Katedra Archeologii US

17/09/2026

📖 Rondel z Nowego Objezierza na okładce międzynarodowej publikacji!

Niedawno w Poznaniu odbył się XXI Światowy Kongres Międzynarodowej Unii Nauk Prehistorycznych i Protohistorycznych (UISPP) – jedno z najważniejszych spotkań archeologów z całego świata, po raz pierwszy zorganizowane w Polsce.
Kongresowi towarzyszyła dwutomowa publikacja prezentująca najważniejsze odkrycia i stanowiska archeologiczne z ziem polskich:

🔸 Exploring Prehistoric Poland: From Palaeolithic to Neolithic
🔸 Exploring Prehistoric Poland: From Early Bronze Age Pastoralists to the Roman Period

W pierwszym tomie, Exploring Prehistoric Poland: From Palaeolithic to Neolithic, ukazał się artykuł Lecha Czerniaka i Agnieszki Matuszewskiej pt. „Nowe Objezierze”.
Szczególnym powodem do radości jest również okładka tomu, na której wykorzystano plan neolitycznego rondela z Nowego Objezierza – jednego z najważniejszych stanowisk archeologicznych badanych obecnie na Pomorzu Zachodnim.
Gratulujemy Autorom i zachęcamy do lektury! 📚

15/09/2026

W dniach 10–12 września 2026 r. w Pilźnie (Czechy) odbyło się 43. doroczne spotkanie Aerial Archaeology Research Group (AARG). W konferencji uczestniczył dr hab. Grzegorz Kiarszys, prof. US z naszej Katedry, który wygłosił referat pt. „The Chelyabinsk roadside picnic: Spectres of nuclear disasters in the southern Urals”. Prezentacja poświęcona była archeologicznym i krajobrazowym śladom katastrof nuklearnych na południowym Uralu oraz możliwościom wykorzystania danych teledetekcyjnych i zobrazowań satelitarnych do badania dziedzictwa związanego z radzieckim programem nuklearnym. Wystąpienie odbyło się w sesji „Archaeological landscapes beyond Europe”, podczas której prezentowano badania wykorzystujące różnorodne metody dokumentacji i analizy krajobrazów archeologicznych poza Europą.
Tegoroczne spotkanie AARG zgromadziło badaczy z wielu krajów i było okazją do wymiany doświadczeń dotyczących m.in. wykorzystania zdjęć lotniczych, danych LiDAR, dronów, zobrazowań satelitarnych oraz nowych metod analizy danych w badaniach archeologicznych. Program konferencji obejmował również sesje poświęcone krajobrazom archeologicznym Europy Środkowej, środowisku i archeologii oraz nowym rozwiązaniom technicznym.

14/09/2026

📖 Rondel w Nowym Objezierzu na łamach „National Geographic”!

W najnowszym, wrześniowym numerze polskiej edycji „National Geographic” ukazał się artykuł Szymona Zdziebłowskiego poświęcony neolitycznym rondelom – monumentalnym konstrukcjom wznoszonym w Europie około 7 tysięcy lat temu.
W tekście ważne miejsce zajmuje rondel odkryty w Nowym Objezierzu – najlepiej przebadany obiekt tego rodzaju w Polsce, datowany na lata około 4800–4500 p.n.e. To imponujące założenie, składające się z czterech koncentrycznych rowów i otoczone niegdyś drewnianą palisadą, miało około 110 metrów średnicy.
O odkryciu, badaniach oraz możliwych funkcjach rondela opowiada w artykule dr Agnieszka Matuszewska z Katedry Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego, która współkierowała pracami wykopaliskowymi w Nowym Objezierzu. W publikacji wykorzystano również rekonstrukcję obiektu pochodzącą z filmu „Rondele – wielka zagadka sprzed 7000 lat”.
Artykuł jest adaptowanym fragmentem książki Szymona Zdziebłowskiego „Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa”.
Zachęcamy do lektury – zarówno artykułu w „National Geographic”, jak i książki!

10/09/2026

Ostatnie obrony prac licencjackich już za nami! 🎓

Serdecznie gratulujemy wszystkim Dyplomantom i życzymy dalszych sukcesów! Mamy oczywiście nadzieję, że już wkrótce spotkamy się ponownie — na studiach II stopnia. 😊

08/09/2026

Z serii: Organizatorzy II Kongresu Archeologii Polskiej 🏛️

Kontynuujemy prezentację instytucji, które tworzą przestrzeń nadchodzącego II Kongresu Archeologii Polskiej.

Dziś przedstawiamy Katedrę Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego.

Szczeciński ośrodek z pasją realizuje badania nad człowiekiem, kulturą i dziedzictwem – od pradziejów po czasy współczesne. Zespół Katedry Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego wyróżnia się nowoczesnym i interdyscyplinarnym podejściem: w swojej codziennej pracy łączy tradycyjną archeologię śmierci i prace terenowe z nowatorskim zapleczem technologicznym, wykorzystując m.in. GIS, prospekcję nieinwazyjną, modelowanie 3D czy eye tracking.

Badacze z Szczecina kładą ogromny nacisk na praktyczny wymiar kształcenia studentów, aktywną popularyzację wiedzy o przeszłości oraz bliską współpracę z muzeami, konserwatorami zabytków i lokalnymi społecznościami.

Śledźcie nasz profil, aby poznać pozostałe jednostki współtworzące to wydarzenie! 🔍

07/09/2026

W ubiegłym tygodniu w Poznaniu odbył się XXI Światowy Kongres UISPP (Międzynarodowej Unii Nauk Pra- i Protohistorycznych). Naszą Katedrę reprezentował dr Michał Adamczyk, który wygłosił dwa referaty dotyczące swoich badań nad technologiami krzemieniarstwa późnego paleolitu. Wraz z kolegami z Norwegii i Litwy zaprezentował także założenia nowego projektu badawczego dotyczącego przemian społecznych i technologicznych na przełomie paleolitu i mezolitu.

