Oude Geschiedenis KU Leuven

Oude Geschiedenis KU Leuven Facebookpagina van de onderzoeksgroep Oude Geschiedenis aan de KU Leuven. Post berichten over de Oud

Een interessant nieuwsbericht op VRT NWS over de Limburgse Gemeente Gingelom, waar de geplande bouw van 3 nieuwe windmol...
12/06/2026

Een interessant nieuwsbericht op VRT NWS over de Limburgse Gemeente Gingelom, waar de geplande bouw van 3 nieuwe windmolens vlak bij een Gallo-Romeinse grafheuvel een debat heeft doen oplaaien over de balans tussen hernieuwbare energie en archeologisch erfgoed. De Avernassetomme is namelijk een indrukwekkende 'tumulus' die er al bijna 2000 jaar het lokale landschap domineert en deel uitmaakt van een beschermd erfgoedlandschap met meerdere grafmonumenten. Zulke tumuli werden in de Romeinse periode opgericht voor welgestelde lokale families en vormen vandaag enkele van de meest zichtbare overblijfselen van het Romeinse verleden in Vlaanderen. De huidige plannen van ENGIE zijn niet nieuw: een eerdere vergunning voor windmolens op dezelfde locatie werd in 2022 vernietigd na bezwaren van omwonenden en een procedure bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Tegenstanders vrezen dat de turbines het historische karakter van het landschap rond de tumulus zullen aantasten en wijzen erop dat de grafheuvel de voorbije jaren juist toegankelijker werd gemaakt als erfgoedsite. Voorstanders benadrukken dan weer dat de windmolens buiten het monument zelf worden gebouwd en dat duurzame energieproductie en erfgoedbescherming niet noodzakelijk onverenigbaar zijn. Vanuit archeologisch perspectief is de discussie ook interessant omdat ze aantoont hoe Romeinse monumenten nog steeds een actieve rol spelen in het hedendaagse landschap. De Avernassetomme is immers niet alleen een archeologische vindplaats, maar ook een herkenningspunt dat al eeuwen zichtbaar aanwezig is in het Haspengouwse landschap. De controverse raakt daardoor aan een bredere vraag die steeds vaker opduikt in Europa (en waar wij als oudhistorici ook soms betrokken partij zijn): hoe verzoen je de energietransitie met de bescherming van historische cultuurlandschappen waarin sporen van het (Romeinse) verleden nog altijd een belangrijke plaats innemen? 💨 ⚡️ 🪦

Voor de 2e keer al wil Engie windmolens bouwen naast de Avernassetomme, dat is een historische Gallo-Romeinse grafheuvel in Gingelom. Eerdere plannen uit 2019 voor de bouw van 3 windmolens op dezelfde plek moesten worden opgeborgen na bezwaren van inwoners.

We maken graag nog eens reclame voor de nieuwe lessenreeksen van het Gallo-Romeins Museum Tongeren. Morgen (vrijdag 12 j...
11/06/2026

We maken graag nog eens reclame voor de nieuwe lessenreeksen van het Gallo-Romeins Museum Tongeren. Morgen (vrijdag 12 juni) om 11u. openen de inschrijvingen voor hun populaire cursussen. Naast de vertrouwde cursussen 'Archeologie voor beginners' en 'Aan het begin van je Latijn' lanceert het Tongerse museum dit jaar voor het eerst ook de nieuwe lessenreeks 'De kunst van het leven. Een kennismaking met de Grieks-Romeinse filosofie'. Tijdens 6 interactieve lessen maken deelnemers kennis met de belangrijkste filosofische stromingen uit de Oudheid, van Socrates, Plato en Aristoteles tot de stoïcijnen, epicuristen en sceptici, evenals Romeinse denkers zoals Cicero, Seneca en Marcus Aurelius. Onder begeleiding van classicus Patrick De Rynck (bekend van blogplatform Hic et Nunc) wordt onderzocht hoe tijdloze vragen over geluk, levenskunst, rust en de ideale samenleving vandaag nog steeds relevant zijn. Deze cursus richt zich op volwassenen zonder voorkennis en loopt op zaterdagvoormiddagen (tussen 10 oktober en 21 november 2026). Gezien eerdere edities vaak snel - bijna zoals de ticketverkoop van Tomorrowland - volzet waren, wordt geïnteresseerden aangeraden zich tijdig in te schrijven zodra de registratie morgenvoormiddag opent!

