Dạy/Học/sử dụng tiếng Pháp ở Thụy Sĩ

05/09/2021

Học ... hành
Không chỉ học sử dụng tiếng Pháp trong nhóm (tương đương với trên lớp), chúng ta còn học làm thật ngoài đời.
Bài đầu tiên là sử dụng phương tiện công cộng. Trên lớp chúng ta chuẩn bị từ vựng, cách thức mua vé, trả tiền, ... sau đó nhóm sẽ thực hành ngoài đời. Sẽ đi mua vé, sẽ tìm đúng đường tàu hay đường bus ...
Các bạn nghĩ sao về cách học này ?

05/05/2021

Dành cho các em/cháu sống ở Thụy Sĩ
Thứ 6 ngày 14/5 tôi mở lại lớp online A1/A2 để thi test fide (19h15-20g30).
Các em/cháu có ý định học thử thì cho biết để tôi sắp xếp.
Học phí tùy theo nhóm ít hay nhiều (maximum 6 người, nhiều hơn lâu tiến bộ).

29/10/2020

Học theo chủ đề

Tôi dự định mở các giờ học theo chủ đề ngữ pháp và đương nhiên theo ngữ cảnh (thí dụ học về động từ phản thân thì sẽ có ngữ cảnh, khi nào phải sử dụng những động từ đó)..
Xin các bạn cho ý kiến.

Thứ tư 12.11.2020 (19g-20g30, GMT+1), tôi mở lớp đầu tiên, chủ đề "cách sử dụng các đại từ nhân xưng làm nhiệm vụ bổ ngữ". Trình độ cần thiết để tham gia : A2 trở lên.
Các bạn nào quan tâm xin liên lạc sớm. Tôi sẽ gửi bài tập cho các bạn làm thử để tự kiểm tra trình độ.

Mong mọi người khỏe mạnh.
Restons en bonne santé !

06/10/2020

Trong hình là tui "quảng cáo" fide ở Paris (để hình cho đỡ trôi bài). Nói đùa chứ tôi dự hội thảo và thuyết trình về fide hồi 2019. Bài viết sẽ ra mắt trong tạp chí khoa học đầu 2021.

fide - hệ thống dạy tiếng bản địa cho người nhập cư (xin đọc là fi-dé)
fide : f = français - i = italiano - de = deutsch
Đó là tên viết tắt của 3 thứ tiếng chính của Thụy Sĩ (không tính romanche vì ít người sử dụng quá).
Hệ thống này chính thức ra đời năm 2012, đến nay thì thật sự phủ rộng khắp liên bang. Khi xin nhập quốc tịch hoặc gia hạn giấy phép cư trú, những người nhập cư (trừ những trường hợp đặc biệt như gia đình của người trong ngoại giao đoàn chẳng hạn) đều phải nộp giấy tờ chứng minh mình có thể giao tiếp bằng tiếng của bang nơi sinh sống (mỗi loại giấy phép cư trú hay mỗi trường hợp có mức đòi hỏi khác nhau).
Nếu các bạn đã có bằng Delf hay Goethe thì đương nhiên được nhìn nhận, không thì các bạn sẽ phải thi lấy các chứng chỉ đó. Hoặc các bạn có thể thi test fide. Vậy fide khác các loại chứng chỉ khác như thế nào ?
Vì sống vùng Pháp, tôi xin phép nói về kỳ thi tiếng Pháp (các bạn có thể dễ dàng chuyển qua tiếng Đức hay Ý vì hệ thống là của 3 thứ tiếng).
Sau khi dự thi fide và có kết quả, các bạn sê được cấp passeport des langues với trình độ đạt được riêng rẽ phần nói (+ nghe hiểu) và viết (+ đọc hiểu). Đó là sự khác biệt của fide với các chứng chỉ Delf. Khi thi Delf, các bạn sẽ nhận được kết quả chung cho cả 2 phần nói và viết, thí dụ bạn thi và có bằng A2 (điều đó không có nghĩa là các kỹ năng của bạn đều bằng nhau vì Delf cho phép kéo điểm miễn không bị điểm liệt). fide ghi rõ bạn A2 phần viết và có thể B1 phần nói.
Ngoài ra, fide chú tâm đến các chủ đề mà người nhập cư cần hội nhập sẽ găp trong cuộc sống thường nhật (dĩ nhiên gồm cả trong việc làm). fide sẽ không có những bài trích trong văn chương chẳng hạn.
Vậy thi fide dễ hay khó ? Nói thật lòng, nếu bạn để ý học thì thi fide dễ hơn Delf nhiều.
Nếu các bạn chưa tin, cứ thử làm bài thi mẫu trên website của fide (link phía dưới). Nhớ lấy version octobre 2020 (vì có khác chút đỉnh với bản cũ).
https://www.fide-info.ch/doc/08_Sprachenpass/fideFR08_VersionBlanche2.zip
Cần thêm thông tin các bạn cứ hỏi, tôi cũng là người hỏi thi fide đó.

