Oude Geschiedenis KU Leuven

Oude Geschiedenis KU Leuven Facebookpagina van de onderzoeksgroep Oude Geschiedenis aan de KU Leuven. Post berichten over de Oud

Heuglijk nieuws voor iedereen die van plan is om Athene te bezoeken: voor het eerst in meer dan 2 eeuwen is de westgevel...
19/06/2026

Heuglijk nieuws voor iedereen die van plan is om Athene te bezoeken: voor het eerst in meer dan 2 eeuwen is de westgevel van het Parthenon opnieuw in volle glorie te bewonderen. Dankzij een recente restauratiefase werden twee ontbrekende marmeren blokken in het westelijke fronton aangevuld, waardoor de oorspronkelijke verhoudingen en architecturale samenhang van het monument opnieuw zichtbaar worden. 1 blok werd samengesteld uit antieke fragmenten aangevuld met nieuw marmer, terwijl het andere volledig nieuw werd vervaardigd. Volgens de Griekse minister van Cultuur markeert deze ingreep een belangrijke mijlpaal in de langdurige restauratie van het 2500 jaar oude tempelcomplex, dat uitkijkt over Athene en jaarlijks miljoenen bezoekers trekt. De werkzaamheden maken deel uit van het grootschalige conservatieprogramma dat sinds 1975 loopt en dat schade door oorlogen, vervuiling, weersinvloeden en vroegere plunderingen probeert te herstellen. Wij zien ons alvast eens teruggaan om de herstelde westgevel te bezichtigen (en wat nieuwe foto's te nemen) van één van de bekendste monumenten uit de Oudheid! 🏛️ 🏗️ 🇬🇷

Voor het eerst in 220 jaar is de westgevel van het Parthenon in Griekenland in zijn complete glorie te bewonderen. “Het is werkelijk adembenemend”, zegt Linda Mendoni, de Griekse minister van Cultuur.

Nog een boeiend overzicht uit De Standaard van eerder deze maand. De verwoestende brand van 2019 in de Notre-Dame beteke...
18/06/2026

Nog een boeiend overzicht uit De Standaard van eerder deze maand. De verwoestende brand van 2019 in de Notre-Dame betekende volgens archeologen niet alleen het begin van een van de grootste restauratieprojecten uit de recente Franse geschiedenis, maar bood hen ook een uitzonderlijke kans om opnieuw onderzoek te verrichten op het Île de la Cité, het historische hart van Parijs. Voorafgaand aan de heraanleg van het plein voor de kathedraal, die tegen 2028 voltooid moet zijn, werden namelijk uitgebreide opgravingen uitgevoerd waarbij laag na laag van bijna 2000 jaar stedelijke geschiedenis werd blootgelegd. Archeologen ontdekten zo een indrukwekkende opeenvolging van sporen uit de Middeleeuwse, Merovingische en zelfs Gallische periode, waardoor het plein tijdelijk veranderde in een openluchtlaboratorium. Voor de archeologen zijn echter vooral de Romeinse resten van bijzonder belang. Toen Parijs nog bekend stond als Lutetia concentreerde de Romeinse bewoning zich aanvankelijk vooral op de linkeroever van de Seine, waar vandaag nog monumenten zoals de Arènes de Lutèce en de Thermes de Cluny zichtbaar zijn. Rond het einde van de 3de eeuw n.C. verhuisde het bestuurlijke en militaire centrum echter naar het Île de la Cité, vermoedelijk als reactie op toenemende dreiging van Germaanse invallen. Over deze cruciale overgangsperiode is nog veel onbekend, waardoor de recente vondsten bijzonder waardevol zijn. Archeologen legden - naast enkele Middeleeuwse lagen met veel objecten gevonden in voormalige latrines - onder meer een Romeinse weg met afwateringsgoot bloot en vonden een munt van Constantijn de Grote uit de 4de eeuw n.C., aanwijzingen die mogelijk helpen om de ontwikkeling van het eiland tijdens de late Romeinse periode beter te begrijpen. Tegelijk hopen onderzoekers nog dieper te kunnen graven naar sporen van de Gallische stam van de Parisii, die zich al voor de Romeinse verovering op het eiland vestigde. De recente vondst van een Gallische munt bij het nabijgelegen Hôtel-Dieu voedt de hoop dat ook van deze vroege bewoners meer materiële resten kunnen worden teruggevonden...

De verwoestende brand in de Notre-Dame van Parijs was een drama, maar dankzij de restauratiewerken die erop volgden, konden er nog eens opgravingen worden gedaan op het Île de la Cité. Archeologen halen er twintig eeuwen geschiedenis uit de grond.