In deze reeks van zes lessen maak je kennis met de belangrijkste filosofische ‘scholen’ uit de Grieks-Romeinse oudheid. De lessenreeks wordt gegeven door classicus Patrick De Rynck.

Ongeveer 1 jaar geleden berichtten we over de spectaculaire ontdekking van een Romeinse waterleiding in ons eigen Leuven...
10/06/2026

Ongeveer 1 jaar geleden berichtten we over de spectaculaire ontdekking van een Romeinse waterleiding in ons eigen Leuven. Intussen zijn de conservatoren gestart met de langdurige restauratie van deze vondst. De houten leiding kwam in 2025 aan het licht tijdens archeologisch onderzoek voorafgaand aan een nieuwbouwproject (van de Waregemse vastgoedontwikkelaar ION) in de Brusselsestraat en bleek opmerkelijk goed bewaard te zijn gebleven ondanks bijna 2 millennia onder de grond. Archeologen identificeerden niet alleen meerdere delen van de leiding zelf, maar ook onderdelen van het bijbehorende pompmechanisme, waardoor voor het eerst een zeldzaam inzicht ontstaat in de watervoorziening van het Romeinse Leuven. De vondst is van bijzonder belang - niet alleen voor onze regio - omdat tastbare resten van Romeinse waterinfrastructuur in België uiterst zeldzaam zijn. Omdat eeuwenoud hout na zo'n opgraving snel kan vervormen en uiteenvallen, worden 3 stukken van de waterleiding en verschillende mechanische onderdelen momenteel gevriesdroogd in Nederland. Deze gespecialiseerde conserveringstechniek verwijdert het water uit het hout zonder de oorspronkelijke structuur aan te tasten, maar vergt een lange tijd van zorgvuldig onderzoek en behandeling. Na afloop hiervan blijft 1 segment eigendom blijft van de projectontwikkelaar, maar zullen 2 stukken van de waterleiding en de pomponderdelen, volgens dit bericht van lokale zender ROBtv, worden tentoongesteld in een (nog nader te bep***n) museumcollectie!

Een jaar na de ontdekking van de unieke Romeinse waterleiding in de Brusselsestraat in Leuven, wordt de vondst geconserveerd. De leiding werd vorig jaar ontdekt

Een tombe waarover al heel wat gespeculeerd is, is deze Kasta-tombe in het noorden van Griekenland. Nu hebben archeologe...
09/06/2026

Een tombe waarover al heel wat gespeculeerd is, is deze Kasta-tombe in het noorden van Griekenland. Nu hebben archeologen voor het eerst het volledige monumentale complex (bij de antieke stad Amphipolis) blootgelegd. Het gaat om een uitzonderlijke grafheuvel uit de late 4de eeuw v.C. die wordt geassocieerd met de periode van Alexander de Grote. Hoewel de eerste opgravingen al in 1964 begonnen, werd het centrale graf pas in 2012 ontdekt en is nu eindelijk - na jaren van onderzoek en restauratie - de volledige buitenmuur van het complex zichtbaar gemaakt. Met een ommuring van bijna 500 meter lang en een oppervlakte van ongeveer 22 hectare geldt de Kasta-tombe als de grootste grafheuvel die ooit in Griekenland is gevonden, zelfs groter dan de beroemde koningsgraven van Vergina, waar Philippus II van Macedonië begraven ligt. Volgens de Griekse minister van Cultuur gaat het om een uniek en bijzonder luxueus Macedonisch monument, maar de ontdekking heeft uiteraard het gespeculeer over de identiteit van de begravene opnieuw aangewakkerd. Onderzoekers vermoeden dat de tombe mogelijk werd gebouwd voor iemand uit de directe kring van Alexander, zoals zijn moeder Olympias, zijn vrouw Roxane of een van zijn vooraanstaande generaals. Die hypothese wordt versterkt door het feit dat Amphipolis een belangrijke rol speelde in de machtsstrijd na Alexanders dood in 323 v.C.: zowel Roxane als haar zoon Alexander IV werden er uiteindelijk gevangengezet en vermoord. De recent vrijgemaakte delen van het monument tonen indrukwekkende marmeren gangen, verfijnd steenwerk, monumentale architectuur en gerestaureerde elementen zoals de beroemde sfinxen en een grote marmeren deur. Nu de verouderde stalen ondersteuningsconstructies zijn verwijderd, kunnen archeologen ook eens het volledige interieur van het graf bestuderen. De restauratie zal nog enkele jaren duren, maar de Griekse autoriteiten hopen de site vanaf 2028 open te stellen voor het publiek...

