01/05/2026
W jakim stopniu Polacy, Węgrzy, Słowacy, Czesi, Niemcy i Austriacy podzielają zniekształcenia Holokaustu?
W 2026 roku przy Instytucie Studiów Społecznych im. Roberta Zajonca na Uniwersytecie Warszawskim powstała Katedra UNESCO ds. Interdyscyplinarnych Badań nad Antysemityzmem i Innymi Formami Nienawiści Grupowej. Jednym z filarów pracy Katedry – obok prowadzenia ogólnopolskich diagnoz postaw, monitoringu mowy nienawiści, doradztwa instytucjom państwowym i organizacjom międzynarodowym – jest publikowanie raportów oraz opracowań naukowych, które trafiają zarówno do środowisk akademickich, jak i decydentów oraz organizacji społecznych.
Tę linię działalności otwiera właśnie pierwszy tom serii wydawniczej Katedry UNESCO, przygotowany we współpracy z wydawnictwem Austeria:
📕„Holocaust Distortions and Populist Politics in Central Europe”. Autorki i autorzy: Alicja Kotowska, Maciej Siemiątkowski, Dominik Puchała, Anna Kende, Barbara Lášticová, Zsolt Péter Szabó, Michał Bilewicz
Raport powstał w ramach projektu „The Role of Holocaust Distortion in Populist Politics: A Psychological Perspective” finansowanego przez International Holocaust Remembrance Alliance (IHRA) i przedstawia wyniki badań prowadzonych w Polsce, Węgrzech, Słowacji, Czechach, Niemczech i Austrii. Autorki i autorzy raportu pokazują na przykład, że selektywne pamiętanie o relacjach żydowsko-narodowych – tendencja do podkreślania chwalebnych kart historii własnej grupy i wypierania tych trudnych – nie jest wyłącznie kwestią luk w wiedzy. Jest systematycznie powiązane z postawami populistycznymi i instrumentalnym podejściem do przeszłości w bieżącej polityce.
W recenzjach publikacji przeczytać możemy:
– „This is a rigorous, timely, and deeply useful report. It makes a significant contribution by showing that Holocaust distortion in contemporary Europe is not merely a matter of historical ignorance but is tied to broader populist attitudes and the instrumental political use of history.” dr Ayal Feinberg, Associate Professor of Political Science & Antisemitism Studies, Gratz College
– „The authors show that when it comes to the relations between Jews and specific nations, people tend to have a positive bias to commemorate the role of their nation in history. Crucially, this selective remembering is related to populist beliefs. In the end, the report makes clear that the greatest threat to historical memory is not forgetting – it is remembering selectively." dr hab. Adrian Wójcik, prof. UMK, Uniwersytet Mikołaja Kopernika
Zachęcamy do lektury raportu! Link do publikacji znajduje się w komentarzu poniżej.