28/09/2020

Trả lời thắc mắc
Nhiều người đặt câu hỏi (rất chính đáng) nên tôi thông tin trên đây cho rõ ràng.
- Giáo trình : tôi không dạy theo 1 giáo trình (sách, manuel, méthode) nhất định nào hết. Vì sao ? 1 bộ sách khó có thể đáp ứng được nhu cầu của mọi người. Thích hợp với người này nhưng không với người khác. Do đó, tôi dạy theo những đòi hỏi của giao tiếp trong xã hội nơi chúng ta sinh sống cho từng trình độ. Bạn mới bắt đầu, đương nhiên không thể đòi hỏi bạn trình bày về quá trình sống và làm việc ở Việt Nam. Nhưng bạn sẽ có thể tự giới thiệu về mình, về gia đình, có thể gọi điện thoại xin hẹn với bác sĩ,...

- Nhóm học không đông , 3, 4 người thôi, từ từ tôi sẽ nghiên cứu để hoàn thiện cách dạy online có hiệu quả, dù đông học viên (8 người chẳng hạn). Tôi phải có thời gian theo dõi hướng dẫn từng người. Đối với tôi, giảng dạy/học tập là kết quả của sự hợp tác chặt chẽ của 2 phía.

- Thời gian bao lâu để từ A1 qua A2 ? Tôi không trả lời câu hỏi này được. Vì nó phụ thuộc quá nhiều yếu tố : bạn có thời gian để tự học, chuẩn bị bài không? Bạn có bị phân tâm không? Bạn có thích học không ? Hay bị bắt buộc? Bạn học để thi hay học để giao tiếp hàng ngày ? ...
Thông thường, các sách giáo khoa sẽ cho 1 khoảng thời lượng, 120 giờ cho A1 qua A2. Có người chỉ cần phân nửa, có người phải cần gấp đôi.

- Kiểm tra : khi học, tôi thường xuyên kiểm tra các bạn. Chỉ cần đặt vài câu hỏi, tôi có thể biết được các bạn có nắm vững kiến thức chưa hay còn phải ôn lại nhiều lần. Sau mỗi chủ đề học, các bạn sẽ được kiểm tra. Và khi các bạn có thể qua cấp khác, tôi sẽ báo.
Khi các bạn đi thi để lấy bằng nộp hồ sơ xin quốc tịch, có thể các bạn sẽ gặp tôi trong hành lang trung tâm thi đó dù tôi không thể hỏi thi các bạn khi các bạn là học trò của tôi.

Các bạn cứ tiếp tục đặt câu hỏi. Tôi sẽ trả lời đầy đủ và sẽ tổng hợp thành FAQ (foire aux questions) trên website.

26/09/2020

Đây là 1 trong những âm khó trong tiếng Pháp.
Theo kinh nghiệm của con gái Coco, các bạn Việt Nam nên đọc nhẹ, vì nó là âm xuất phát từ họng chứ không bật ở vòm và lưỡi nằm sát với hàm răng dưới, y như trong hình minh họa.

Le son R /ʁ/ en français : conseils pour bien pononcer avec quelques exercices pour pratiquer.

29/08/2020

Bonjour à toutes et à tous, Xin chào mọi người,

Hiện không còn thời gian để nhận thêm học viên, chưa kể cách làm hiện nay không cho phép nhận nhiều. Tôi đang suy nghĩ để có thể giúp các em/bạn muốn học có thể bắt đầu từ từ trong khi chờ đợi tôi có thời gian hơn.
Mong các em/bạn thông cảm.
Trước mắt ai muốn :
- tự kiểm tra trình độ (vì đã có biết chút đỉnh, trình A1/A2 chẳng hạn => cho tôi mail tôi sẽ cho thông tin vào LMS (learning management system) của tôi để thử. Sau khi làm xong, tôi cho feedback (có chút đỉnh phí)
- tự bắt đầu học => cho tôi mail tôi sẽ gửi link download sách
- nếu trình độ >A2, vào LMS Moodle nhận bài giao và tự học. Sau đó hẹn găp (1 lần/tháng chẳng hạn) tôi sửa bài và cho feedback để học tiếp (có phí).
Mọi người đều bận rộn, tôi rất muốn giúp các em/bạn nhưng việc làm vẫn còn nhiều. Xin mọi người thông cảm.

