قسم اللغة العربية - جامعة بلخ

26/09/2026

دعوت به مشارکت در پرسش‌نامه ویژهٔ استادان
استادان گرامی زبان و ادبیات عربی پوهنتون های افغانستان!
امیدواریم صحتمند و عافیت باشید و همواره در عرصهٔ علمی و آموزشی موفق و سربلند باشید.
به‌منظور تکمیل شرایط مرور دوره‌ای دیپارتمنت زبان و ادبیات عربی پوهنځی زبان و ادبیات پوهنتون بلخ و دریافت دیدگاه‌ها و پیشنهادهای ارزشمند استادان دیپارتمنت‌های زبان و ادبیات عربی پوهنتون‌های افغانستان، پرسش‌نامه‌ای تخصصی تهیه گردیده است. در این پرسش‌نامه، موضوعاتی چون وضعیت کادر علمی، نصاب درسی، امکانات آموزشی، فعالیت‌های علمی و تحقیقی، چالش‌های موجود و اولویت‌های توسعهٔ آینده مورد توجه قرار گرفته است.
از استادان گرامی صمیمانه تقاضا می‌شود با اختصاص دقایق ارزشمند خویش و تکمیل این پرسش‌نامه، ما را از دیدگاه‌ها و پیشنهادهای علمی خود آگاه سازند. بدون تردید، همکاری و نظریات ارزشمند شما می‌تواند در شناخت بهتر وضعیت موجود و برنامه‌ریزی برای بهبود و توسعهٔ دیپارتمنت مؤثر واقع شود.
پیشاپیش از همکاری، همراهی و دقایق ارزشمند شما صمیمانه سپاسگزاریم.
برای خانه‌پُری پرسش‌نامه، لطفاً از لینک زیر استفاده نمایید:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe7KtROARPcfZ7l1NmGouSDg7BEmd_nkUMDD93PV8cGIgC0Ww/viewform?usp=header

19/09/2026

#اطلاعیه
کارفرمایان محترم و مسؤولان گرامی ادارات و نهادهای امارتی و خصوصی!
با توجه به اهمیت دیدگاه‌ها و نظرات ارزشمند شما در روند مرور دوره‌ای برنامه علمی دیپارتمنت زبان و ادبیات عربی، از شما محترمانه تقاضا می‌شود، چنانچه در اداره یا نهاد مربوطه، فارغان دیپارتمنت زبان و ادبیات عربی در گذشته مشغول به کار بوده‌اند و یا در حال حاضر به‌عنوان کارمند ایفای وظیفه می‌نمایند، لطف نموده با استفاده از لینک زیر، پرسشنامه کارفرمایان را تکمیل فرمایید.
بی‌تردید، دیدگاه‌ها، پیشنهادها و ارزیابی‌های شما می‌تواند ما را در شناسایی نقاط قوت و زمینه‌های بهبود و ارتقای کیفیت برنامه علمی دیپارتمنت زبان و ادبیات عربی یاری رساند.
از همکاری، توجه و مشارکت ارزشمند شما در راستای بهبود کیفیت آموزش عالی و تقویت برنامه علمی این دیپارتمنت، صمیمانه سپاسگزاریم.

کارفرمای محترم! این پرسش‌نامه به‌منظور دریافت دیدگاه‌های کارفرمایان و نهادهایی تهیه شده است که فارغان دیپارتمنت زبان و ادبیات عربی پوهنځی زبان و ادبیات پوهنتون ب....

22/06/2026

انطلاق أولى مناقشات بحوث التخرج لطلاب قسم اللغة العربية بجامعة بلخ

عقد قسم اللغة العربية بكلية اللغات والآداب في جامعة بلخ، اليوم الإثنين الموافق السابع من شهر المحرم 1448هـ، أولى جلسات مناقشة بحوث التخرج لطلاب البکالوریوس للعام الدراسي 1405هـ.ش، بحضور الأستاذ المساعد صفي الله أويغون نائب عميد الكلية، والدكتور نقيب الله رسا رئيس القسم، وعدد من أعضاء هيئة التدريس وطلاب القسم.

واستُهِلَّت الجلسة بتلاوةٍ عطرةٍ من آيات الذكر الحكيم، ثم قدّم الطالب ثاقب الله مصلح بحثَ تخرجه، مستعرضاً أهدافه وأهم محاوره وإشكالياته ونتائجه، في عرضٍ علمي اتسم بالوضوح والتنظيم والالتزام بالمنهجية الأكاديمية. وبعد ذلك ناقشته اللجنة العلمية في مختلف جوانب البحث، وأجاب عن الأسئلة والاستفسارات المطروحة إجاباتٍ علميةً عكست تمكنه من موضوعه وإحاطته بمضامينه، لينال استحسان لجنة المناقشة والحضور.

