Ruusbroec Institute

16/01/2026

✨Maak kennis met Tine Van Osselaer.

Dit keer geen heilige of religieuze, zelfs geen medewerker van het bisdom. Tine is professor en onderzoeker bij het Ruusbroecgenootschap, een interdisciplinair onderzoekscentrum aan de Universiteit Antwerpen. 💪
Als wetenschapper bestudeert Tine de geschiedenis van devotie, mystici en spiritualiteit in de 19de en 20ste eeuw. 🙏🏼 Daarbij heeft ze oog voor het verband tussen religie en onder andere gender, media, geneeskunde en kookkunst.

Je kan verschillende boeken waaraan Tine heeft meegewerkt vinden in de boekhandel. Zeker wie wil smullen van het religieuze, culinaire erfgoed doet er goed aan de recente publicatie "Goddelijke gerechten" te lezen. 😋

Tine kan ons veel leren over de gelovige van alledag in de voorbije twee eeuwen. Wist je bijvoorbeeld dat het vanaf de 19de eeuw populair was om een gestigmatiseerde te bezichtigen? Op vrijdagen stonden de gelovigen in lange rijen op de stoep van mensen - vooral jonge, frêle vrouwen - die diep fysiek leed ondergingen. De lichamen van gestigmatiseerden zijn een omhulsel voor de pijn van Jezus. De pijn is dus een teken van Gods aanwezigheid op aarde. Er ontstond soms een hele cult rond de zieke in kwestie, waardoor ze een celebrity-status konden verwerven. 👀

Zoek zeker eens de werken van Tine en haar collega's van het Ruusbroecgenootschap op. Leesplezier verzekerd! 📚

09/10/2024

Het tweede leerjaar van de Turnhoutse scholen is de komende dagen te gast in het Begijnhof van Turnhout, waar de leerlingen naast een rondleiding ook een stukje begijnenvlaai krijgen. 🍰

De begijnenvlaai is een eerste realisatie van het project ‘Goddelijke gerechten. Smullen van religieus erfgoed’ van het Ruusbroecgenootschap. We kwamen het recept voor de vlaai tegen in een zeventiende-eeuws begijnenhandschrift. Geschiedenis smaakt duidelijk naar meer, aan de reacties te horen. 😋

Benieuwd naar volgende recepten? Volg zeker onze socials en check onze website (link in bio)!

Goddelijke gerechten wordt gerealiseerd door het Ruusbroecgenootschap, met steun van de Vlaamse Overheid en i.s.m. kok Claudine Versluys.


Musea Turnhout Tineke Van Osselaer

10/05/2024

Spiritual Literature in the Late Medieval Low Countries: Essays by Thom Mertens, eds. John Arblaster, Daniël Ermens, Veerle Fraeters, Kees Schepers, Patricia Stoop (Brepols, May 2024)

https://www.brepols.net/products/IS-9782503581002-1

This volume brings together fifteen seminal essays by Thom Mertens, a professor at the Ruusbroec Institute (Ruusbroecgenootschap) at Antwerp University since 1985, and a pioneer in the study of the late medieval spiritual literature of the Low Countries, a field that had previously been neglected in favour of the study of belle lettres. This volume is therefore also a celebration of the paradigm shift that Mertens led, as he demonstrated that most of the late medieval texts produced in the Low Countries actually qualify as spiritual literature, and that these understudied literary works are of prime importance within late medieval textual culture.

Of the essays gathered here, nine have been translated into English for the first time, while six have been re-edited, forming a collection that bears witness to the importance of Dutch literature as a broader part of the vernacular literatures of Western Europe, and of the societies that gave rise to these works. It is in large part thanks to Mertens’ efforts that serious scholarly engagement with these spiritual texts, their characteristics, and their function has become a field of research in its own right that continues to flourish.

CONTENTS:

Preface: Pioneering Middle Dutch Spiritual Literature

Publications by Thom Mertens

Thom Mertens: A Tribute by John van Engen

I. Spiritual Literature in the Late Medieval Low Countries - An Overview

Chapter 1: Books for Eternity

Chapter 2: Mystical Culture and Literature in the Late Middle Ages

Chapter 3: The Monastery as a Literary Institution in the Low Countries (13th–16th Century) 111

II. Middle Dutch Sermons

Chapter 4: The Middle Dutch Sermon. A Premature Synthesis

Chapter 5: Collatio and Codex in the Context of the Devotio Moderna

Chapter 6: Ghostwriting Sisters. The Preservation of Dutch Sermons of Father Confessors in the Fifteenth and the Early Sixteenth Century

Chapter 7: The Sermons of Johannes Brugman OFM († 1473). Preservation and Form

Chapter 8: Private Revelation and Public Relevance in the Middle Dutch Sermon Cycle Jhesus collacien

III. Aspects of Genre in Middle Dutch Spiritual Literature

Chapter 9: Reading with a Pen. Developments in Late Medieval Spiritual Prose

Chapter 10: Consolation in Late Medieval Dutch Literature

Chapter 11: Spiritual Testaments in the Late Medieval Low Countries. An Exploration of the Genre

