27/03/2026
«Dilogues»
Αλγοριθμική ανάγνωση της αρχαιότητας και ψηφιακή οπτικοποίηση με έμπνευση από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (στα ελληνικά δεν βάζουμε με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα της λέξης στους τίτλους, όπως στα αγγλικά)
________________________________________
Η Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και το Τμήμα Εικαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης, σε συνεργασία με το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, παρουσιάζουν την περιοδική έκθεση «Dilogues» στο πλαίσιο του ερευνητικού και καλλιτεχνικού έργου «Αλγοριθμική Ανάγνωση της Αρχαιότητας: Ψηφιακή Οπτικοποίηση με Έμπνευση από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης».
Η έκθεση «Dilogues» αποτελεί μια σύγχρονη εικαστική προσέγγιση στα χρυσά κοσμήματα της αρχαιότητας που εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Αντλώντας έμπνευση από στεφάνια, ενώτια, διαδήματα και διακοσμητικά μοτίβα υψηλής τεχνικής δεξιοτεχνίας, οι δημιουργοί διερευνούν όχι την εξωτερική τους μορφή, αλλά τη βαθύτερη δομική τους λογική: τη ρυθμικότητα, τη συμμετρία, την επανάληψη και τη λεπτομερή οργάνωση της μορφής.
Ο τίτλος «Dilogues» υποδηλώνει ένα ζωντανό διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Τα αριστουργήματα της αρχαιότητας λειτουργούν ως φορείς μορφολογικής γνώσης. Οι σύγχρονες ψηφιακές πρακτικές δεν τα αντιγράφουν· τα αναλύουν και τα μεταφράζουν σε νέες οπτικές γλώσσες. Η ύλη του χρυσού μετασχηματίζεται σε κώδικα και ο κώδικας σε δυναμική μορφή.
Τα έργα αναπτύχθηκαν μέσα από αλγοριθμικό και παραμετρικό σχεδιασμό, με χρήση τεχνολογιών όπως Node.js και P5.js. Μορφολογικά μοτίβα μετατράπηκαν σε μαθηματικούς κανόνες και συστήματα δυναμικών σωματιδίων, ενώ γενετικοί αλγόριθμοι παρήγαγαν παραλλαγές που εξελίσσονται σε πραγματικό χρόνο, ώστε η τεχνολογία να μην λειτουργεί ως αυτοσκοπός αλλά ως εργαλείο ερμηνείας και δημιουργικής μετάφρασης της αρχαίας αισθητικής. Οι καλλιτέχνες κλήθηκαν να μετατρέψουν την έρευνά τους σε σχεδιαστικούς κανόνες. Έτσι, ένα χρυσό στεφάνι μετασχηματίστηκε σε σύστημα δυναμικών σωματιδίων (particles), ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο εξελίχθηκε σε γενετικό αλγόριθμο παραλλαγών, ενώ ένα διάδημα απέκτησε δυναμική γεωμετρία που μεταβάλλεται σε πραγματικό χρόνο. Η προσέγγιση αυτή επανατοποθετεί το κόσμημα όχι μόνο ως αρχαίο αντικείμενο-τέχνεργο, αλλά ως γενεσιουργό μορφολογικό σύστημα ικανό να παράγει πολλαπλές ψηφιακές οπτικοποιήσεις.
Κεντρικό στοιχείο της έκθεσης αποτελεί η διαδραστικότητα. Ο θεατής δεν παραμένει παθητικός παρατηρητής, αλλά γίνεται ενεργός συνδιαμορφωτής του έργου. Μέσω αισθητήρων και παραμετρικών μεταβλητών, η παρουσία και η κίνησή του επηρεάζουν τη μορφή, τη φωτεινότητα και τη δομή των ψηφιακών συνθέσεων. Έτσι, η εμπειρία μετατρέπεται σε διαδικασία ανάγνωσης και ταυτόχρονα παραγωγής νοήματος.
Σκοπός της έκθεσης είναι να γεφυρώσει την ιστορική χειροτεχνική γνώση με τις σύγχρονες μορφές υπολογιστικής έκφρασης, αναδεικνύοντας τη διαχρονική συνέχεια της δημιουργικής σκέψης και τη δυνατότητα του παρελθόντος να λειτουργεί ως ζωντανή πηγή έμπνευσης για το παρόν.
Συμμετέχουν με έργα οι καλλιτέχνες, οι φοιτητές και οι διδάσκοντες της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων :
Καραμανλής Βίκτωρας Μηνάς, Κόκκινος Αθανάσιος, Κρεμασμένος Γεώργιος, Κωνσταντίνου Νικόλαος, Σπυροπούλου Χριστίνα, Τραπέρας Δημήτριος.
Σχεδιασμός, έρευνα, συντονισμός δράσης:
Δρ. Νικόλαος Κωνσταντίνου, Ε.ΔΙ.Π. Τμήματος Εικαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης, Σχολή Καλών Τεχνών, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Δρ. Δημήτριος Τραπέρας, Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Εικαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης, Σχολή Καλών Τεχνών, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Επιστημονικός Υπεύθυνος
Νίκος Παπαδημητρίου, Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος Εικαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τεχνης, Σχολή Καλών Τεχνών, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων , επιστημονικός υπεύθυνος του έργου «Δημιουργικός κώδικας και αλγοριθμικός σχεδιασμός για καλλιτέχνες», Ελλάδα 2.0 Εθνικό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας SUB1.2: «Επισκέπτες Καθηγητές/Επισκέπτες Ερευνητές»
Επισκέπτης Καθηγητής/Ερευνητής
Μιχαήλ Σέμογλου, ερευνητής, Κολέγιο Σχεδιασμού και Καινοτομίας, Πανεπιστήμιο Tongji (Σαγκάη), Επισκέπτης Καθηγητής Σχολής Καλών Τεχνών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στο πλαίσιο του έργου «Δημιουργικός κώδικας και αλγοριθμικός σχεδιασμός για καλλιτέχνες», Ελλάδα 2.0 Εθνικό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας SUB1.2: «Επισκέπτες Καθηγητές/Επισκέπτες Ερευνητές»