وفي ختام المناقشة، أثنت اللجنة على الجهود العلمية المبذولة في إعداد البحث، وقدمت جملة من الملحوظات والتوصيات العلمية الرامية إلى تطويره والارتقاء بمستواه الأكاديمي. كما سُلِّمت هذه الملاحظات إلى الباحث لاستكمال التعديلات المطلوبة وإدراجها في النسخة النهائية، تمهيدًا لاعتماد البحث واستكمال إجراءاته الأكاديمية وفق الأنظمة المعمول بها في الجامعة.

01/05/2026

خلیل مطران (۱۸۷۲م–۱۹۴۹م)، از برجسته‌ترین شاعران معاصر زبان و ادبیات عربی بود. او در شهر بعلبکِ لبنان از پدری لبنانی و مادری فلسطینی زاده شد و در قاهره درگذشت.
او درین بیت ها، از دردی سخن می‌گوید که بر جانش چیره شده است؛ دردی که در آغاز می‌پنداشت در درون آن، درمانی خواهد یافت، اما این رنج که از روزگار جوانی‌اش سرچشمه گرفته، نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه هر دم افزون‌تر شده و وجودش را فرسوده‌تر ساخته است. او خویش را چنان می‌بیند که گویی بر سنگی سخت و بی‌احساس تکیه زده است، و در دل آرزو می‌کند که کاش قلبش نیز مانند همان سنگ، از احساس تهی می‌بود تا از این همه درد در امان می‌ماند.
موج‌ها پی‌درپی بر آن سنگ می‌کوبند، همان‌گونه که رنج‌ها و دشواری‌ها بر درون او هجوم می‌آورند و او را اندک‌اندک از پا می‌اندازند، چنان‌که بیماری، تن انسان را آرام‌آرام ناتوان می‌سازد. در نگاه او، دریا با آن همه پهناوری، تنگ است، همان‌گونه که سینه‌اش در هنگام شامگاه از اندوه لبریز و سنگین می‌شود.
در پایان، جهان در نظرش در پرده‌ای از تیرگی فرو می‌رود؛ گویی این تاریکی از درون خودش برخاسته و از عمق وجودش بالا آمده و به چشمانش رسیده است، تا آن‌جا که نگاه او به جهان، رنگ اندوه و افسردگی به خود گرفته است.
@@

30/04/2026

افتتاح انجمن ماهوار محصلان دیپارتمنت عربی پوهنځی زبان و ادبیات و رونمایی جریده سیبویه

در بخش نخست؛ انجمن ادبی ماهوار محصلان دیپارتمنت زبان و ادبیات عربیِ پوهنځی زبان و ادبیات پوهنتون بلخ، نخستین نشست علمی خویش را به تاریخ ۳۱ حمل ۱۴۰۵ هـ.ش، با حضور محترم پوهنیار صفی الله اویغون معاون پوهنځی زبان و ادبیات و جمعی از استادان، در فضایی کاملاً عربی، با گردانندگی محترم نامزد پوهنیار محمد حکیم مرادی عضو کادر علمی دیپارتمنت عربی؛ برگزار و رسماً افتتاح نمود.
برنامه با تلاوت آیاتی از کلام‌الله مجید توسط الحافظ برکت‌الله، محصل صنف دوم دیپارتمنت عربی آغاز گردید.
در ادامه، محترم پوهنمل دکتور نقیب‌الله رسا، آمر دیپارتمنت زبان و ادبیات عربی، در سخنان رهنمودی بر اهمیت این انجمن به‌عنوان فرصت تکمیل کننده ای دروس پوهنتون تأکید نموده و آن را زمینه‌ساز پیوند میان نظریه و عمل، تقویت مهارت‌های زبانی و علمی، پرورش شخصیت علمی محصلان، ایجاد فضای گفت‌وگوی علمی، و حمایت از رشد استعدادهای علمی و ادبی دانستند. همچنان بر نقش این برنامه در افزایش اعتماد به نفس، ارتقای سطح علمی، و تقویت فعالیت‌های فرهنگی در سطح دیپارتمنت تأکید ورزیدند.
سپس شماری از محصلان به نمایندگی از صنوف مختلف دیپارتمنت؛ به زبان عربی سخنوری نمودند که با استقبال استادان و حاضران همراه گردید.
در پایان، محترم پوهنمل نقیب‌الدین نقی، استاد دیپارتمنت، با جمع‌بندی علمی برنامه و ارائه رهنمودهای لازم، نشست را با دعای خیر به پایان رساندند.
در بخش دوم، پس از اختتام انجمن، معاون محترم پوهنځی، استادان دیپارتمنت و محصلان ارجمند، جهت رونمایی جریده ماهوار "سیبویه" مربوط به ماه حمل، که مقالات و مطالب آن پس از تکمیل مراحل بررسی و تدقیق علمی آماده گردیده بود، در محل برگزاری حضور یافته و آن را رسماً رونمایی و به نشر سپردند.