Groot nieuws in de Nederlandse media: bij grootschalige opgravingen op het Waalfront in Nijmegen hebben archeologen de r...
17/06/2026

Groot nieuws in de Nederlandse media: bij grootschalige opgravingen op het Waalfront in Nijmegen hebben archeologen de resten blootgelegd van wat naar eigen zeggen het grootste Romeinse badhuis is dat ooit in Nederland werd ontdekt. Het badcomplex besloeg naar schatting minstens 4900 vierkante meter en was daarmee aanzienlijk groter dan de bekende Romeinse badhuizen van Voorburg en Heerlen (waar binnenkort nog Het Romeins Museum moet openen). Deze opgraving bracht niet alleen delen van het badhuis aan het licht, maar ook complete huizenblokken, geplaveide straten, luxe stadswoningen en een Romeinse toren, samen met tienduizenden vondsten zoals munten, sieraden, haarnaalden en een bronzen buste van de wijngod Bacchus. Opvallend is de uitstekende bewaring van delen van het complex, ondanks het feit dat het terrein in de middeleeuwen als steengroeve werd gebruikt. Zo zijn delen van de waterafvoer, vloeren en het geavanceerde hypocaustum, het Romeinse vloerverwarmingssysteem, nog intact. De gebruikte materialen, waaronder marmer en kalksteen, wijzen op een hoge mate van welvaart en tonen aan dat Nijmegen (of Ulpia Noviomagus zoals de Romeinse stad toen bekend stond) veel meer was dan een militaire grenspost aan de Rijn: het was een bloeiende stedelijke gemeenschap met een uitgesproken Romeins karakter. De vele haarnaalden van been suggereren bovendien dat lokale ambachtslieden actief waren in de stad, terwijl luxegoederen zoals de Bacchusbuste de aanwezigheid van handelscontacten met andere delen van het rijk illustreren. Omdat delen van het badhuis al in 1992 werden aangetroffen maar pas nu de volledige omvang duidelijk wordt, spreken archeologen van een uitzonderlijke en monumentale vondst - weliswaar met de typische overdrijvingen in persberichten en vergelijkingen over wie de "grootste heeft" - die het beeld van Romeins Nederland fundamenteel verrijkt. Helaas zal de opgraving grotendeels verdwijnen (behalve dat de meeste vondsten in het vernieuwde Valkhof Museum terecht zullen komen) onder de geplande nieuwbouw, al hebben de projectontwikkelaars beloofd verschillende elementen van de archeologische resten zichtbaar integreren in de nieuwe woonwijk...

In Nijmegen zijn bij opgravingen de overblijfselen van het grootste Romeinse badhuis in Nederland gevonden. Die conclusie trekken archeologen na een jaar onderzoek te hebben gedaan op het Waalfront, een industrieterrein aan de Waal, waar binnenkort een nieuwbouwwijk moet verrijzen.

Naast de online lezing van professor Katelijn Vandorpe voor Huis van Horus vanavond, zijn er ook later deze week nog hee...
15/06/2026

Naast de online lezing van professor Katelijn Vandorpe voor Huis van Horus vanavond, zijn er ook later deze week nog heel wat interessante activiteiten over de Oudheid. Eentje daarvan is op donderdag (18 juni) de bekende jaarlijkse Leidse Papyrologie-lezing, die dit jaar wordt verzorgd door onze oud-collega, dr. Sofie Remijsen (momenteel universitair hoofddocent Oude Geschiedenis aan de University of Amsterdam / Universiteit van Amsterdam). In deze gratis lezing, die zowel in de Tempelzaal van het Rijksmuseum van Oudheden als via livestream te volgen is, staat een ogenschijnlijk eenvoudige maar fundamentele vraag centraal: hoe oriënteerden mensen zich in de tijd in Grieks-Romeins en Byzantijns Egypte? Aan de hand van papyrusdocumenten uit de Egyptische woestijn laat Remijsen zien dat mensen in de Oudheid zich opmerkelijk nauwkeurig bewust waren van data, tijdstippen en kalenders. Contracten, uitnodigingen, administratieve documenten en persoonlijke brieven tonen aan dat ook zij afspraken maakten, leeftijden registreerden en rekening hielden met sluitingsdagen en deadlines. In haar lezing onderzoekt ze verder welke innovatieve tijdsinstrumenten en tijdssystemen hiervoor werden gebruikt en hoe deze ons inzicht bieden in bredere maatschappelijke thema’s, zoals stiptheid, beleefdheid en de beleving van verleden en toekomst. Wil je de Leidse Papyrologie-lezing 2026 - die donderdagavond van 19u.30 tot 20u.30 uur plaatsvindt en gratis toegankelijk is voor alle geïnteresseerden - nog graag bijwonen? Schrijf je dan zeker nog tijdig in via de RMO-website!