Chapter 12: Die gheestelicke melody. A Program for the Spiritual Life in a Middle Dutch Song Cycle

Chapter 13: Voices without Words. Hendrik Mande’s Spiritual ‘Love Complaint’ as a Mystical Dialogue

Chapter 14: Hendrik Mande’s Apocalypse

19/04/2024

De nieuwe handschriften van het Ruusbroecgenootschap kwamen recent uitgebreid in de media. Een mooi verlucht laat 15de- of vroeg 16de-eeuws Getijdenboek, vermoedelijk gemaakt in het klooster Selwerd, werd aangekocht samen met de Universiteitsbibliotheek van de UAntwerpen. Verder twee stukken die we in langdurige bewaring hebben verworven. Het vierde handschrift dat we verwierven werd rond 1500 neergepend door ‘Suster Magrieten’, een zuster in het klooster van Sint-Luciëndaal bij Sint-Truiden.
https://faro.be/blogs/jelena-dobbels/bibliotheek-ruusbroecgenootschap-verwerft-unieke-vrouwelijke-geschriften-uit

https://www.monumentaal.com/erfgoedbieb-in-antwerpen-omarmt-oude-handschriften/

https://www.hln.be/antwerpen/collectie-van-ruusbroecgenootschap-breidt-uit-met-unieke-vrouwelijke-geschriften-uit-15de-eeuw-de-miniatuur-met-bladgoud-is-prachtig~aa37647c/

https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20240408_96303104

https://www.stampmedia.be/artikel/ruusbroecgenootschap-krijgt-unieke-middeleeuwse-teksten-te-pakken

https://www.gva.be/cnt/dmf20240408_96303104

De UAntwerpen is sinds kort vier middeleeuwse handschriften rijker. Opvallend is dat er deze keer twee vrouwelijke schrijfsters tussenzitten. “Maar het is minder uitzonderlijk dan we vaak denken”, zegt John Arblaster, directeur van het Ruusbroecgenootschap.

08/11/2023

Naar goede gewoonte organiseert het Ruusbroecgenootschap i.s.m. Ucsia op vrijdagnamiddag 1 december de jaarlijkse Ruusbroecdag, ter herdenking van de sterfdag van Jan van Ruusbroec (2 december 1381). Het thema van dit jaar is "contemplatie en actie", een centraal thema in de mystiek. Rob Faesen, Lieke Wijnia en Dries Bosschaert lichten verschillende aspecten van het thema toe, en de prijswinnende dichter en auteur Kristof Smeyers zal enkele gedichten brengen die hij speciaal voor deze gelegenheid schreef. Deelname is gratis, maar inschrijving is verplicht. Programma en inschrijving via

Ieder jaar herdenkt het Ruusbroecgenootschap de sterfdag van Jan van Ruusbroec, 2 december 1381, met de organisatie van de Ruusbroecdag. Op een vrijdagnamiddag rond 2 december wordt dan in samenwerking met UCSIA een klein colloquium georganiseerd. Inschrijven Ruusbroecdag 2023: Contemplatie en Acti...

27/04/2023

27/04/2023

Pierre Delsaerdt is hoogleraar aan het departement Geschiedenis van de Universiteit Antwerpen, én een van de curatoren van de expo in de Sint-Carolus Borromeuskerk.

Als voormalig directeur van het Ruusbroec Institute stond hij mee aan de wieg van het festival.

Benieuwd naar het ontstaan van ons project en naar de marketingtechnieken van de jezuïeten? Lees dan zeker het interview op de website! 👇
https://barokkeinfluencers.be/nieuws/de-gezichten-achter-het-festival-pierre-delsaerdt/

28/10/2022

📢📢Het Ruusbroecgenootschap werft aan!! We zoeken een nieuw wetenschappelijk medewerker, barema doctorassistent in de geschiedenis van de spiritualiteit en mystiek in de vroegmoderne periode: https://www.uantwerpen.be/nl/jobs/vacatures/ap/?q=2495&descr=Academisch-medewerker,-barema-doctorassistent,-Geschiedenis-van-de-spiritualiteit-en-mystiek-in-de-Nederlanden-in-de-vroegmoderne-periode-(16de-18de-eeuw) en een deeltijdse bibliotheekmedewerker voor onze erfgoedbibliotheek: https://www.uantwerpen.be/nl/jobs/vacatures/atp/?q=2493&descr=Dossierbeheerder-bibliotheekadministratie
📢📢 The Ruusbroec Institute is hiring!! We are looking for a research associate at the rank of postdoctoral assistant in the History of spirituality and mysticism in the Low Countries in the Early Modern Period: https://www.uantwerpen.be/en/jobs/vacancies/academic-staff/?q=2495&descr=Research-associate-at-the-rank-of-postdoctoral-assistant,-History-of-spirituality-and-mysticism-in-the-Low-Countries-in-the-Early-Modern-Period-(16th-18th-century)
Thanks for sharing!

YUFE vacancies