01/05/2022
په اختر کي د چا لاس مچ (ښکلی) کړم؟
د لاس، پښو او تندي د مچلو شرعي حیثیت
عبدالغفار جُبیر
لیکنه ضرورو ولولئ او شیر یې کړئ!
د لاس او پښې په مچولو کي د فقهاء کرامو اختلاف دئ خو په مستندو احادیثو او د صحابه وو له اثارو څخه ددې جواز ثابت دئ، دغه مچول پر څو ډوله دي:
۱: د نفسي خواهشاتو لپاره مچول، چي دا صرف د خپلې مېرمنې یا مینځې (وینځې) څخه ماسوا د فقهاء په اتفاق سره حرام دى، هغه که د نر مچول وي، د ښځې مچول وي، پر لاس مچول وي، پښه، مخ یا بل اندام وي دا حرام دئ.
۲: د شفقت مچول دي، لکه چي مور او پلار د خپل او لاد پر سر لاس تیروي او یا یې مچوي دا جائز دئ، رسول الله صلی الله علیه وسلم د حضرت حسن رضی الله عنه بدن مچ کړ، حضرت ابوبکر صدیق رضی الله عنه خپله لور ام المؤمنین حضرت عائشه رضی الله عنها پر مخ مچ کړه، چي کله د هغې تبه وه (کما اخرجه ابوداؤد) همدارنګه رسول الله صلی الله علیه وسلم حضرت جعفربن ابی طالب رضی الله عنه پر تندي مچ کړ، (کما اخرجه ابوداؤد) د شفقت له کبله مچول په دې کي د علماء اختلاف نسته دا جائز دئ.
په مبسوط کي راغلي دي:
که چیري یوه ښځه خپل اولاد، یا خور او ورور لاس مچوي باید د شهوت خطره نه وي، نه د نر له لورې او نه هم د ښځې له لورې بیا جواز لري، که چیري خطره وي قطعاً حرام کار دئ. (مبسوط ص: ۱۴۹ ج: ۱۰)
۳: د تکریم او تعظیم مچول دي، لکه د علماء، مشائخ، استاد، عادل پاچا او نورو لاس مچول دا هم جائز دئ، په دغه صورت کي که دیني شرف نه وي د تکریم او تعظیم له کبله مچول حرام دي، صرف د جواز صورت یې د دیني شرافت او فضلیت درلودونکو لپاره دئ او بس.
فقهاء کرام رحمة الله علیهم وايي چي د مور او پلار ماسوا د عالم، مرشد پښې مچول ښه نه دي چي د خلکو عقائد خرابیږي او دا په تعظیم کي زیاتوب (غلو) ده، او خلک به داسي ګمان کوي چي خلک و دغه کس ته سجده کوي. (فتاوی محمودیه ټوک: ۱۹، پاڼه: ۱۳۳)
۱: په ابوداؤد او د امام بخاري په الادب المفرد کي د حضرت ذابح رضی الله عنه څخه روایت دئ چي د خلکو یو وفد و رسول الله صلی الله علیه وسلم ته حاضر سو، په دې روایت کي راغلي دي چي کله موږ مدینې منورې ته ورسېدو ژر ژر له سپرلیو څخه کښته سو و د رسول الله صلی الله علیه وسلم مبارک لاس مو مچ کړ. همدارنګه دغه کیسه په ابوداؤد کي د حضرت عبدالله بن عمر رضی الله عنه څخه نقل کوي او وايي:
قال فدنونا من النبی صلی الله علیه وس