De Kasta-tombe is lange tijd omgeven geweest door speculaties over de familie van Alexander de Grote. Nu is de hele locatie voor het eerst blootgelegd.

Leuk archeologisch nieuws uit de buurt van het Colosseum in Rome: daar hebben archeologen onder een gymzaal van het Cami...
08/06/2026

Leuk archeologisch nieuws uit de buurt van het Colosseum in Rome: daar hebben archeologen onder een gymzaal van het Camillo Cavour Lyceum een opmerkelijk goed bewaarde Romeinse villa uit de 2de eeuw n.C. blootgelegd. Nadat leerlingen jarenlang verhalen hadden verteld over verborgen ruimtes onder het schoolgebouw - en wat dus aanvankelijk als een hardnekkige schoollegende werd beschouwd - bleek werkelijkheid toen docenten via een afgesloten kelder toegang kregen tot ondergrondse kamers met antieke muren en kleurrijke fresco’s. Naar aanleiding van deze ontdekking startte een officieel archeologisch onderzoek, waarbij een aanzienlijk deel van een luxueuze domus aan het licht kwam. De villa bevond zich in een prestigieuze wijk van het keizerlijke Rome (niet ver van residenties van vooraanstaande figuren zoals Pompeius) en wordt in verband gebracht met de familie Ubrius, dankzij een eerder ontdekte loden waterleiding waarop hun naam vermeld stond. De uitzonderlijk goed bewaarde muurschilderingen bieden een zeldzaam venster op het wooncomfort en de esthetische voorkeuren van de Romeinse elite, terwijl graffiti uit de jaren 1940 en 1950 erop wijst dat de ondergrondse ruimtes al eerder waren ontdekt maar nooit systematisch onderzocht werden. Aangezien slechts een deel van het complex is opgegraven, hopen archeologen de komende jaren meer van de villa bloot te leggen. Er bestaan bovendien plannen om de site toegankelijk te maken voor bezoekers, waarbij leerlingen zelf als gids zouden optreden en zo - letterlijk - les kunnen geven bovenop en tussen de overblijfselen van het oude Rome...

Onder een gymzaal van een middelbare school in Rome is een Romeinse villa van zeker achttienhonderd jaar oud gevonden. Het onderzoek naar de villa begon nadat scholieren over kamers met muurschilderingen onder het gebouw hadden verteld.

Tijdens deze themamaand 'Vrouwen aan de Nijl' organiseert de Nederlandse vereniging Huis van Horus op maandag 15 juni ee...
06/06/2026

Tijdens deze themamaand 'Vrouwen aan de Nijl' organiseert de Nederlandse vereniging Huis van Horus op maandag 15 juni een online lezing door onze collega, professor Katelijn Vandorpe (Faculteit Letteren - KU Leuven). Onder de titel 'Een Egyptische dame huwt een Griekse kolonel' belicht zij - als experte in de papyrologie van deze periode - dan een opmerkelijke familiegeschiedenis uit Ptolemaeïsch Egypte. Centraal staat namelijk het uitzonderlijk goed gedocumenteerde gezin van de Griekse officier Dryton en zijn Egyptische echtgenote Senmonthis, die ook bekend stond onder haar Griekse naam Apollonia. Dankzij het rijke papyrusarchief dat deze familie heeft nagelaten, krijgen historici een zeldzaam inkijkje in het dagelijkse leven van een multicultureel gezin in het zuiden van Egypte tijdens de hellenistische periode. De documenten tonen niet alleen Drytons militaire carrière, maar werpen ook licht op de economische activiteiten van Apollonia, die uitgroeide tot een succesvolle zakenvrouw en kredietverstrekker. Deze online activiteit vindt plaats op maandagvond van 19u.30 tot 20u.30, geïnteresseerden die zich nog tijdig inschrijven krijgen de Zoomlink een dag op voorhand toegestuurd. Alle informatie hiervoor (inclusief de inschrijvingslink) zijn te vinden op onze facultaire website!

