Η θέση της αρχαίας Μελιταίας, μιας από τις σημαντικότερες πόλεις της Αχαΐας Φθιώτιδας εντοπίζεται στα ανατολικά του σύγχρονου ομώνυμου δημοτικού διαμερίσματος της επαρχίας Δομοκού, στους βόρειους πρόποδες της Όθρυος, πλησίον του μυθικού ποταμού Ενιπέως. Αν και από γεωπολιτική άποψη ανήκε στην Αχαΐα Φθιώτιδα δε φαίνεται να διατηρούσε ιδιαίτερες σχέσεις με τις άλλες αχαϊκές πόλεις, ενώ αντίθετα, ήδη
από τον 5ο αι. π.Χ., συνδέθηκε στενά με την πόλη των Φερών. Η στρατηγική της θέση, μιας και ήλεγχε την οδική αρτηρία που ένωνε, μέσω των Θαυμακών, τη Θεσσαλία με τον Μαλιακό κόλπο, τις Θερμοπύλες και τη Νότια Ελλάδα, καθώς και μια σειρά δικαστικών διευθετήσεων ανέδειξαν τη Μελιταία σε κυρίαρχη πόλη στην περιοχή του οροπεδίου του Δομοκού και της δυτικής Αχαΐας Φθιώτιδος. Η Μελιταία άκμασε από τον 5ο αι. π.Χ. μέχρι και την Ρωμαϊκή εποχή. Από τον 4ο αι. π.Χ. συμμετείχε ενεργά στη Δελφική Αμφικτιονία αποστέλλοντας τον ένα από τους δύο ιερομνήμονες που εκπροσωπούσαν την Αχαΐα Φθιώτιδα.Κατά τη διάρκεια του Λαμιακού Πολέμου, οι συμμαχικές δυνάμεις μετέφεραν στην καλά οχυρωμένη πόλη της Μελιταίας τον εξοπλισμό τους, ενώ από τα μέσα του 3ου αι. π.Χ εισέρχεται στους κόλπους της Αιτωλικής Συμπολιτείας. Το 217 π.Χ. ο Φίλιππος ο Ε’ ύστερα από μια αιφνιδιαστική επίθεση απέτυχε να καταλάβει την πόλη εξαιτίας του μεγάλου ύψους των τειχών της. Στα χρόνια του Καρακάλλα, αρχές 3ου αι. μ.Χ., έφερε τον τίτλο "Σεβαστή", τίτλος που τον κατείχαν λίγες πόλεις, όπως η Λάρισα, η Λαμία και η Υπάτη, δείγμα της δύναμης που είχαν αποκτήσει οι πόλεις αυτές εκείνη την εποχή. Η πόλη ήταν ισχυρά οχυρωμένη με τείχος πάχους 3.80μ. περίπου. Χωριζόταν με εσωτερικό τείχος σε άνω και κάτω πόλη και στο ανώτερο σημείο δέσποζε η ακρόπολη. Ο Στράβων αναφέρει ότι το παλαιότερο όνομα της πόλης ήταν Πύρρα και ότι στην αγορά της υπήρχε ο τάφος του Έλληνα, γιου του Δευκαλίωνα και της Πύρρας. Η πόλη φαίνεται να κατείχε μια αρκετά μεγάλη έκταση η οποία κάλυπτε περίπου 462 km2, τα όρια της οποίας είναι γνωστά με αρκετή ακρίβεια χάρη στις επιγραφικές μαρτυρίες και κατά κάποιο τρόπο φαίνεται να είχε υπό τον έλεγχο της τις γειτονικές πόλεις Πήρεια, Φυλιαδώνα, Καράνδες και Χαλαί.