Nói rõ thêm là mọi trao đổi đều qua ứng dụng Zoom. Không phải tôi khó khăn nhưng đó là cách tốt nhất để tôi gặp gỡ và trao đổi với mọi người. Tôi cần chúng ta thấy mặt nhau.
Chưa kể đòi hỏi của xã hội ngày càng cao. Như đã nói, tôi không chỉ đơn thuần dạy tiếng Pháp mà chúng ta còn cùng nhau trao đổi nhiều kỹ năng khác (mềm và sống).
Một khi đã bắt đầu học, chúng ta cùng nhau ký hợp đồng, dù chỉ nói miệng (hay qua Messenger, mail). Có nghĩa là mỗi bên cùng thi hành các điều khoản của hợp đồng : khi bận, muốn bỏ giờ, vui lòng báo trước 24g (y như khi hẹn bác sĩ) trừ trường hợp bất khả kháng. Nếu không học phí buổi học đó vẫn tính. Khi chúng tôi không dạy được, cũng sẽ phải báo trước 24g.
Để dạy, chúng tôi (Coco et moi) đều phải soạn bài, sửa bài, chuẩn bị. Có nghĩa là các bạn cũng phải đầu tư thì mới tiến bộ được. Mong các bạn nắm được điều đó.
Xin nhắc lại, chúng ta ký hợp đồng làm việc cùng nhau, khi 2 bên làm tốt, nhất định kết quả sẽ tốt. Tóm lại : Fighting !

Merci de votre intérêt et au plaisir d'échanger avec vous !
Xin cảm ơn mọi người đã đọc và mong được trao đổi thêm

09/08/2020

Nếu các bạn đã biết tiếng Anh muốn tự học tiếng Pháp, thì đây là 1 website có thể sử dụng được.
Chỉ lưu ý, tiếng Pháp ở Thụy Sĩ có 1 số điểm khác biệt : cách đọc số (70, 80, 90), số điện thoại, v.v. nhưng trong lúc tạm thời xài đỡ cũng rất tốt !

Chapters 0 - 13Purchase the Français interactif textbook in print-on-demand format OR Download the pdf of each individual chapter and print it yourself!

05/08/2020

Phát âm các nguyên âm trong tiếng Pháp :
vị trí lưỡi (cao hay thấp, trước hay sau), form môi (tròn vành hay không),
source/nguồn hình 1&2 : https://septiemeartetdemi.com/2018/01/09/idiolecte-2-2-aborder-la-phonetique-par-la-petite-porte/
hình 3 :http://coursval.free.fr/coursL2/LaPhonetique.pdf

Khi phát âm, chúng ta nên chú ý :
- tròn môi hay không : /i/ (không cần) - /a/ (môi đưa ra trước 1 chút) và /u/ (viết là ou) thì vành môi tròn. 3 nguyên âm này không có vấn đề
- cần sử dụng nhiều lực không : /a/ không cần nhưng /i/ cần nhiều hơn, chỉ cần để tay lên thanh quản là thấy
- âm phát ra cao hay trầm : /i/ cao còn /u/ (ou) trầm chẳng hạn

Đối với người Việt, các nguyên âm khó đọc là các âm mũi : khi đọc các âm này, hơi phải thoát ra ở mũi chứ không phải ở miệng.

(Còn tiếp)

05/08/2020

Phát âm khi nói tiếng Pháp
(Bài hay nên dịch cho những ai muốn đọc và học, bạn nào đọc tiếng Pháp xin mời vào link).

Hiện tượng chuỗi nguyên âm trong tiếng Pháp là khi 2 nguyên âm kề nhau được đọc 1 hơi không ngắt, 2 nguyên âm này có thể trong cùng 1 từ hay trong 1 chuỗi từ (xem các ví dụ và bài tập thực hành ở cuối bài).

Người nói tiếng Pháp có thể phát âm đến 6 âm tiết trong 1 hơi không ngừng, nhất là để diễn đạt 1 ý (có nghĩa là tôi sẽ ngừng để thở khi chuyển qua ý khác).

