KVAB - Koninklijke Vlaamse Academie van België

28/05/2026

Lobbying voelt vaak als iets van nu, maar het spel van invloed is al millennia oud. In 2026 staan er bij de Europese Unie meer dan 17.000 lobbyorganisaties geregistreerd, van kleine ngo’s tot machtige industriële spelers. Vaak met scepsis bekeken, maar tegelijk ook essentieel in het mee vormgeven van geïnformeerde besluitvorming.

Tijdens de lezing 'Naar wie luistert de Keizer? Lobbying in het Romeinse Keizerrijk' op 17 juni neemt prof. dr. Lieve Van Hoof (Universiteit Gent) ons mee naar het laat-Romeinse Rijk. Een wereld zonder het woord “lobbying”, maar vol brieven, netwerken en stille onderhandelingen achter de schermen van de macht.

De lezing wordt ingeleid door prof. dr. Kristoffel Demoen (UGent), waarna prof. Van Hoof drie casussen bespreekt:
- de petitie van de stad Orcistus aan keizer Constantijn
- het conflict rond het altaar van de overwinningsgodin in Rome
- en de lobbyactiviteiten van bisschop Porphyrius van Gaza.

Samen tonen ze hoe besluitvorming tot stand kwam via een samenspel van informatie, belangen en persoonlijke netwerken, en hoe toegang tot macht ongelijk verdeeld bleef.

Praktisch:
- Woensdag 17 juni, 17u30
- Paleis der Academiën, Hertogsstraat 1, 1000 Brussel

Meer info en inschrijven (gratis, maar wel verplicht): https://kvab.be/nl/activiteiten/da-vincilezing-naar-wie-luistert-de-keizer-lobbying-het-romeinse-keizerrijk

Universiteit Gent Faculteit Letteren en Wijsbegeerte UGent

11/05/2026

05/05/2026

Wat moet er gebeuren met cultuurgoederen die in het verleden onder problematische omstandigheden zijn verworven?

Die vraag staat centraal in de Lentecyclus “Restitutie van cultuurgoederen”, waarin een van de meest actuele en gevoelige vraagstukken binnen erfgoed en samenleving wordt verkend. Over drie namiddagen heen wordt dit thema benaderd aan de hand van een reeks lezingen en debatten.

De laatste bijeenkomst op 20 mei staat in het teken van het wettelijk kader en de besluitvorming. Terwijl de juriste Marie-Sophie de Clippele de toepassing van de restitutiewetgeving in België met die in Frankrijk en Nederland vergelijkt, stelt de historicus en antropoloog Maarten Couttenier de vraag hoe de repatriëring van menselijke resten die zich in museale collecties bevinden praktisch georganiseerd kan worden.

Omdat er in zowat alle landen met een koloniaal verleden, maar zeker in België, uiteenlopende visies bestaan over het doel en de uitvoering van een teruggavebeleid, nodigden de initiatiefnemers ook een vooraanstaande vertegenwoordiger van de Congolese diaspora in België uit. Mireille-Tsheusi Robert gaat dieper in op de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij de totstandkoming van de Belgische restitutiewet van 3 juli 2022.

Net zoals bij de twee voorgaande sessies krijgen de toehoorders de kans om vragen te stellen. Stijn Vercruysse, Afrika-specialist en journalist bij de VRT, modereert het debat.

Aangezien het thema in belangrijke mate verbonden is met de geschiedenis en de gevolgen van de kolonisatie, hebben we ervoor gekozen om het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika KMMA (AfricaMuseum) en de Koninklijke Academie voor Overzeese Wetenschappen (Royal Academy for Overseas Sciences) bij het project te betrekken.

Deelname is gratis, maar inschrijven is verplicht via: https://kvab.be/nl/activiteiten/herkomstonderzoek-en-restitutie-de-praktijk-obstakels-en-goede-praktijken

Meer info over de lezingen op dag 1 en 2 (6 en 13 mei): https://kvab.be/nl/lentecyclus/restitutie-van-cultuurgoederen

UCLouvain – Université catholique de Louvain Femïya VRT NWS

30/04/2026

Wat moet er gebeuren met cultuurgoederen die in het verleden onder problematische omstandigheden zijn verworven?

Die vraag staat centraal in de Lentecyclus “Restitutie van cultuurgoederen”, waarin een van de meest actuele en gevoelige vraagstukken binnen erfgoed en samenleving wordt verkend. Over drie namiddagen heen wordt dit thema benaderd aan de hand van een reeks lezingen en debatten.

Tijdens de tweede samenkomst (13 mei) staat de restitutie van erfgoed uit de koloniale periode in de praktijk op de agenda.

Het uitstippelen van een restitutiebeleid kan niet zonder gedegen onderzoek, nl. onderzoek naar de herkomst en het aanwinstenbeleid van (publieke) erfgoedcollecties.

