyw.

W tym roku wyróżnienie „Reliable Partner” otrzymali także partnerzy ZUNU z Danii, Włoch, Kanady, Luksemburga, Litwy, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych.

Serdecznie gratulujemy! 🍀

12/09/2026

W dniach 9–11 września 2026 r. w Kroczycach odbyła się czesko-polsko-słowacka konferencja naukowa pt. „Skuteczność prawa ochrony środowiska”, która zgromadziła przedstawicieli 16 jednostek naukowych z Polski i zagranicy.

Spotkanie było okazją do prezentacji wyników badań, wymiany doświadczeń oraz rozmowy o aktualnych wyzwaniach i problemach w zakresie prawa środowiskowego. Międzynarodowy charakter konferencji stworzył także przestrzeń do nawiązywania nowych kontaktów i rozwijania współpracy naukowej.

Cieszymy się, że wydarzenie zgromadziło tak liczne grono badaczek i badaczy reprezentujących różne ośrodki naukowe i stało się okazją do wartościowej dyskusji💚