10/08/2016
Стихотворение А. Пушкина
Перевел с оригинала: Та Фыонг,
Ханойский Государственный университет
ТЕЛЕГА ЖИЗНИ
Хоть тяжело подчас в ней бремя,
Телега на ходу легка;
Ямщик лихой, седое время,
Везет, не слезет с облучка.
С утра садимся мы в телегу;
Мы рады голову сломать
И, презирая лень и негу,
Кричим: пошел!
Но в полдень нет уж той отваги;
Порастрясло нас; нам страшней
И косогоры и овраги;
Кричим: полегче, дуралей!
Катит по-прежнему телега;
Под вечер мы привыкли к ней
И, дремля, едем до ночлега -
А время гонит лошадей.
1823
* * * * *
Если жизнь тебя обманет,
Не печалься, не сердись!
В день уныния смирись:
День веселья, верь, настанет.
Сердце в будущем живет;
Настоящее уныло:
Все мгновенно, все пройдет;
Что пройдет, то будет мило.
1825
К...
Я помню чудное мгновенье:
Передо мной явилась ты,
Как мимолетное виденье,
Как гений чистой красоты.
В томленьях грусти безнадежной,
В тревогах шумной суеты,
Звучал мне долго голос нежный
И снились милые черты.
Шли годы. Бурь порыв мятежный
Рассеял прежние мечты,
И я забыл твой голос нежный,
Твои небесные черты.
В глуши, во мраке заточенья
Тянулись тихо дни мои
Без божества, без вдохновенья,
Без слез, без жизни, без любви.
Душе настало пробужденье:
И вот опять явилась ты,
Как мимолетное виденье,
Как гений чистой красоты.
И сердце бьется в упоенье,
И для него воскресли вновь
И божество, и вдохновенье,
И жизнь, и слезы, и любовь.
1825
ЗОЛОТО И БУЛАТ
"Все мое",- сказало злато;
"Все мое", - сказал булат.
"Все куплю", - сказало злато;
"Все возьму", - сказал булат.
1826
ПРИЗНАНИЕ
Я вас люблю, - хоть я бешусь,
Хоть это труд и стыд напрасный,
И в этой глупости несчастной
У ваших ног я признаюсь!
Мне не к лицу и не по летам...
Пора, пора мне быть умней!
Но узнаю по всем приметам
Болезнь любви в душе моей:
Без вас мне скучно, - я зеваю;
При вас мне грустно, - я терплю;
И, мочи нет, сказать желаю,
Мой ангел, как я вас люблю!
Когда я слышу из гостиной
Ваш легкий шаг, иль платья шум,
Иль голос девственный, невинный,
Я вдруг теряю весь свой ум.
Вы улыбнетесь, - мне отрада;
Вы отвернетесь, - мне тоска;
За день мучения - награда
Мне ваша бледная рука.
Когда за пяльцами прилежно
Сидите вы, склонясь небрежно,
Глаза и кудри опустя, -
Я в умиленье, молча, нежно
Любуюсь вами, как дитя!..
Сказать ли вам мое несчастье,
Мою ревнивую печаль,
Когда гулять, порой, в ненастье,
Вы собираетеся вдаль?
И ваши слезы в одиночку,
И речи в уголку вдвоем,
И путешествия в Опочку,
И фортепьяно вечерком?..
Алина! сжальтесь надо мною.
Не смею требовать любви.
Быть может, за грехи мои,
Мой ангел, я любви не стою!
Но притворитесь! Этот взгляд
Все может выразить так чудно!
Ах, обмануть меня не трудно!..
Я сам обманываться рад!
1826
ЗИМНЯЯ ДОРОГА
Сквозь волнистые туманы
Пробирается луна,
На печальные поляны
Льет печально свет она.
По дороге зимней, скучной
Тройка борзая бежит,
Колокольчик однозвучный
Утомительно гремит.
Что-то слышится родное
В долгих песнях ямщика:
То разгулье удалое,
То сердечная тоска...
Ни огня, ни черной хаты,
Глушь и снег... Навстречу мне
Только версты полосаты
Попадаются одне...
Скучно, грустно... Завтра, Нина,
Завтра к милой возвратясь,
Я забудусь у камина,
Загляжусь не наглядясь.
Звучно стрелка часовая
Мерный круг свой совершит,
И, докучных удаляя,
Полночь нас не разлучит.
Грустно, Нина: путь мой скучен,
Дремля смолкнул мой ямщик,
Колокольчик однозвучен,
Отуманен лунный лик.
1826
ПОЭТ
Пока не требует поэта
К священной жертве Аполлон,
В заботах суетного света
Он малодушно погружен;
Молчит его святая лира;
Душа вкушает хладный сон,
И меж детей ничтожных мира,
Быть может, всех ничтожней он.