Tijdens deze maand juni organiseert de Nederlandse vereniging Huis van Horus, de Nederlandse vereniging ter ondersteuning van het Vlaams en Nederlands Egyptologisch onderzoek, een themamaand vol activiteiten over 'Vrouwen aan de Nijl'. Op maandag 15 juni nodigen ze in het kader daarvan professor Kat...

Vorige maand kwam de eerste volledige trailer voor ‘The Odyssey’ uit en die bracht nog meer enthousiasme voor de nieuwe ...
05/06/2026

Vorige maand kwam de eerste volledige trailer voor ‘The Odyssey’ uit en die bracht nog meer enthousiasme voor de nieuwe release van regisseur Christopher Nolan met zich mee. De film vertelt het bekende verhaal van Odysseus, die na de Trojaanse Oorlog een gevaarlijke en 10 jaar durende reis onderneemt om terug te keren naar Ithaka, waar zijn vrouw Penelope en zoon Telemachus op hem wachten. Nolan omschrijft de Odyssee als een van de fundamenten van de westerse verteltraditie en ziet de verfilming als een unieke uitdaging, aangezien het werk lange tijd als vrijwel onverfilmbaar werd beschouwd. De productie brengt een indrukwekkende internationale cast samen, met onder meer Matt Damon als Odysseus, Anne Hathaway als Penelope, Tom Holland als Telemachus, Zendaya als Athena en Charlize Theron als Circe. Ook de speelduur kan omschreven worden als episch met bijna 3 uur in typische Nolan-stijl. De film geldt nu al als een van de meest ambitieuze klassieke adaptaties van de afgelopen jaren en schrijft bovendien geschiedenis als de eerste grote speelfilm die volledig met IMAX-camera’s werd opgenomen (en zo ook in de Kinepolis van Brussel te zien zal zijn). Wij kijken alvast met evenveel enthousiasme uit naar de première volgende maand (op 15 juli)! 🎥 🍿 🎬

The Odyssey - In Theaters 7 17 26Christopher Nolan’s next film, T...

We delen nog eens een mooie opgraving uit Duitsland: bij de aanleg van een een regenwaterbassin in Aschaffenburg hebben ...
04/06/2026

We delen nog eens een mooie opgraving uit Duitsland: bij de aanleg van een een regenwaterbassin in Aschaffenburg hebben archeologen er - naar eigen zeggen -onverwacht een indrukwekkende Keltische constructie. Het gaat mogelijk om de de grootste en best bewaarde pre-Romeinse haveninstallatie van Zuid-Duitsland. De vondst kwam als een verrassing omdat het gebied volgens eerdere inventarisaties geen archeologische resten zou bevatten. Op ongeveer 8 meter diepte troffen onderzoekers een monumentale structuur aan van zware eiken balken en stenen, een combinatie die voor de vroege IJzertijd uitzonderlijk is en tot nu toe vrijwel uitsluitend bekend was van versterkingen en verdedigingswerken. Dendrochronologisch onderzoek wees uit dat het hout in de 3de eeuw v.C. werd gekapt, waardoor de constructie in de Keltische periode kan worden geplaatst. Op basis van de ligging aan de rivier de Main en de aanwezigheid van een speciaal aangelegde beschermingsmuur vermoeden archeologen dat het complex deel uitmaakte van een belangrijke haven- of overslagplaats die handelsverkeer langs de rivier controleerde. De onderzoekers lichtten ook toe dat de toegepaste bouwtechniek geen duidelijke parallellen kent in de bekende archeologie van Centraal-Europa en dat de site ook nieuw licht zou werpen op de economische organisatie van de Kelten, die in de eeuwen voor de Romeinse verovering uitgebreide handelsnetwerken onderhielden tussen het Middellandse Zeegebied, Gallië en het Germaanse binnenland. Verdere opgravingen moeten uitwijzen welke functie het bouwwerk precies had en in hoeverre het deel uitmaakte van een grotere nederzetting, maar deze vondst suggereert alvast dat het gebied rond Aschaffenburg al eeuwen voor de komst van de Romeinen een belangrijk knooppunt was in de regionale handel en riviertransport...

Toen bouwvakkers begonnen te graven in de Duitse stad Aschaffenburg, verwachtten ze geen archeologische resten te vinden. Maar onder de grond wachtte hun een grote verrassing – letterlijk.