Sofie Remijsen (Universiteit van Amsterdam) houdt de jaarlijkse Papyrologie-lezing over innovatieve tijdsinstrumenten uit de Grieks-Romeinse tijd in Egypte.

Het WK voetbal mag intussen dan wel begonnen zijn, maar ook overal ter lande vinden nog loopwedstrijden plaats, op bosri...
14/06/2026

Het WK voetbal mag intussen dan wel begonnen zijn, maar ook overal ter lande vinden nog loopwedstrijden plaats, op bosrijke trailpaadjes tot op de vlakke stadswegen, niet zelden over een afstand van meer dan 40 kilometer. De historische achtergrond van de bekende marathonloop staat centraal in een uitgebreid artikel in de nieuwste editie van RunningBE, het loopmagazine van Golazo. Voor dit nummer ging journalist Tom Peeters op zoek naar de oorsprong van de beroemdste loopwedstrijd ter wereld: hij reisde zelf naar Griekenland en sprak nadien met oudhistoricus - en zelf marathonloper - Tom Gheldof. In het artikel belicht Gheldof de complexe geschiedenis achter de bekende legende van de Slag bij Marathon (in 490 v.C.), waarbij een Griekse boodschapper de overwinning op de Perzen naar Athene zou hebben gebracht. Hoewel dit verhaal vaak als oorsprong van de marathon wordt voorgesteld, wijzen de antieke bronnen op verschillende versies van de gebeurtenis. Zo bestaat er zelfs onenigheid over de naam van de boodschapper, die afwisselend als Pheidippides of Philippides wordt aangeduid. Verder komen ook nog de Griekse langeafstandslopers/boodschappers, de zogenoemde 'hemerodromoi' en de 19de eeuwse creatie van de marathon als discipline voor de moderne Olympische Spelen aan bod. Meer details kan je vinden op onze facultaire website (Faculteit Letteren - KU Leuven)!

Tom Gheldof in RunningBE over de oorsprong van de marathon https://www.arts.kuleuven.be/oudegeschiedenis/in-de-media/tom-gheldof-in-runningbe-over-de-oorsprong-van-de-marathon https://www.arts.kuleuven.be/oudegeschiedenis/in-de-media/tom-gheldof-in-runningbe-over-de-oorsprong-van-de-marathon/@...

In de nieuwste aflevering van de podcast 'Drunk on History', gemaakt door onze oud-studente Lauren Dogaer, staat ditmaal...
13/06/2026

In de nieuwste aflevering van de podcast 'Drunk on History', gemaakt door onze oud-studente Lauren Dogaer, staat ditmaal het faraonische Egypte centraal, een beschaving die wereldwijd bekend is om haar piramides, farao’s en indrukwekkende culturele nalatenschap. Minder bekend is echter de belangrijke rol die alcohol speelde in het dagelijkse leven van de oude Egyptenaren. Voor deze aflevering is de expert van dienst Morgan Moroney, assistent-conservator voor Egyptische, klassieke en Oud-Nabije Oosterse kunst bij het - zeer aan te raden Brooklyn Museum. Samen verkennen zij hoe bier en andere alcoholische dranken verweven waren met uiteenlopende aspecten van de Egyptische samenleving. Alcohol vormde niet alleen een essentieel onderdeel van de voeding van arbeiders, maar speelde ook een prominente rol tijdens feesten, religieuze rituelen en begrafenispraktijken. Daarbij verklaart Moroney hoe drank functioneerde als een schakel tussen mensen en goden en zelfs een plaats kreeg in voorstellingen van het Egyptische hiernamaals. Zoals steeds is ook deze aflevering van de podcast te vinden op de populairste streamingplatformen, de links zijn te vinden op onze facultaire website (Faculteit Letteren - KU Leuven)!

Onze oud-studente Lauren Dogaer raakte tijdens haar doctoraatsonderzoek aan de Universiteit van Bazel gefascineerd door de complexe culturele en sociale rol van alcohol in verschillende beschavingen uit de Oudheid. Net voor ze als postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit van Oxford startte, bes...

