02/09/2026
Από τον μύθο, στο πανανθρώπινο. Οι «Επτά επί Θήβας» του Αισχύλου και της Μαλένη, στην Αξιοθέα
*English Text Follows*
Με μια ιδιαίτερα δυνατή και καλλιτεχνικά ευρηματική προσέγγιση στους «Επτά επί Θήβας» του Αισχύλου άνοιξε το δεύτερο μέρος του 29ου Πολιτιστικού Φεστιβάλ του Πανεπιστημίου Κύπρου, στην αυλή της Αξιοθέας. Η παράσταση της Θεατρικής Ομάδας Persona, σε σκηνοθεσία Λέας Μαλένη, ανέδειξε με οξύτητα τον βαθιά αντιπολεμικό χαρακτήρα της αισχύλειας τραγωδίας και τη διαχρονική φρίκη του εμφύλιου σπαραγμού.
Η σκηνοθετική ανάγνωση της Λέας Μαλένη απέφυγε τον περιγραφικό εντυπωσιασμό και επικεντρώθηκε στον άνθρωπο που συνθλίβεται μέσα στον παραλογισμό του πολέμου καθώς στην πολιορκημένη πόλη του μύθου καθρεφτίστηκαν οι πολιορκημένες πόλεις κάθε εποχής.
Η δραματουργική επεξεργασία δεν περιορίστηκε στο αισχύλειο κείμενο. Το τελικό κείμενο της παράστασης αξιοποίησε παραθέματα και μοτίβα από περισσότερους αρχαίους συγγραφείς (ιστοριογράφους και δραματουργούς), διευρύνοντας το μυθολογικό και ιδεολογικό του πεδίο ώστε η ιστορία των Λαβδακιδών να παρουσιαστεί ως μέρος μιας ευρύτερης παράδοσης γύρω από τον πόλεμο, την εξορία, την οικογενειακή κατάρα και την αδυναμία του ανθρώπου να διαφύγει από τον κύκλο της βίας.
Ιδιαίτερη σημασία είχαν επίσης οι εμβόλιμοι μονόλογοι και οι μαρτυρίες που εντάχθηκαν στο Α΄ στάσιμο και στον Β΄ κομμό. Άνθρωποι που βίωσαν τον πόλεμο, την προσφυγιά, την απώλεια και τον ξεριζωμό.
Στο Α΄ στάσιμο, ο θρήνος των γυναικών της πόλης συνδέθηκε με τις φωνές σύγχρονων θυμάτων, δημιουργώντας μια αλυσίδα ανάμεσα στις γυναίκες της αρχαίας τραγωδίας και στις γυναίκες που έζησαν πολέμους, απώλειες και αναγκαστική προσφυγιά. Στον Β΄ κομμό, το υλικό αυτό απέκτησε ακόμη πιο προσωπικό και οδυνηρό χαρακτήρα. Οι μαρτυρίες συνομιλούσαν με τον θρήνο για τον Ετεοκλή και τον Πολυνείκη και μετέτρεπαν τον θάνατο των δύο αδελφών σε σύμβολο όλων των νεκρών των εμφύλιων συγκρούσεων.
Εμπνευσμένη υπήρξε η κινησιολογική δουλειά του Παναγιώτη Τοφή, που μετέτρεψε την κίνηση σε έναν δεύτερο, σωματικό τρόπο αφήγησης. Οι ηθοποιοί οι οποίοι ερμήνευαν άρτια τον λόγο μέσα σε μια σχεδόν αδιάκοπη ροή κίνησης, η οποία σε ορισμένα σημεία γινόταν φρενήρης, ασθματική και οριακή. Τα σώματά τους λειτουργούσαν ως σώματα μιας κοινότητας που παραπαίει, αντιστέκεται και διαλύεται μέσα στη βία.
Η σκηνοθετική αυτή επιλογή της Μαλένη αποτέλεσε μια ενδιαφέρουσα πρόταση απέναντι στη μεγάλη παράδοση που θέλει τον χορό της αρχαίας τραγωδίας τελετουργικό, μετωπικό και σχεδόν στατικό ή αρκετές φορές λυρικό. Εδώ, αντίθετα, ο χορός κινήθηκε αδιάκοπα στον χώρο, με ένταση, αστάθεια και απότομες μετατοπίσεις, αποδίδοντας σκηνικά τον πανικό μιας πόλης που πολιορκείται και μιας κοινότητας που χάνει τα σημεία αναφοράς της. Το αδρό σκηνικό ενός οδοφράγματος και τα γήινα αλλά και ταυτόχρονα αέρινα κοστούμια του Γιώργου Γιαννού συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας παράστασης με σαφή αισθητική ταυτότητα και ισχυρό δραματικό αποτύπωμα.
