12/06/2026
Terwijl politici bewapening steeds vaker voorstellen als noodzaak, pleit Stijn Gryp, nationaal secretaris van het ACV, voor een ander idee van veiligheid: betaalbare zorg, onderwijs, woningen en een sterke samenleving. “Een betere toekomst voor onze kinderen bouw je niet met oorlogstuig”, zegt hij in dit uitgebreide interview.
Vrede is uit, en militarisering is in. Althans, zo lijkt het soms. Survival-kits vliegen je om de oren en als we de politiek en de media mogen geloven, staan de Russen al zo goed als aan onze voordeur. Toch zijn er nog veel mensen en organisaties die pleiten voor een ander narratief. Een narratief waarin 17-jarigen niet leren hoe ze met dodelijke wapens om moeten gaan, en waarin onze veiligheid wordt gewaarborgd door sociale zekerheid, niet door een wapenwedloop.
Zo iemand is Stijn Gryp, nationaal secretaris van het ACV en medeorganisator van de vredesbetoging op zondag 14 juni. Voor hem is vrede gefundeerd in sociale strijd. Niet enkel omdat hij voor de vakbond werkt, maar omdat het volgens hem niet meer dan realistisch is: “In Oekraïne en Palestina zie je dat het de gewone mensen, en dus de werknemers zijn, die de hoogste prijs betalen voor oorlog.”
In dit interview vertelt Gryp waarom vrede ook een vakbondsthema is, wie profiteert van de stijgende defensie-uitgaven en waarom protest volgens hem wel degelijk zin heeft.
Voor veel mensen zal het misschien niet meteen duidelijk zijn, wil je uitleggen waarom vrede ook een vakbondsthema is?
“Ja, uiteraard. Vrede is eigenlijk een sociale strijd, want wanneer regeringen massaal investeren in defensie, dan is dat natuurlijk met geld dat niet zomaar uit de lucht komt vallen. Het is rijkdom dat gecreëerd is door werknemers, wat ze vervolgens uitgeven aan wapens.”
“En als men geld investeert in defensie, kan dat niet worden geïnvesteerd in onze sociale zekerheid, in publieke dienstverlening, in scholen. Dat is nogal wiedes, lijkt me. Hierdoor is de strijd voor vrede en dus het protest tegen te hoge defensie-uitgaven meteen ook een sociale strijd. En dat is een strijd die wij vanuit het ACV altijd al gevoerd hebben en zullen blijven voeren.”
“Daarnaast hebben we ook veel wereldwijde contacten met vakbonden en syndicalisten, bijvoorbeeld in Oekraïne en Palestina. Daar zie je heel duidelijk dat het de gewone werknemers zijn die de hoogste prijs betalen bij oorlog. Niet alleen op vlak van inkomen of veiligheid, maar ook op het vlak van basisbehoeften zoals een eigen woning, voeding, en in het ergste geval laten sommigen natuurlijk ook hun leven.”
Dus de gewone werknemer betaalt de prijs van militarisering. Wie profiteert er dan?
“Ik denk dat ik eigenlijk vrij kort kan zijn in dat antwoord. Als je kijkt naar de wapenaankopen van de Europese NAVO-landen: twee derde van die aankopen gebeurt in de Verenigde Staten. Het is dan ook weinig verrassend dat de stuwende kracht of degene die probeert om ons vijf procent van ons bbp te laten investeren in militarisering en wapens, dat dat de Amerikanen zijn.”
“De Verenigde Staten hebben al decennialang een enorme oorlogsindustrie die telkens maar weer moet gevoed worden, hetzij door een oorlog, hetzij door nu de uitgaven van de andere NAVO-landen op te krikken. Dus ik denk dat het niet zo moeilijk is om te zien wie daarvan profiteert.”
Militarisering lijkt de laatste tijd de normaalste zaak van de wereld. Alsof er geen alternatief is. Hoe komt dat?
“Je ziet inderdaad dat er stemmen zijn die dat proberen te normaliseren en doen alsof dat gezien de geopolitieke omstandigheden de normaalste zaak van de wereld is. In ons land zijn Theo Francken en Bart De Wever daar bijvoorbeeld de spreekbuizen van.”
“En zo worden mensen bang gemaakt. Als je kijkt naar de mening van mensen in de laatste peiling van De Standaard en de VRT, dan zie je dat heel veel Belgen wantrouwig zijn ten opzichte van grootmachten zoals de VS en nog altijd sterk geloven in Europese samenwerking en in de NAVO. Dus, ja, ik denk toch dat we meer maatschappelijk debat nodig hebben dat militarisering in vraag stelt.”
“Je ziet ook in andere landen, zoals in bijvoorbeeld Spanje, dat militarisering niet zo dominant hoeft te zijn. Dat het geen natuurwet is.”
Lees de rest van het interview in het artikel hieronder.
Terwijl politici bewapening steeds vaker voorstellen als noodzaak, pleit Stijn Gryp, nationaal secretaris van het ACV, voor een ander idee van veiligheid: betaalbare zorg, onderwijs, woningen en een sterke samenleving. “Een betere toekomst voor onze kinderen bouw je niet met oorlogstuig”, zegt h...