Een interessant nieuwsbericht op VRT NWS over de Limburgse Gemeente Gingelom, waar de geplande bouw van 3 nieuwe windmol...
12/06/2026

Een interessant nieuwsbericht op VRT NWS over de Limburgse Gemeente Gingelom, waar de geplande bouw van 3 nieuwe windmolens vlak bij een Gallo-Romeinse grafheuvel een debat heeft doen oplaaien over de balans tussen hernieuwbare energie en archeologisch erfgoed. De Avernassetomme is namelijk een indrukwekkende 'tumulus' die er al bijna 2000 jaar het lokale landschap domineert en deel uitmaakt van een beschermd erfgoedlandschap met meerdere grafmonumenten. Zulke tumuli werden in de Romeinse periode opgericht voor welgestelde lokale families en vormen vandaag enkele van de meest zichtbare overblijfselen van het Romeinse verleden in Vlaanderen. De huidige plannen van ENGIE zijn niet nieuw: een eerdere vergunning voor windmolens op dezelfde locatie werd in 2022 vernietigd na bezwaren van omwonenden en een procedure bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Tegenstanders vrezen dat de turbines het historische karakter van het landschap rond de tumulus zullen aantasten en wijzen erop dat de grafheuvel de voorbije jaren juist toegankelijker werd gemaakt als erfgoedsite. Voorstanders benadrukken dan weer dat de windmolens buiten het monument zelf worden gebouwd en dat duurzame energieproductie en erfgoedbescherming niet noodzakelijk onverenigbaar zijn. Vanuit archeologisch perspectief is de discussie ook interessant omdat ze aantoont hoe Romeinse monumenten nog steeds een actieve rol spelen in het hedendaagse landschap. De Avernassetomme is immers niet alleen een archeologische vindplaats, maar ook een herkenningspunt dat al eeuwen zichtbaar aanwezig is in het Haspengouwse landschap. De controverse raakt daardoor aan een bredere vraag die steeds vaker opduikt in Europa (en waar wij als oudhistorici ook soms betrokken partij zijn): hoe verzoen je de energietransitie met de bescherming van historische cultuurlandschappen waarin sporen van het (Romeinse) verleden nog altijd een belangrijke plaats innemen? 💨 ⚡️ 🪦

Voor de 2e keer al wil Engie windmolens bouwen naast de Avernassetomme, dat is een historische Gallo-Romeinse grafheuvel in Gingelom. Eerdere plannen uit 2019 voor de bouw van 3 windmolens op dezelfde plek moesten worden opgeborgen na bezwaren van inwoners.

We maken graag nog eens reclame voor de nieuwe lessenreeksen van het Gallo-Romeins Museum Tongeren. Morgen (vrijdag 12 j...
11/06/2026

We maken graag nog eens reclame voor de nieuwe lessenreeksen van het Gallo-Romeins Museum Tongeren. Morgen (vrijdag 12 juni) om 11u. openen de inschrijvingen voor hun populaire cursussen. Naast de vertrouwde cursussen 'Archeologie voor beginners' en 'Aan het begin van je Latijn' lanceert het Tongerse museum dit jaar voor het eerst ook de nieuwe lessenreeks 'De kunst van het leven. Een kennismaking met de Grieks-Romeinse filosofie'. Tijdens 6 interactieve lessen maken deelnemers kennis met de belangrijkste filosofische stromingen uit de Oudheid, van Socrates, Plato en Aristoteles tot de stoïcijnen, epicuristen en sceptici, evenals Romeinse denkers zoals Cicero, Seneca en Marcus Aurelius. Onder begeleiding van classicus Patrick De Rynck (bekend van blogplatform Hic et Nunc) wordt onderzocht hoe tijdloze vragen over geluk, levenskunst, rust en de ideale samenleving vandaag nog steeds relevant zijn. Deze cursus richt zich op volwassenen zonder voorkennis en loopt op zaterdagvoormiddagen (tussen 10 oktober en 21 november 2026). Gezien eerdere edities vaak snel - bijna zoals de ticketverkoop van Tomorrowland - volzet waren, wordt geïnteresseerden aangeraden zich tijdig in te schrijven zodra de registratie morgenvoormiddag opent!

In deze reeks van zes lessen maak je kennis met de belangrijkste filosofische ‘scholen’ uit de Grieks-Romeinse oudheid. De lessenreeks wordt gegeven door classicus Patrick De Rynck.