De onderzoekers van het KMMA hebben op dit terrein bijzonder veel verdiensten. Els Cornelissen, célia charkaoui, Madelon Dewitte & Lili Boros stellen de doelstellingen en de resultaten van het herkomstonderzoek van de afgelopen vier jaar voor, waarna dit meerjarige onderzoeksproject door Isidore Ndaywel van de Universiteit van Kinshasa wordt geëvalueerd en in een breder toekomstperspectief geplaatst. De Franse diplomaat Jean-Luc Martinez focust op een ander aspect van het restitutiebeleid nl. de wetgeving en hoe die tot stand komt in Frankrijk.

Ook op 13 mei is een interactie met het publiek van ruim een uur voorzien.

Aangezien het thema in belangrijke mate verbonden is met de geschiedenis en de gevolgen van de kolonisatie, hebben we ervoor gekozen om het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika KMMA (Africamuseum) en de Koninklijke Academie voor Overzeese Wetenschappen (Royal Academy for Overseas Sciences) bij het project te betrekken.

Deelname is gratis, maar inschrijven is verplicht via: https://kvab.be/nl/activiteiten/herkomstonderzoek-en-restitutie-de-praktijk-obstakels-en-goede-praktijken

Meer info over de lezingen op dag 1 en 3 (6 en 20 mei): https://kvab.be/nl/lentecyclus/restitutie-van-cultuurgoederen

27/04/2026

Soms fluistert muziek niet… ze rouwt, ademt en transformeert. 🎻

Op 13 mei brengt het ECHOS-ensemble, aansluitend op het programma van Tínel Ensemble, in het Paleis der Academiën een bijzonder intens programma dat je niet gewoon hoort, maar voelt tot in je ribbenkast.

Centraal staat Metamorphosen van Richard Strauss: een aangrijpend werk, geschreven in de schaduw van de Tweede Wereldoorlog, vaak omschreven als een van de meest ontroerende composities ooit. In deze kamermuziekversie wordt elk instrument een stem in een collectieve rouwzang.

🎧 Beluister hier alvast hoe Strauss’ Metamorphosen in septet kan klinken: https://www.youtube.com/watch?v=RyeVRMjfRJE

Maar daar stopt het niet.

Speciaal voor dit concert gaat ook een gloednieuw werk in première: Metamorphosen van de jonge componist Iban Marjollet, geïnspireerd op Strauss’ meesterwerk. Een muzikale dialoog tussen verleden en heden, tussen echo en vernieuwing.

Het ECHOS-ensemble, opgericht in 2025 binnen het Koninklijk Conservatorium Brussel, brengt dit alles met zeven strijkers die samen één adem lijken te delen.

Een avond waar muziek niet alleen klinkt, maar blijft nazinderen.

📅 13 mei 2026 om 19u30
📍 Paleis der Academiën, Hertogsstraat 1, 1000 Brussel
🎟️ Tickets kopen: https://kvab.be/nl/activiteiten/voorjaarsrecital-t%C3%ADnel-ensemble-echos-ensemble

LUCA Muziek - Campus Lemmens Koninklijk Conservatorium Brussel

20/04/2026

Wat moet er gebeuren met cultuurgoederen die in het verleden onder problematische omstandigheden zijn verworven?

Die vraag staat centraal in de Lentecyclus “Restitutie van cultuurgoederen”, waarin een van de meest actuele en gevoelige vraagstukken binnen erfgoed en samenleving wordt verkend. Over drie namiddagen heen wordt dit thema benaderd aan de hand van een reeks lezingen en debatten.

De reeks start op 6 mei met een inleiding tot restitutie vanuit juridische, historische en ethische perspectieven. Voor deze eerste samenkomst werden een jurist, een journalist en een beleidsmedewerker uitgenodigd die elk vanuit hun vakgebied reflecteren over specifieke aspecten van restitutie.

Jurist Bert Demarsin focust op de juridische aspecten van het restitutiediscours, onderzoeksjournalist Geert Sels getuigt van zijn jarenlange ervaring met claims in verband met nazi-roofkunst en de impact ervan op het beleid, en Maurice Boer geeft toelichting bij de doelstellingen en instrumenten van het restitutiebeleid in Nederland. Na afloop van de drie lezingen krijgt het publiek gedurende een uur de kans om vragen te stellen en met de sprekers in dialoog te treden.

Aangezien het thema in belangrijke mate verbonden is met de geschiedenis en de gevolgen van de kolonisatie, hebben we ervoor gekozen om het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika KMMA (AfricaMuseum) en de Koninklijke Academie voor Overzeese Wetenschappen (Royal Academy for Overseas Sciences) bij het project te betrekken.

Deelname is gratis, maar inschrijven is verplicht via: https://kvab.be/nl/activiteiten/restitutie-van-cultuurgoederen-een-inleiding

Meer info over de lezingen op dag 2 en 3 (13 en 20 mei): https://kvab.be/nl/lentecyclus/restitutie-van-cultuurgoederen

14/04/2026

Op 13 mei verwelkomt de KVAB twee jonge ensembles voor een avond vol verfijnde kamermuziek. Als academie zetten we bewust in op jong talent: we willen muzikanten niet alleen een podium geven, maar ook de ruimte om te groeien en zich artistiek te ontwikkelen.