Но лишь божественный глагол
До слуха чуткого коснется,
Душа поэта встрепенется,
Как пробудившийся орел.
Тоскует он в забавах мира,
Людской чуждается молвы,
К ногам народного кумира
Не клонит гордой головы;
Бежит он, дикий и суровый,
И звуков и смятенья полн,
На берега пустынных волн,
В широкошумные дубровы...
1827
АНГЕЛ
В дверях эдема ангел нежный
Главой поникшею сиял,
А демон мрачный и мятежный
Над адской бездною летал.
Дух отрицанья, дух сомненья
На духа чистого взирал
И жар невольный умиленья
Впервые смутно познавал.
"Прости, - он рек, - тебя я видел,
И ты недаром мне сиял:
Не все я в небе ненавидел,
Не все я в мире презирал".
1827
Chùm thơ của A. Puskin
Dịch nguyên bản tiếng Nga
CỖ XE ĐỜI
Đôi khi bị chất nặng
Xe vẫn lẹ bon đi
Lão xà ích uy nghi -
Thời-Gian râu tóc trắng.
Lên xe lúc rạng sáng,
Vui vẻ, chẳng suy tư,
Khinh nhác lười, thoả mãn,
Ta hăm hở: "Nào đi!"
Đến trưa chí chẳng còn
Đường xóc dằn mệt lử,
Sợ núi cao, vực sâu,
Ta quát: "Hượm, đồ quỷ!"
Xe cứ chạy phăm phăm,
Khi quen chiều đã đổ,
Gật gà về quán trọ,
Thời gian vẫn thúc nhanh.
1823
* * * * *
Nếu bị cuộc đời lừa dối,
Bạn ơi, đừng hận, đừng sầu!
Ngày buồn biết dằn lòng lại:
Ngày vui sẽ đến tiếp sau!
Trái tim sống ở tương lai;
Hiện tại dẫu buồn, hãy nhớ:
Mọi ưu phiền sẽ thoảng qua,
Qua rồi - hết sầu hết khổ!
1825
GỬI...
Em ơi phút ấy nhớ hoài:
Bóng em yêu dấu mỉm cười bên anh,
Như làn ảo ảnh mong manh,
Như thần linh hiện trong tranh mơ màng.
Trong buồn vô vọng tràn lan,
Giữa dòng xuôi ngược muôn vàn âu lo,
Dáng em anh gặp trong mơ,
Giọng em - nghe giữa phút giờ đớn đau.
Tháng ngày mưa gió qua mau,
Cuốn theo giấc mộng đượm màu ấu thơ,
Quên rồi giọng nói êm ru,
Bóng em trong sắc sương mù dần tan.
Cô đơn trong cảnh chiều tàn,
Chốn lưu đày mỗi ngày tan một ngày,
Chẳng tiên thần, chẳng đắm say,
Chẳng đời, chẳng lệ, chẳng ngây ngất tình.
Bỗng hồn rạo rực bình minh
Khi em lại tới dịu lành bên anh,
Như làn ảo ảnh mong manh,
Như thần linh hiện trong tranh mơ màng.
Trái tim anh đập rộn ràng,
Như bừng thức dậy bàng hoàng sớm nay
Cả tiên thần, cả đắm say,
Cả đời, cả lệ, cả ngây ngất tình.
1825
VÀNG VÀ KIẾM
"Tất cả của ta" - Vàng lảnh lót;
"Tất cả của ta" - Kiếm hầm hè.
"Tất cả ta sẽ mua" - Vàng thốt;
"Tất cả ta sẽ chiếm" - kiếm thề.
1826
LỜI TỰ THÚ
Tôi yêu em, dù hoá dại hoá điên,
Dù đau khổ, bẽ bàng không hy vọng,
Tôi sẵn lòng quỳ nhận dưới chân em
Điều bất hạnh, nỗi dại khờ cay đắng,
Không còn hợp với tuổi đời, danh tiếng,
Đến lúc tôi cần biết sống khôn hơn.
Nhưng tôi hiểu qua rất nhiều triệu chứng,
Trái tim tôi đang mắc bệnh ái tình:
Khi vắng em, tôi mệt mỏi, chán chường,
Khi em đến, lại buồn, tôi chịu đựng,
Không nén nổi - muốn thốt lời ngẫu hứng:
Thiên thần ơi, ôi biết mấy yêu thương!
Khi tôi nghe bên phòng khách, cách tường,
Tiếng xiêm áo, tiếng chân em nhè nhẹ,
Và giọng nói ngây thơ, trong trẻo thế,
Bỗng thấy mình như mất cả trí khôn.