Ongeveer 1 jaar geleden berichtten we over de spectaculaire ontdekking van een Romeinse waterleiding in ons eigen Leuven...
10/06/2026

Ongeveer 1 jaar geleden berichtten we over de spectaculaire ontdekking van een Romeinse waterleiding in ons eigen Leuven. Intussen zijn de conservatoren gestart met de langdurige restauratie van deze vondst. De houten leiding kwam in 2025 aan het licht tijdens archeologisch onderzoek voorafgaand aan een nieuwbouwproject (van de Waregemse vastgoedontwikkelaar ION) in de Brusselsestraat en bleek opmerkelijk goed bewaard te zijn gebleven ondanks bijna 2 millennia onder de grond. Archeologen identificeerden niet alleen meerdere delen van de leiding zelf, maar ook onderdelen van het bijbehorende pompmechanisme, waardoor voor het eerst een zeldzaam inzicht ontstaat in de watervoorziening van het Romeinse Leuven. De vondst is van bijzonder belang - niet alleen voor onze regio - omdat tastbare resten van Romeinse waterinfrastructuur in België uiterst zeldzaam zijn. Omdat eeuwenoud hout na zo'n opgraving snel kan vervormen en uiteenvallen, worden 3 stukken van de waterleiding en verschillende mechanische onderdelen momenteel gevriesdroogd in Nederland. Deze gespecialiseerde conserveringstechniek verwijdert het water uit het hout zonder de oorspronkelijke structuur aan te tasten, maar vergt een lange tijd van zorgvuldig onderzoek en behandeling. Na afloop hiervan blijft 1 segment eigendom blijft van de projectontwikkelaar, maar zullen 2 stukken van de waterleiding en de pomponderdelen, volgens dit bericht van lokale zender ROBtv, worden tentoongesteld in een (nog nader te bepalen) museumcollectie!

Een jaar na de ontdekking van de unieke Romeinse waterleiding in de Brusselsestraat in Leuven, wordt de vondst geconserveerd. De leiding werd vorig jaar ontdekt

Een tombe waarover al heel wat gespeculeerd is, is deze Kasta-tombe in het noorden van Griekenland. Nu hebben archeologe...
09/06/2026

Een tombe waarover al heel wat gespeculeerd is, is deze Kasta-tombe in het noorden van Griekenland. Nu hebben archeologen voor het eerst het volledige monumentale complex (bij de antieke stad Amphipolis) blootgelegd. Het gaat om een uitzonderlijke grafheuvel uit de late 4de eeuw v.C. die wordt geassocieerd met de periode van Alexander de Grote. Hoewel de eerste opgravingen al in 1964 begonnen, werd het centrale graf pas in 2012 ontdekt en is nu eindelijk - na jaren van onderzoek en restauratie - de volledige buitenmuur van het complex zichtbaar gemaakt. Met een ommuring van bijna 500 meter lang en een oppervlakte van ongeveer 22 hectare geldt de Kasta-tombe als de grootste grafheuvel die ooit in Griekenland is gevonden, zelfs groter dan de beroemde koningsgraven van Vergina, waar Philippus II van Macedonië begraven ligt. Volgens de Griekse minister van Cultuur gaat het om een uniek en bijzonder luxueus Macedonisch monument, maar de ontdekking heeft uiteraard het gespeculeer over de identiteit van de begravene opnieuw aangewakkerd. Onderzoekers vermoeden dat de tombe mogelijk werd gebouwd voor iemand uit de directe kring van Alexander, zoals zijn moeder Olympias, zijn vrouw Roxane of een van zijn vooraanstaande generaals. Die hypothese wordt versterkt door het feit dat Amphipolis een belangrijke rol speelde in de machtsstrijd na Alexanders dood in 323 v.C.: zowel Roxane als haar zoon Alexander IV werden er uiteindelijk gevangengezet en vermoord. De recent vrijgemaakte delen van het monument tonen indrukwekkende marmeren gangen, verfijnd steenwerk, monumentale architectuur en gerestaureerde elementen zoals de beroemde sfinxen en een grote marmeren deur. Nu de verouderde stalen ondersteuningsconstructies zijn verwijderd, kunnen archeologen ook eens het volledige interieur van het graf bestuderen. De restauratie zal nog enkele jaren duren, maar de Griekse autoriteiten hopen de site vanaf 2028 open te stellen voor het publiek...

De Kasta-tombe is lange tijd omgeven geweest door speculaties over de familie van Alexander de Grote. Nu is de hele locatie voor het eerst blootgelegd.

Adres

Blijde Inkomststraat 21
Leuven
3000

Telefoon

+3216325070

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Oude Geschiedenis KU Leuven nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Snelkoppelingen

Delen

Type