23/07/2026
📚 Cùng đọc và suy ngẫm.
"Publish or Perish" – áp lực hay động lực của giới học thuật? Đây không chỉ là câu chuyện về công bố khoa học, mà còn là lời gợi mở về giá trị cốt lõi của nghiên cứu: chất lượng, tính trung thực và những đóng góp thiết thực cho cộng đồng.
Câu lạc bộ Kết nối Tri thức xin chia sẻ lại bài viết từ Phòng Sau đại học – DNTU để các bạn cùng tham khảo và lan tỏa tinh thần nghiên cứu khoa học.
Phòng Sau Đại học - Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai
, , ,
"PUBLISH OR PERISH" – ÁP LỰC HAY ĐỘNG LỰC CỦA GIỚI HỌC THUẬT?
Nếu bạn từng tìm hiểu về nghiên cứu khoa học, có lẽ đã nghe đến cụm từ "Publish or Perish" – tạm dịch là "Công bố hoặc bị đào thải".
Đây không phải là một quy định chính thức, mà là cách giới học thuật mô tả áp lực mà các nhà nghiên cứu trên thế giới đang đối mặt. Từ việc xét tuyển nghiên cứu sinh, bổ nhiệm giảng viên, xét chức danh giáo sư đến đánh giá năng lực nghiên cứu của một trường đại học, các công bố khoa học luôn đóng vai trò quan trọng.
Nhưng liệu số lượng bài báo có phản ánh đúng chất lượng của một nhà khoa học?
🎓 Theo Hiệp hội Các trường Đại học châu Âu (European University Association - EUA), công bố khoa học là một chỉ số quan trọng, nhưng không nên là chỉ số duy nhất để đánh giá năng lực nghiên cứu. Một công trình có giá trị không chỉ được đo bằng số lần xuất bản, mà còn ở tác động đối với khoa học, giáo dục, doanh nghiệp và xã hội.
Trong những năm gần đây, nhiều tổ chức học thuật lớn cũng đang thay đổi cách nhìn về việc đánh giá nghiên cứu.
📌 Tuyên bố DORA (San Francisco Declaration on Research Assessment) khuyến nghị các trường đại học và tổ chức nghiên cứu không nên chỉ dựa vào chỉ số của tạp chí (Impact Factor) khi đánh giá nhà khoa học, mà cần xem xét toàn diện hơn về chất lượng và giá trị thực sự của công trình nghiên cứu.
Tương tự, Coalition for Advancing Research Assessment (CoARA) – liên minh với hàng trăm trường đại học và viện nghiên cứu trên thế giới – cũng đang thúc đẩy việc đánh giá nghiên cứu dựa trên chất lượng, tính minh bạch, khả năng chia sẻ dữ liệu và tác động xã hội, thay vì chỉ đếm số lượng bài báo.
💡 Điều đó cho thấy một xu hướng rõ ràng: nghiên cứu khoa học đang chuyển từ "đếm sản phẩm" sang "đánh giá giá trị".
Đối với học viên cao học và nghiên cứu sinh, đây cũng là một thông điệp đáng suy ngẫm. Mục tiêu của nghiên cứu không chỉ là hoàn thành luận văn hay có thêm một bài báo trong hồ sơ, mà quan trọng hơn là tạo ra tri thức mới, giải quyết những vấn đề thực tiễn và đóng góp cho sự phát triển của lĩnh vực chuyên môn.
Một bài báo được thực hiện nghiêm túc, có phương pháp rõ ràng và mang lại giá trị ứng dụng lâu dài sẽ luôn có ý nghĩa hơn nhiều công bố chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu về số lượng.
🌱 Trong một thế giới mà tri thức thay đổi từng ngày, điều giúp một nhà nghiên cứu phát triển bền vững không chỉ là công bố nhiều, mà còn là công bố có trách nhiệm, có chất lượng và có tác động tích cực đến cộng đồng khoa học.
📚 Nguồn tham khảo
San Francisco Declaration on Research Assessment (DORA), 2013.
European University Association (EUA). Agreement on Reforming Research Assessment, 2022.
Coalition for Advancing Research Assessment (CoARA), 2022.
Hicks, D., et al. (2015). The Leiden Manifesto for Research Metrics. Nature, 520, 429–431.