Khi em cười, tôi rạng rỡ tâm hồn,
Em ngoảnh mặt khiến lòng tôi buồn tủi,
Vì trọn một ngày khổ đau mệt mỏi,
Phần thưởng em trao: bàn tay thương yêu.
Lúc em ngồi cần mẫn trước khung thêu,
Vóc thon thả, hơi ngả mình lơi lỏng,
Đôi mắt ngọc, mái tóc quăn rủ xuống,
Tôi lặng im, như đứa trẻ, đắm nhìn.
Có nên nói chăng về nỗi buồn ghen,
Về bất hạnh trong lòng tôi day dứt -
Em sửa soạn đi chơi xa, những lúc
Trời tối sầm, ảm đạm, gió từng cơn?
Và giọt lệ em nhỏ giữa cô đơn,
Và thủ thỉ lời tâm tình hai đứa,
Và chuyến đi về miền quê đáng nhớ,
Và một chiều vọng tiếng pianô?...
Alina, mong em hãy thương cho,
Tôi không dám cầu xin em tình ái
Có lẽ bởi chất chồng nhiều tội lỗi,
Thiên thần ơi, tôi đâu xứng tình em.
Nhưng xin em hãy cứ giả vờ thêm!
Ánh mắt ấy chứa bao điều huyền bí...
Ôi, lừa dối tôi thực tình quá dễ,
Tôi cũng đang muốn tự dối mình.
1826
CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG
Qua làn sóng sương bàng bạc
Vầng trăng huyền ảo hiện ra
Trải xuống cánh đồng bao la
Vời vợi ánh buồn man mác.
Trên đường mùa đông tẻ ngắt
Cỗ xe tam mã lao nhanh.
Tiếng lục lạc rung reng reng
Đều đều thanh âm mỏi mệt.
Có gì nghe thật da diết
Trong lời ca bác đánh xe:
Khi kể niềm vui khôn xiết,
Lúc xé lòng đau, não nề...
Không túp lều tranh, ánh lửa,
Rặt tuyết và rừng hoang sơ.
Đón đợi tôi - hàng cột số
Đều đều vun vút lao qua...
Ôi buồn quá, ơi Nhina,
Sớm mai tôi về, đợi nhé!
Bên bếp lửa hồng lặng lẽ
Chỉ nhìn, chỉ ngắm em thôi!
Kim đồng hồ kêu, uể oải
Đều đều khép những vòng quay,
Xua đi đám người phiền nhiễu
Toan quấy rầy ta đêm say.
Ôi đường buồn quá, ơi Nhina,
Bác đánh xe đà thiếp ngủ,
Lục lạc đều đều reng reng,
Trăng mờ sau màn sương phủ...
1826
NHÀ THƠ
Khi thần Apôlông chưa giục nhà thơ
Vì nghĩa lớn hiến mình cao cả,
Chàng vẫn còn chìm đắm ngu ngơ
Giữa toan tính đời thường vất vả:
Cây đàn lia của chàng bặt tiếng,
Hồn u mê trong giấc mộng não nùng,
Và giữa những phận hèn trần thế
Có lẽ chàng - kẻ hèn mọn tột cùng.
Nhưng một khi tiếng gọi thánh thần
Vọng tới được đôi tai nhạy thính,
Hồn nhà thơ thốt nhiên bừng tỉnh,
Như đại bàng thức giấc, ngó quanh:
Chàng chán ngán những trò vui tẻ nhạt,
Để ngoài tai lời đồn đại xa gần,
Không chịu cúi mái đầu kiêu hãnh
Dưới chân thần tượng của thế nhân;
Chàng lao đi, hoang dã và khắc bạc,
Trong âm thanh và trong nỗi kinh hoàng,
Đến nơi những con sóng vỗ bờ hoang,
Những rừng sồi mênh mông xào xạc...
1827
THIÊN THẦN
Trong cửa Địa Đàng một thiên thần xuất hiện
Cúi mái đầu rạng rỡ hào quang,
Một hung thần bạo cuồng, u ám
Đang bay trên vực địa ngục tối đen.
Thần phủ định - vị thần ngờ vực
Nhìn đấng thần linh hiền dịu sáng trong
Hắn cảm thấy nóng ran trong ngực
Lần đầu tiên bất chợt hiểu mông lung...
"Hãy thứ lỗi, - hắn kêu, - ta đã thấy ngươi,
Ngươi toả sáng cho ta, đâu phải là vô cớ:
Không phải mọi thứ trong thế gian này ta đã coi khinh
Không phải mọi thứ trên bầu trời ta đều ghét bỏ".
1827
