06/06/2026
Na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Tuzli 5. juna 2026. godine održana je promocija knjige Bosna i Rimska kurija u srednjem vijeku autora doc. dr. Dženana Dautovića. Promocija je okupila nastavnike, saradnike, studente i druge zainteresirane posjetioce, koji su imali priliku upoznati se s rezultatima jednog od najznačajnijih novijih istraživanja iz oblasti bosanske medievistike.
U ulozi moderatorice promocije bila je prof. dr. Mersiha Imamović, koja je vješto vodila razgovor i usmjeravala diskusiju prema ključnim pitanjima koja knjiga otvara. Posebnu dimenziju događaju dao je muzički nastup Jasmine Kasumović, MA, solistice na violini, čiji je izvedbeni program kompozicije (u dva dijela) od Milana Prebande, Bosanski pastorale, doprinio svečanom ozračju promocije. U ime Filozofskog fakulteta, prisutnima se obratio prodekan za NIR, prof. dr. Asim Pandžić, ukazujući na značaj ovakvih djela.
O knjizi su govorili prof. dr. Marijan Premović sa Filozofskog fakulteta u Nikšiću – Univerzitetu Crnoj Gori i doc. dr. Nedim Rabić sa Instituta za historiju – Univerzitet u Sarajevu.
Prof. dr. Marijan Premović istakao je da knjiga predstavlja rezultat dugogodišnjeg i temeljitog istraživačkog rada te da se odlikuje ozbiljnim naučnim pristupom, bogatom bibliografskom osnovom i pažljivo obrađenom izvornom građom. Naglasio je autorovo dobro poznavanje domaće i međunarodne historiografije, kao i činjenicu da je riječ o studiji koja se zasniva na obimnim istraživanjima arhivske građe, posebno fondova Apostolskog vatikanskog arhiva. Osvrnuo se i na metodološku dosljednost rukopisa, njegovu jasnu strukturu i značaj za buduća istraživanja srednjovjekovne Bosne i odnosa Bosne sa širim evropskim prostorom.
Doc. dr. Nedim Rabić ukazao je na činjenicu da knjiga odnose Bosne i Rimske kurije sagledava u mnogo širem kontekstu od onoga koji je tradicionalno dominirao u historiografiji. Posebno je istakao da autor ne posmatra Papinstvo samo kao crkvenu instituciju, nego kao važnog političkog, diplomatskog i administrativnog aktera srednjovjekovne Evrope. Govoreći o vrijednosti knjige, naglasio je da ona nadilazi starije interpretacije koje su bosansko-papinske odnose uglavnom svodile na pitanje Crkve bosanske i heretičkih optužbi, te da pokazuje složenost odnosa između Rimske kurije, bosanskih vladara, vlastele i franjevaca. Posebnu pažnju posvetio je autorovom zaključku da Papinstvo često nije bilo u mogućnosti provesti vlastite zamisli na bosanskom prostoru, što otvara nova pitanja o stvarnim dometima papinske politike i funkcioniranju srednjovjekovnih institucija.
Tokom promocije poseban prostor posvećen je i akademskom putu autora. I promotori i sam autor evocirali su uspomene na pokojnog prof. dr. Dubravka Lovrenovića, pod čijim je mentorstvom nastala doktorska disertacija iz koje je knjiga proizašla. Lovrenović je predstavljen kao historičar koji je snažno obilježio savremenu bosansku medievistiku i ostavio dubok trag u formiranju mlađe generacije istraživača, među kojima je i autor ove monografije.
U svom obraćanju prisutnima autor knjige doc. dr. Dženan Dautović govorio je o nastanku rukopisa, istraživačkom procesu koji je trajao više od jedne decenije te izazovima s kojima se suočavao tokom rada na temi koja obuhvata gotovo cijeli srednji vijek. Istakao je da knjiga predstavlja rezultat višegodišnjeg proučavanja izvora i literature, započetog tokom rada na doktorskoj disertaciji, a nastavljenog kroz istraživanja u Apostolskom vatikanskom arhivu. Posebnu pažnju posvetio je radu s registrima papinskih pisama, koji predstavljaju jedan od najvažnijih izvora za proučavanje odnosa Bosne i Rimske kurije. Autor je s publikom podijelio i nekoliko zanimljivosti iz vlastitog istraživačkog iskustva, govoreći o specifičnostima rada u jednom od najznačajnijih arhiva svijeta, izazovima pronalaženja i interpretacije relevantne građe, kao i o višegodišnjem procesu pretvaranja doktorske disertacije u monografiju. Prisjetio se i svojih istraživačkih boravaka u Vatikanu, naglasivši koliko su upravo neposredan rad s izvornom građom i ponovni povratak arhivima doprinijeli konačnom obliku knjige.
Knjiga Bosna i Rimska kurija u srednjem vijeku nastala je na osnovu autorove doktorske disertacije, dodatno proširene i dopunjene višegodišnjim istraživanjima u Apostolskom vatikanskom arhivu. U njoj se na sistematičan način analiziraju odnosi Bosne i Papinstva od ranog srednjeg vijeka do osmanskog osvajanja, pri čemu se bosanski prostor posmatra u širem okviru političkih, crkvenih i diplomatskih procesa koji su obilježili evropski srednji vijek.
Promocija je potvrdila značaj ove knjige za savremenu bosansku historiografiju te otvorila prostor za nova istraživanja odnosa Bosne i Rimske kurije, kao i mjesta srednjovjekovne Bosne u evropskim historijskim tokovima.
Zahvaljujemo se na prisustvu ministru kulture, sporta i mladih u Vladi TK, mr. Damiru Gazdiću, predstavnicima akademske zajednice, kolegicama i kolegama, studentima, učenicima i njihovim profesorima (Melihi Nurkić i Nedžadu Aljiću) iz Richmond Park School i Gimnazije Ismet Mujezinović.