20/04/2026

علاقةُ الأدبِ بالحياة
الأدبُ ليس كلماتٍ تُكتَب فحسب، بل هو نبضُ الحياة حين يتكلّم، وصوتُ الإنسان حين يعبّر عن آلامه وآماله. فحيثما وُجدت الحياة وُجد الأدب، لأن كليهما يصدران من قلب الإنسان وعقله ووجدانه.
الأديبُ مرآةُ مجتمعه، يعيش هموم الناس ويُجسّد مشاعرهم، ويحوّل تجاربهم إلى كلماتٍ تُلهِم العقول وتُحرّك القلوب.
لقد اختلفت الآراء حول علاقة الأدب بالحياة؛ فبعضهم رأى الأدبَ تصويرًا للواقع، وآخرون رأوه تعبيرًا عن موقف الإنسان من هذا الواقع، لكن الجميع اتفقوا على أن الأدب لا ينفصل عن الحياة، بل يسمو بها ويهديها طريق الجمال والمعنى.
فالأدبُ الصادق هو الذي يلامس الإنسان، ويعبّر عن مجتمعه، ويجعل من الكلمة رسالةً، ومن الفنّ نورًا، ومن الجمال وسيلةً لإصلاح الحياة وبناء الإنسان.

09/04/2026

خطوة علمية مباركة
في أجواءٍ تغمرها المودّة، وتفيض بالفرح والاعتزاز، يسرّ قسم اللغة العربية بكلية اللغات والآداب في جامعة بلخ أن يتقدّم بأسمى آيات التهاني إلى زميلنا العزيز وأخينا الكريم الأستاذ عبد الرحمن نديم، عضو هيئة التدريس في القسم، بمناسبة انطلاق رحلته العلمية في مرحلة الدكتوراه في قسم اللغة العربية بجامعة ننجرهار، في خطوةٍ مباركةٍ تجعله ثانيَ أساتذة القسم الملتحقين بهذه المرحلة خلال هذا العام.
وإنّ هذه المناسبة السعيدة ليست خبرًا أكاديميًا عابرًا، بل هي باعثُ سرورٍ حقيقيٍّ في نفوس زملائه وإخوانه ومحبيه، لما تمثّله من خطوة علمية مباركة، ومسارٍ واعدٍ نحو مزيدٍ من النضج العلمي، والتميّز الأكاديمي، والعطاء المعرفي في خدمة اللغة العربية وآدابها.
لقد عرفنا في أخينا العزيز روحَ الجِدّ، وصدقَ التوجّه، وحسنَ الخُلُق، ومحبةَ العلم، فكان هذا التوفيقُ أهلًا له، وكانت هذه البدايةُ الجميلةُ جديرةً به. وإنّنا إذ نبارك له هذه الخطوة المشرقة، فإننا نراها ثمرةً من ثمار السعي المبارك، وعلامةً من علامات الهمّة العالية والطموح النبيل.
وإنّ أسرة قسم اللغة العربية، وهي تشاركه هذه الفرحة الصادقة، لتسأل الله تعالى أن يبارك له في هذه المرحلة، وأن يفتح عليه فتوح العارفين، وأن يرزقه التوفيق في طلب العلم، والثبات في طريق البحث العلمي، والنجاح في كل خطوة من خطواته العلمية، وأن يجعله من أهل التميّز والرسوخ والنفع.
كما نسأله سبحانه وتعالى أن يعود إلى قسمه وطلابه وزملائه، بعد إتمام هذه المرحلة، أكثرَ إشراقًا في عطائه، وأوسعَ أثرًا في مجاله، وأغزرَ نفعًا في ميدان التعليم والبحث العلمي، ليواصل رسالته العلمية بكل اقتدار وإخلاص.
ألف ألف مبارك لأخينا العزيز الأستاذ عبد الرحمن نديم، ونسأل الله تعالى له دوام التوفيق، واطراد النجاح، وبلوغ أعلى مراتب العلم والفضل.
قسم اللغة العربية – جامعة بلخ

11/03/2026

تهنئة مباركة!
يسرّ قسم اللغة العربية بكلية اللغات والآداب في جامعة بلخ أن يتقدّم بأحرّ التهاني وأصدق التبريكات إلى زميلنا الفاضل الأستاذ إحسان الله نيازي، عضو هيئة التدريس في القسم، بمناسبة توفيقه لمواصلة دراسته في مرحلة الدكتوراة في قسم اللغة العربية بجامعة كابل.
إن هذا الإنجاز العلمي المبارك يُعدّ مصدر فخر واعتزاز لأسرة قسم اللغة العربية، ودليلًا على الجهود العلمية المباركة التي يبذلها أساتذته الكرام في سبيل الارتقاء بالعلم والمعرفة.
نسأل الله تعالى لأخينا العزيز دوام التوفيق والسداد، وأن يكلّل مسيرته العلمية بالنجاح والتميز، وأن ينفع به أبناء الوطن، وأن يعود إلى القسم مزودًا بالعلم والخبرة لخدمة اللغة العربية وطلابها.
ألف ألف مبارك، مع خالص الدعوات بمزيد من التقدم والنجاح،،
قسم اللغة العربية – جامعة بلخ

03/02/2026