Naar aanleiding van de tentoonstelling rond Penelope in het Leidse Rijksmuseum van Oudheden vestigt classica Claire Stoc...
03/06/2026

Naar aanleiding van de tentoonstelling rond Penelope in het Leidse Rijksmuseum van Oudheden vestigt classica Claire Stocks ( University of Amsterdam / Universiteit van Amsterdam) de aandacht op een vernieuwende interpretatie van een van de bekendste vrouwelijke figuren uit de Griekse mythologie. In tegenstelling tot het traditionele beeld van Penelope als de trouwe echtgenote die 20 jaar op de terugkeer van Odysseus wacht, benadrukt Stocks haar rol als een intelligente, strategische en zelfstandige heldin die in de Odyssee op gelijke hoogte wordt geplaatst met haar beroemde echtgenoot. Door haar beroemde list met het onafgewerkte lijkkleed en haar vermogen om de huwelijkskandidaten jarenlang te misleiden, toont Penelope volgens Stocks dezelfde sluwheid, vastberadenheid en heroïsche uitmuntendheid als Odysseus zelf. Deze visie staat centraal in de kleine tentoonstelling die zij samen met archeologe Aurora Raimondi Cominesi samenstelde in het Leidse museum, waar bezoekers kunnen ontdekken hoe Penelope door de eeuwen heen werd geïnterpreteerd en hoe haar verhaal vandaag opnieuw betekenis krijgt. Op 25 juni verdiepen beide onderzoeksters dit thema verder tijdens de multimediale avond 'An Evening with... Penelope', terwijl ook de aan de Odyssee gewijde podcastreeks van het RMO en de aankomende film 'The Odyssey' van Christopher Nolan - in juli ook bij ons in de cinemazalen - bijdragen aan de hernieuwde belangstelling voor deze bekende figuren uit het epos van Homeros...

Eeuwenlang werd koningin Penelope uit het Griekse heldenepos de Odyssee weggezet als weinig meer dan de trouwe echtgenote. Daar valt echter heel wat op af te dingen, meent classica Claire Stocks.

Gisteren berichtten we al over de vondst van een Romeinse brug in ons land (in Koolkerke, nabij Brugge), vandaag kregen ...
02/06/2026

Gisteren berichtten we al over de vondst van een Romeinse brug in ons land (in Koolkerke, nabij Brugge), vandaag kregen we vergelijkbaar nieuwsartikel onder ogen uit NRC, over een vergelijkbare vondst bij onze noorderburen. In een zandwinningsgebied nabij de samenvloeiing van Maas en Waal (tussen het huidige Lith en Moordhuizen), blijken 4 houten p***n volgens recent onderzoek waarschijnlijk deel te hebben uitgemaakt van een laat-Romeinse brug uit de 4de eeuw n.C. Dendrochronologisch onderzoek door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed dateerde minstens 1 van de eikenhouten p***n nauwkeurig in 363 of 364 n.C., precies in de periode waarin keizers als Julianus en Valentinianus I grootschalige investeringen deden in de militaire en logistieke infrastructuur van het noordwesten van het Romeinse Rijk. De Nederlandse archeologen wijzen op verschillende aanwijzingen die de brughypothese ondersteunen, waaronder de uitzonderlijke lengte van de p***n, sporen van houtbewerking en dwarsverbindingen, de aanwezigheid van Romeins bouwmateriaal en resten van een mogelijke wegverbinding in de omgeving. Indien bevestigd, zou het gaan om een belangrijke schakel in een nog grotendeels onbekende Romeinse route door het Maas-Waalgebied, aangelegd in een periode waarin veranderende rivierlopen nieuwe verbindingen noodzakelijk maakten. Dez vondst sluit bovendien aan bij andere laat-Romeinse brugconstructies in onder meer Cuijk en Maastricht en benadrukt opnieuw hoe actief de Romeinen hun noordelijke grensgebied bleven ontwikkelen. Verdere geofysische onderzoeken, onder meer door onderzoekers van Universiteit Leiden / Leiden University, moeten nu uitwijzen of bijkomende resten van deze vermoedelijke brug en de bijbehorende wegtracés kunnen worden teruggevonden...

Archeologie: In de vierde eeuw na Christus investeerden de Romeinen in het rivierengebied van Maas en Waal. Eikenhouten p***n die bij Lith zijn gevonden, wijzen op een brug uit die tijd.

Adres

Blijde Inkomststraat 21
Leuven
3000

Telefoon

+3216325070

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Oude Geschiedenis KU Leuven nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Snelkoppelingen

Delen

Type