Η πιο συγκλονιστική στιγμή της παράστασης υπήρξε τη στιγμή που οι διαφορετικές γλώσσες ενώθηκαν σε μία κοινή φωνή πένθους. Ο πόνος έπαψε να ανήκει αποκλειστικά στη Θήβα, στον μύθο, στην αρχαιότητα, στο έθνος και έγινε ο θρήνος όλων των λαών που εξακολουθούν να μετρούν νεκρούς, πρόσφυγες και ερειπωμένες πατρίδες.
Οι Επτά επί Θήβας της Λ. Μαλένη στην Αξιοθέα δεν παρουσιάστηκαν ως ένα μακρινό κείμενο του αρχαίου κόσμου, αλλά ως μια επίκαιρη προειδοποίηση. Γιατί, όταν το όπλο στρέφεται εναντίον του αδελφού, δεν υπάρχει πραγματικός νικητής. Απομένουν μόνο οι νεκροί. Και ένας θρήνος που, σε όποια γλώσσα κι αν εκφέρεται, σημαίνει πάντοτε το ίδιο.
Την παράσταση παρακολούθησαν ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου, καθηγητής Τάσος Χριστοφίδης, καθηγητές και μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, φοιτητές, καθώς και πολυάριθμοι εκπρόσωποι του πνευματικού και καλλιτεχνικού κόσμου.
Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου
Επτά επί Θήβας του Αισχύλου
Θεατρική Ομάδα Persona
Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας
Σκηνοθεσία: Λέα Μαλένη
Δραματουργική επεξεργασία: Έλενα Τριανταφυλλοπούλου & Λέα Μαλένη
Μουσική: Σπύρος Καλλιβωκάς
Σκηνικά, κοστούμια: Γιώργος Γιάννου
Κίνηση: Παναγιώτης Τοφή
Σχεδιασμός φωτισμού: Νίκος Μυλωνάς
Βοηθός σκηνοθέτη: Κατερίνα Παπαγεωργίου
Διανομή (με σειρά εμφάνισης):
Ετεοκλής/Χορός: Γιάννης Καραούλης
Άγγελος/Χορός: Ανδρέας Παπαμιχαλόπουλος
Αντιγόνη/Χορός: Μαρίνα Μανδρή
Ισμήνη/Χορός: Μυρσίνη Χριστοδούλου
Χορός: Άννα Γιαγκιώζη, Βασίλης Μιχαήλ, Σεμέλη Κυριαζή, Φρειδερίκη Τομπάζου
Πολυνείκης: Αντώνης Ακρίτoβ
Παιδιά: Σόλων Δελλαπόρτα, Δαμιανός Κουσιάππας
Μουσικοί επί σκηνής:
Νατάσα Χατζηανδρέου (κρουστά), Αννίτα Σκουτέλλα (γαλλικό κόρνο)
***
From Myth to the Universal: Aeschylus’ Seven Against Thebes Reimagined by Lea Maleni at Axiothea
The second part of the University of Cyprus’s 29th Cultural Festival opened in the courtyard of Axiothea with a powerful and artistically inventive interpretation of Aeschylus’ Seven Against Thebes. Presented by Persona Theatre Group and directed by Lea Maleni, the production brought into sharp focus the tragedy’s profoundly anti-war character and the enduring horror of civil conflict.
Lea Maleni’s directorial reading resisted the temptation of spectacle for its own sake, focusing instead on the human being crushed beneath the absurdity of war. In the besieged city of myth, the production reflected the besieged cities of every age.
The dramaturgical adaptation extended beyond Aeschylus’ original text. Drawing on passages and motifs from several other ancient writers (historians and dramatists alike) the final performance text broadened the play’s mythological and intellectual scope. The story of the House of Labdacus thus emerged as part of a wider tradition concerned with war, exile, inherited guilt and humanity’s inability to escape the cycle of violence.
Of particular significance were the interpolated monologues and testimonies incorporated into the first stasimon and the second kommos: the voices of people who had experienced war, displacement, loss and uprooting at first hand.
In the first stasimon, the lament of the women of the city was interwoven with the voices of contemporary victims, creating a chain of memory and suffering that connected the women of ancient tragedy with women who have endured war, bereavement and forced displacement in our own time. In the second kommos, this material assumed an even more personal and harrowing dimension. The testimonies entered into dialogue with the lament for Eteocles and Polynices, transforming the deaths of the two brothers into a symbol of all those who have perished in civil conflicts.