Daarom nodigen we ensembles uit van de LUCA School of Arts en het Koninklijk Conservatorium Brussel voor een unieke muzikale ontmoeting.

✨ Op het programma

Het Tínel Ensemble, een hechte groep van zes jonge muzikanten met een flexibele bezetting rond strijkkwartet, klarinet en piano, brengt onder andere De Fiere Margriet (2025), een vijfdelig werk van de jonge Leuvense componist Yentl Tijssens. Deze compositie vertelt het aangrijpende middeleeuwse verhaal van Margriet, een herbergierster die uitgroeide tot een volksheilige van Leuven. Haar legende wordt muzikaal tot leven gebracht in een intens en verhalend klanklandschap.

Daarnaast klinkt de Ouverture op Hebreeuwse Thema’s van Sergei Prokofiev, geïnspireerd op Joodse volksmelodieën en voor het eerst uitgevoerd in New York in 1919.

In de tweede helft brengt een ensemble van het Koninklijk Conservatorium Brussel werk van Iban Marjollet (Metamorfosen, 2026) en Richard Strauss (Metamorphosen, 1945). Twee composities, uitgevoerd in een rijke bezetting van twee violen, twee altviolen, twee celli en contrabas.

🎻 Woensdag 13 mei, 19:30
📍 Paleis der Academiën, hertogsstraat 1, 1000 Brussel

🎫 Tickets verkrijgbaar via: https://kvab.be/nl/activiteiten/voorjaarsrecital-t%C3%ADnel-ensemble-echos-ensemble?utm_source=ig&utm_medium=social&utm_content=link_in_bio&fbclid=PAZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQMMjU2MjgxMDQwNTU4AAGneDFhKE84riuOwPu8qSiPYPw6nD2B-c4JmxpMZDa-uPfnyoISqrJOnVQaWwQ_aem_qbp1HDvo9fOj8f2VJeyHkg

🎼 Voorproefje: Jef Kolacny, geselecteerd bij de nieuwe lichting Twintigers van Klara, in actie met het Tínel Ensemble – te beluisteren via VRT MAX: https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/de-twintigers/6/de-twintigers-a4/

LUCA Muziek - Campus Lemmens Koninklijk Conservatorium Brussel

08/04/2026

Wat moet er gebeuren met cultuurgoederen die in het verleden onder problematische omstandigheden zijn verworven?

Die vraag staat centraal in de Lentecyclus “Restitutie van cultuurgoederen”, waarin een van de meest actuele en gevoelige vraagstukken binnen erfgoed en samenleving wordt verkend. Over drie dagen heen wordt dit thema benaderd aan de hand van een reeks lezingen en debatten.

- De reeks start op 6 mei met een inleiding tot restitutie vanuit juridische, historische en ethische perspectieven, inclusief nazi-roofkunst en beleid.
🔗 Inschrijven: https://kvab.be/nl/activiteiten/restitutie-van-cultuurgoederen-een-inleiding

- Op 13 mei staat de praktijk van herkomstonderzoek centraal, met focus op koloniale collecties, methodes en samenwerking met herkomstlanden.
🔗 Inschrijven: https://kvab.be/nl/activiteiten/herkomstonderzoek-en-restitutie-de-praktijk-obstakels-en-goede-praktijken

- 20 mei behandelt wetgeving en beleid, internationale vergelijking, repatriëring en de rol van maatschappij en diaspora.
🔗 Inschrijven: https://kvab.be/nl/activiteiten/wettelijk-kader-en-politieke-aspecten

Aangezien het thema in belangrijke mate verbonden is met de geschiedenis en de gevolgen van de kolonisatie, hebben we ervoor gekozen om het AfricaMuseum en de Royal Academy for Overseas Sciences bij het project te betrekken.

Deelname is gratis, maar inschrijven is verplicht. Je kan je inschrijven voor één of meerdere dagen; per dag is een afzonderlijke inschrijvingslink voorzien.

Meer info: https://kvab.be/nl/lentecyclus/restitutie-van-cultuurgoederen

18/03/2026

Tomorrow, the KVAB - Koninklijke Vlaamse Academie van België is hosting a very interesting lecture on the donation of the library of the then world-famous scientist Johannes Müller (1801–1858), a professor of anatomy and physiology in Berlin, to the Royal Library. A donation that quickly became political, was not without controversy, and tells us a great deal about the relationship between the different branches of science in young Belgium!

Registration for the lecture is free, but mandatory. More information can be found here: bit.ly/47PcYJz.

29/01/2026

Oproep aan onderzoekers: stel je kandidaat voor onze prijzen! 🏆

Als Academie reiken we jaarlijks verschillende prijzen uit om excellent onderzoek extra zichtbaarheid te geven en te waarderen. De deadline voor alle kandidaturen is 31 maart 2026.

Op onze website vind je per prijs het inschrijvingsformulier, het reglement en meer informatie over eerdere laureaten: https://kvab.be/nl/prijzen

Stel je kandidaat of deel deze oproep binnen je netwerk!

Universiteit Hasselt VUB - Vrije Universiteit Brussel KU Leuven