Âm "e" câm ở cuối từ :
Thí dụ :
Une voiture /yn vwatyʁ/
Une pomme /yn pɔm/
La pluie /la plɥi/

Người Việt thường hay bỏ luôn phụ âm đứng trước "e", nên phải chú ý, có nghĩa là trong "une", chúng ta phải phát được âm /n/ sau âm /y/ và trong "voiture", âm /ʁ/ sau âm /ty/

Khi từ đứng liền sau bắt đầu bằng 1 nguyên âm, chúng ta sẽ nối 2 từ thành như 1 (không ngắt hơi).
Thí dụ :
- Une‿orange
- Une‿opération
- Une‿algue

Chuỗi nguyên âm
Khi nhiều nguyên âm đi liền nhau, chúng ta không ngắt hơi mà đọc liên tục. Các nguyên âm này có thể trong cùng 1 từ hay trong nhiều từ.
Thí dụ trong 1 từ :
- Théâtre /teɑtʁ/
- Aéroport /aeʁopɔʁ/

Thí dụ trong nhiều từ đứng cạnh nhau :
Il a été à Angoulême /il a ete a ɑ̃ɡulɛm/

Mời các bạn đọc thử các câu trong bài tập ở cuối bài đọc trong link. Nếu muốn, cứ thu lại và gửi files, tôi sẽ góp ý.

L'enchaînement vocalique est le fait de prononcer deux voyelles qui sont l'une à côté de l'autre dans un même souffle.

31/07/2020

Vì sao tôi (và con gái) mở lớp dạy tiếng Pháp ?

Là công chức của tiểu bang nơi tôi sinh sống, tôi làm việc toàn thời gian, có nghĩa là hơn 42 giờ/tuần. Ngoài công việc chính là quản lý các khóa đào tạo giảng viên cho người thành niên (formation pour formatrice/formateur d'adultes) và phụ trách các khóa đào tạo giảng dạy tiếng Pháp cho nguời nhập cư (khá nhiều các giảng viên vùng Neuchatel, Yverdon, Lausanne, Jura và Jura bernois là do tôi đào tạo) tôi đã cùng 1 đồng nghiệp biên soạn 1 bộ sách giáo khoa 5 quyển cho người nhập cư. Tôi có kinh nghiệm hơn 35 năm giảng dạy tiếng Pháp ở Việt Nam, Pháp và Thụy Sĩ. Con gái tôi cũng đã dạy được 6 năm rồi và đã đi theo học nghề của mẹ từ năm 17 tuổi.
Không phải khoe, chỉ muốn nói để các bạn muốn tham gia học tiếng Pháp không ngại khi đăng ký học với 2 mẹ con tôi.

Mấy hôm trước, ngồi thảo luận với nhau về phương pháp dạy, học, con gái nói : chúng ta không chỉ dạy tiếng Pháp (nói rõ hơn là sử dụng tiếng Pháp trong cuộc sống và trong công việc hàng ngày), chúng ta còn giúp đỡ người học phương pháp học nữa. Chính cái phương pháp mới là cái quan trọng, hơn kiến thức nhiều. Tôi hoàn toàn đồng ý. Không lý thuyết, chúng tôi chú trọng phần thực hành. Khi thực hiện giao tiếp hay trao đổi, chúng tôi đều lồng phương pháp vào. Không phải là lớp học ở các trung tâm (các trung tâm giúp cho các bạn những điều mà chúng tôi chưa có khả năng như giao tiếp với học viên các nước khác, được thật sự đến lớp, v.v..), chúng tôi có cách của mình : sử dụng mail, hệ thống LMS (Learning Management Sytem), học qua zoom, skype, messenger, facetime, teams, jitsi, v.v.. và yêu cầu lớn nhất là việc tự học (dĩ nhiên có kèm cặp và theo dõi). Trong hình là Moodle của tôi lập ra cho việc giảng dạy này của mình (có nghĩa là tôi cũng phải đầu tư). Bạn nào có hứng thú muốn thử, cứ báo.

Ngoài ra, cái mà tôi muốn nhấn mạnh nữa là tôi biết nhìn ra những khó khăn của người Việt khi học tiếng Pháp và có thể giúp các bạn chỉnh sửa đúng chỗ, đúng lúc. Cái này thì khó có giáo viên bản địa nào có thể làm hơn !
Lúc đầu có thể 1 số bạn sẽ thấy khó chịu (đã mắc mà còn bắt tự học !), nhưng dần dà, các bạn sẽ thấy ích lợi của phương pháp học như vậy, vì thật ra, phương pháp đó không chỉ để học, mà còn để sống và hòa nhập nữa.

Wow ! Lần đầu tiên viết quảng cáo về mình, rất là khó chịu ! Nhưng muốn làm tốt công việc của mình thì phải đành vậy !