16/09/2026
Proficiat aan alle afgestudeerden Master Gender en Diversiteit 2025-2026! Met de toespraak van Maria Nkanu Nkanu erbij:
Vandaag sta ik hier.
Zwart.
Vrouw.
Kind van migratie.
Mijn geschiedenis past niet binnen één grens.
Mijn identiteit niet in één vakje.
En mijn stem niet in één land.
Vandaag staat het er.
Zwart op wit.
Een uitdrukking
die vandaag anders klinkt
wanneer jij zelf
de zwarte letters bent.
Want ik sta hier
voor de vrouw die ik geworden ben,
maar ook voor het zwarte meisje dat ik was.
Het meisje dat niet altijd wist
of ruimtes zoals deze
ook voor haar waren gemaakt.
Het meisje dat moest leren
dat intelligentie geen huidskleur heeft,
maar kansen soms wel.
Dat talent overal geboren wordt,
maar niet overal
dezelfde deuren open krijgt.
Ik sta hier niet omdat racisme verdwenen is.
Niet omdat seksisme voorbij is.
Niet omdat de kinderen van migratie
eindelijk allemaal dezelfde kansen krijgen.
Ik sta hier
ondanks.
Ondanks de blikken.
Ondanks de twijfel.
Ondanks de keren dat mensen
onze namen verkeerd uitspreken
en vervolgens verwachten
dat wij onszelf kleiner maken.
Ondanks de wereld
die zwarte vrouwen eerst leert
om sterk te zijn
en daarna verbaasd vraagt
waarom wij zo moe zijn.
Vandaag zijn wij de
Master of Arts.
Maar de kunst
was niet alleen het studeren.
De kunst was blijven staan
in ruimtes waarin mensen zoals ik
lange tijd niet mochten binnenkomen.
De kunst was spreken
zonder mijn stem zachter te maken
om anderen comfortabel te houden.
De kunst was weten:
ik ben niet te luid.
Ik ben niet te zwart.
Ik ben niet te vrouw.
Ik ben niet te veel.
Ik ben hier.
En juist vandaag
denk ik aan Professor Jason Arday.
Zijn tragische overlijden
laat ook de academische wereld niet ongemoeid.
Want structureel racisme
leeft niet alleen buiten deze muren.
Ook hier moeten we blijven vragen:
wie wordt gehoord,
wie wordt gedragen
en wie te lang
alleen sterk moet blijven?
Maar terwijl wij vandaag vieren,
brandt de wereld verder.
En ik kan hier niet spreken over vrijheid
alsof vrijheid voor iedereen
al werkelijkheid is.
Dus zeg ik:
Free Congo,
omdat Congolese levens
meer waard zijn
dan wat uit Congolese grond gehaald kan worden.
Free Sudan.
Voor een volk
dat schreeuwt
terwijl de wereld
het volume l***r zet.
Free Palestina.
Voor ieder kind
dat een naam,
een gezicht,
een familie
en een toekomst had.
Free Iran.
Voor de vrouwen
die hun haar,
hun lichaam
en hun leven
niet als bezit van de staat beschouwen.
Free Afghanistan.
Voor de meisjes
van wie klaslokalen werden afgenomen,
maar niet hun intelligentie,
hun dromen of hun recht om te bestaan.
En voor ieder land
dat ik vandaag niet noem.
Voor ieder volk
dat niet genoeg aandacht krijgt
om een slogan te worden.
Het spijt me
als ook ik jullie door niet te noemen
voor nu terug onzichtbaar maak.
Maar weet:
ik spreek niet omdat ik denk
dat ik namens iedereen kan spreken.
Ik spreek omdat ik weiger
alleen voor mezelf te spreken.
Want wat betekent onze vrijheid
wanneer een andere vrouw
niet vrij mag bewegen?
Wat betekent onze diploma
wanneer een ander meisje
niet naar school mag?
Wat betekent onze kennis
als wij precies weten
wat er gebeurt
maar besluiten
dat het niet ons probleem is?
Wij studeerden taal,
geschiedenis,
cultuur,
macht
en menselijkheid.
Maar kennis zonder handelen
is gewoon een mooi woord
op een duur stuk papier.
Dus laat ons vandaag vieren.
Echt vieren.
Laat onze families trots zijn.
Laat onze namen door deze zaal klinken.
Laat ons foto’s maken
met diploma’s in onze handen
en opluchting in onze ogen.
Maar laat ons morgen
onze kennis meenemen
naar de wereld buiten deze zaal.
Een wereld die ons nodig heeft.
Niet alleen als masters.
Niet alleen als denkers.
Niet alleen als mensen
Maar als durvers
Die kijken, luisteren en spreken
Ook wanneer onze stem trilt.
Ook wanneer de zaal stil wordt.
Ook wanneer de waarheid
ongemakkelijker is
dan het applaus.
Vandaag staat het hier.
Zwart op wit.
Wij zijn afgestudeerd.
Maar ons werk
begint nu pas.
Maria Nkanu Nkanu, UGent, 16/09/2026