Equally inspired was Panayiotis Tofi’s movement direction, which turned the body into a second vehicle of storytelling. The actors delivered the text through an almost uninterrupted flow of movement that, at certain moments, became frenzied, breathless and pushed to its limits. Their bodies became those of an entire community: staggering, resisting and ultimately disintegrating under the force of violence.
This directorial choice offered a compelling alternative to the long-established tradition of presenting the chorus of ancient tragedy as ritualistic, frontal and almost static, or, at times, predominantly lyrical. Here, by contrast, the chorus moved ceaselessly through the space, with urgency, instability and sudden shifts of direction, giving physical form to the panic of a city under siege and of a community losing every point of reference. Giorgos Giannou’s stark barricade set and costumes (earthbound yet ethereal) helped shape a production with a distinct visual identity and a powerful dramatic impact.
The production reached its most profoundly moving moment when its different languages came together in a single, collective voice of mourning. Grief ceased to belong exclusively to Thebes, to myth, to antiquity or to any one nation. It became the lament of all peoples who continue to count their dead, their refugees and their devastated homelands.
Lea Maleni’s Seven Against Thebes at Axiothea was presented not as a distant text from the ancient world, but as an urgent warning for our own time. For when a weapon is turned against one’s own brother, there can be no true victor. Only the dead remain and a lament that, in whatever language it is uttered, always carries the same meaning.
The performance was attended by the Rector of the University of Cyprus, Professor Tassos Christofides, together with professors and other members of the university community, students, and numerous distinguished members from the world of letters and the arts.
Saturday, 5 September
Aeschylus’ Seven Against Thebes
Persona Theatre Company
Translation: Yiorgos Blanas
Director: Lea Maleni
Dramaturgy: Elena Triantafyllopoulou & Lea Maleni
Music Composition: Spyros Kallivokas
Set and Costume Design: Yiorgos Yiannou
Movement: Panayiotis Tofi
Lighting Design: Nicos Mylonas
Assistant Director: Katerina Papageorgiou
Language Coaches: Kamal Eldin Salah (Arabic), Almas Aadan Abdulle (Somali), Raamaakrisshnan Nenmeli (Hindi), Afsaneh Fasihi & Maryam Edalati (Farsi), Dragana Constantinou Markov (Serbian)
Vocal Coaching: Freideriki Tombazou, Spyros Kallivokas
Technical Operator: Achilleas Mouskis
Set Painting: Martin Meason
Stage Technician: Sami Saami
Stage Management & Line Production: Katerina Papageorgiou
Budget Management: Christina Constantinou
Production Director (Persona Theatre Company): Lea Maleni
Cast (in order of appearance)
Eteocles/Chorus: Giannis Karaoulis
Messenger/Chorus: Andreas Papamichalopoulos
Antigone/Chorus: Marina Mandri
Ismene/Chorus: Myrsini Christodoulou
Chorus: Anna Yiangiozi, Vasilis Michael, Semeli Kyriazi, Freideriki Tombazou
Polyneices: Antonis Akritov
Children: Solon Dellaporta, Damianos Kousiappas
Musicians on Stage:
Natasa Hadjiandreou (percussion), Annita Skoutella (French horn)
*English Text Follows*
Αυτό το Σάββατο, 5 Σεπτεμβρίου σας περιμένουμε στην Αξιοθέα για τη θεατρική παράσταση «Επτά επί Θήβας» του Αισχύλου, από τη Θεατρική Ομάδα Persona.
Για περισσότερες πληροφορίες, δείτε το πλήρες πρόγραμμα πατώντας στον σύνδεσμο: https://www.ucy.ac.cy/cucentre/wp-content/uploads/sites/332/2026/08/PROGRAMME-SEPTEMBER-OCTOBER-2026-grk.pdf?fbclid=IwY2xjawUEtqNwZG9mAWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMDBJM1VheURPaXQ3YTJEemlzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeKtfhTbuUz5HiYoZwkKyru-93QrxjEnjg1umgF-P9Bx6OfZ0NhdOPq2XbpAA_aem_vtock3F2iSah9ieaDYnDzw
[ENG]
This Saturday, 5 September, we look forward to welcoming you to Axiothea for a compelling performance of Aeschylus’ Seven Against Thebes, by Persona Theatre Company.
For more information, find the full programme by clicking on this link: https://www.ucy.ac.cy/cucentre/wp-content/uploads/sites/332/2026/08/PROGRAMME-SEPTEMBER-OCTOBER-2026-eng.pdf?fbclid=IwY2xjawUEtnlwZG9mAWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMDBJM1VheURPaXQ3YTJEemlzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEe6c8wCjDbGaUrKEEhxtQtn4ZjlVgJCeRc1XPmKCJnD1UgeilFrW3SyTN1iyc_aem_yPLdME6wxZyS01vYO7YDdQ