06/09/2026

Archeologia na II Kongresie Polskiej Unii Czwartorzędu POLQUA 2026

W dniach 31 sierpnia–3 września 2026 r. w Szczecinie odbył się II Kongres Polskiej Unii Czwartorzędu POLQUA 2026 pod hasłem „Czwartorzęd Pomorza Zachodniego i strefy brzegowej południowego Bałtyku – osady, morfogeneza, człowiek w pradziejach”.
W programie Kongresu nie zabrakło archeologii. Dr Agnieszka Matuszewska z Katedry Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego przedstawiła referat pt. „Na północnych rubieżach kultury unietyckiej. Cmentarzysko z wczesnej epoki brązu w Nowym Objezierzu i jego krajobraz kulturowy”. Wystąpienie było okazją do zaprezentowania najnowszych wyników badań nekropoli w Nowym Objezierzu 22, a także do spojrzenia na stanowisko w szerszej perspektywie przemian krajobrazu i wielowiekowego użytkowania tego mikroregionu.
Archeologiczny akcent pojawił się również podczas jednej z sesji terenowych Kongresu. Uczestnicy odwiedzili stanowisko Nowe Objezierze 22, gdzie dr Agnieszka Matuszewska opowiedziała o prowadzonych od kilku lat badaniach. Szczególną uwagę poświęcono neolitycznemu rondelowi – jego konstrukcji, chronologii i wieloetapowemu funkcjonowaniu – oraz odkrytemu w tej samej części stanowiska cmentarzysku z wczesnej epoki brązu.
Spotkanie w terenie było również świetną okazją do pokazania, jak wiele wnosi połączenie archeologii z badaniami geologicznymi i paleośrodowiskowymi. Wyniki badań palinologicznych pozwalają dziś zestawiać kolejne fazy zasiedlenia Nowego Objezierza ze zmianami zachodzącymi w otaczającym je krajobrazie – od początków gospodarki rolniczej w neolicie po okres funkcjonowania rondela i późniejsze etapy użytkowania tego miejsca.
Dziękujemy organizatorom Kongresu oraz wszystkim uczestnikom sesji terenowej za zainteresowanie stanowiskiem, wiele pytań i bardzo ciekawe rozmowy!

31/08/2026

🎓 Właśnie zakończyła się 32nd EAA Annual Meeting w Atenach – jedno z najważniejszych wydarzeń w świecie europejskiej archeologii.

W konferencji uczestniczył nasz kolega dr Tomasz Michalik, który zaprezentował wystąpienie “Evidence-Based Archaeological Outreach: An Eye-Tracking Study of a Medieval Fashion Show at the Bode Museum”.

W swoim wystąpieniu pokazał, jak eye-tracking może pomóc lepiej zrozumieć sposób, w jaki odbiorcy postrzegają dziedzictwo archeologiczne – tym razem podczas… pokazu mody inspirowanego średniowiecznym dziedzictwem Nubii. 👀👗

Czy moda może pomóc nam skuteczniej opowiadać o przeszłości? Wyniki badania pokazują, że zdecydowanie tak!

26/08/2026

Jeśli jesteście ciekawi, co archeolog może zobaczyć, patrząc na to gdzie patrzą inni - zapraszamy do wysłuchania audycji w NiUS Radio :).

Dr Tomasz Michalik z Katedry Archeologii US opowiadał o tym jak wiedza i kontekst kulturowy wpływają na sposób w jaki patrzymy na zabytki 👀🧠

Rozmowa Dnia - Czy naprawdę widzimy to samo? Adam Jamróz | 26 sie 2026 Wyobraźmy sobie dwoje ludzi patrzących na ten sam zabytek. Mimo to mogą dostrzec w nim zupełnie inne szczegóły. A żeby było ciekawiej, laik zauważy coś, co przeoczy ekspert. Skąd ta różnica i czy wiedza zawsze poma...

24/08/2026

Zapraszamy do wysłuchania najnowszej Rozmowy Dnia w NiUS Radiu, poświęconej badaniom krypty rodu von Bonin w Starej Dobrzycy, gmina Resko.
O tym, jak odtwarza się historię konkretnych osób pochowanych w rodowej krypcie, opowiadają członkowie Zespołu Badań nad Nowożytną Kulturą Funeralną: dr hab. Marcin Majewski,dr Monika Ogiewa-Sejnota i dr Katarzyna Ślusarska.
Link w komentarzu ⬇️

🤔 Co może powiedzieć o człowieku krypta, czego nie znajdziemy w żadnym archiwum? Kiedy anonimowe szczątki, przedmioty i ślady zapisane w ludzkim ciele zaczynają układać się w historię konkretnej osoby i jej życia?

🎙️ O badaniach krypty rodu von Bonin w Starej Dobrzycy, granicach między naukową pewnością a interpretacją oraz niezwykłych historiach ukrytych pod ziemią opowiadają członkowie zespołu badań nad nowożytną kulturą funeralną: dr Katarzyna Ślusarska, dr Monika Ogiewa-Sejnota i dr hab. Marcin Majewski, prof. US.

🎧 W rozmowie usłyszycie m.in., jak archeolodzy potrafią odczytać ślady choroby, codzienności, a nawet opieki nad człowiekiem sprzed kilku stuleci.

Link do audycji znajdziecie w komentarzu ⬇️

-----------------

Uniwersytet Szczeciński Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Szczecińskiego Kandydaci US