26/05/2026
Η Κρητική Διατροφή ως Τρόπος Ζωής στα Σχολεία της Κρήτης
Μια πρωτοποριακή εκπαιδευτική παρέμβαση από την Περιφέρεια Κρήτης, το Τμήμα Επιστημών Διατροφής & Διαιτολογίας του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛ.ΜΕ.ΠΑ.) και το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία Ιεράπετρας Νεάπολης (Κ.Ε.ΠΕ.Α.) Ιεράπετρας-Νεάπολης – Μεγάλη ενημερωτική εσπερίδα στο Ηράκλειο στις 2 Ιουνίου.
Σε μια εποχή όπου οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής και η υπερκατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων απομακρύνουν όλο και περισσότερο τη νέα γενιά από τις παραδόσεις της, μια σπουδαία θεσμική συμμαχία έρχεται να βοηθήσει τους εκπαιδευτικών των σχολείων μας να μεταλαμπαδεύσουν την Κρητική διατροφή στους μαθητές τους. Το πρωτοποριακό πρόγραμμα «Προαγωγή της Κρητικής - Μεσογειακής Διατροφής στα Σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κρήτης» εισβάλλει δυναμικά στις σχολικές αίθουσες, μετατρέποντας τη διατροφική κληρονομιά του τόπου μας από θεωρητική γνώση σε καθημερινό βίωμα.
Το πρόγραμμα αποτελεί μια στρατηγική εκπαιδευτική και ερευνητική δράση που υλοποιείται με τη στενή συνεργασία της Περιφέρειας Κρήτης, του Τμήματος Επιστημών Διατροφής & Διαιτολογίας του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛ.ΜΕ.ΠΑ.), και του Κέντρου Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (Κ.Ε.ΠΕ.Α.) Ιεράπετρας Νεάπολης, εστιάζοντας κυρίως σε μαθητές της Δ’ Δημοτικού και όχι μόνο, η παρέμβαση εντάσσεται οργανικά στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, δίνοντας στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς τα απαραίτητα εργαλεία να καθοδηγήσουν τα παιδιά σε ένα ταξίδι υγείας, πολιτισμού και περιβάλλοντος.
Τέσσερις Πυλώνες της Παρέμβασης
Η καινοτομία του προγράμματος έγκειται στο γεγονός ότι δομείται επάνω σε τέσσερις δυναμικούς άξονες παρέμβασης:
• Διατροφική Εκπαίδευση: Τα παιδιά ανακαλύπτουν τις βασικές έννοιες της Κρητικής-Μεσογειακής Διατροφής, την αξία του σωστού πρωινού, την επαρκή πρόσληψη φρούτων-λαχανικών και την αξία του ελαιόλαδου, των οσπρίων κ.ά. Και όλα αυτά, μέσα από τις ιστορίες των ΔΙΑΤΡΟΦΙΞ, των μαθητών-ηρώων που συμβουλεύουν τους συμμαθητές τους να ξεπεράσουν τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζουν, μέσω της σωστής διατροφής.
• Βιωματικές Δράσεις: Δίνεται η δυνατότητα στο κάθε σχολείο να αναπτυχθούν κάθε είδους βιωματικές δράσεις, από τη δημιουργία σχολικών λαχανόκηπων έως την παρασκευή παραδοσιακών συνταγών, εμπλέκοντας ενεργά τους μαθητές και όχι μόνο.
• Περιβάλλον και την Αειφορία: Η τροφή προσεγγίζεται ως ένας κρίσιμος κρίκος του οικοσυστήματος και αναδεικνύεται η προτίμηση στα τοπικά προϊόντα με μικρό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, η σημασία της εποχικότητας, καθώς και η ανάγκη για δραστική μείωση της σπατάλης τροφίμων.
• Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών: Το πρόγραμμα θωρακίζει επιστημονικά τους δασκάλους, παρέχοντάς τους πλούσιο εκπαιδευτικό υλικό, αναλυτικούς οδηγούς δραστηριοτήτων και διαρκή συμβουλευτική υποστήριξη.
Με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης, την επιστημονική σφραγίδα του Τμήματος Επιστημών Διατροφής & Διαιτολογίας του ΕΛΜΕΠΑ, και την παιδαγωγική καθοδήγηση της παιδαγωγικής ομάδας του Κ.Ε.ΠΕ.Α. Ιεράπετρας-Νεάπολης και της Κας Αικ. Ρηνάκη, Επόπτριας Ποιότητας Εκπαίδευσης ΔΙ.Π.Ε. Λασιθίου δημιουργήθηκε καινοτόμο εκπαιδευτικό πακέτο που εφαρμόστηκε πιλοτικά σε δημοτικά σχολεία της Κρήτης. Το έργο συνδυάζει την εκπαίδευση με την επιστημονική έρευνα, καταγράφοντας και αξιολογώντας τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών πριν και μετά την παρέμβαση.
Η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος πραγματοποιήθηκε σε 33 σχολικές μονάδες Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Περιφέρειας Κρήτης και περιλάμβανε:
• την παραγωγή πρωτότυπου εκπαιδευτικού υλικού, το οποίο θα διανεμηθεί σε όλα τα σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Περιφέρειας Κρήτης,
• την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και
• την εφαρμογή και αξιολόγηση του πιλοτικού προγράμματος παρέμβασης.
Η δράση εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της Περιφέρειας Κρήτης για την Παιδεία και τη Διά Βίου Μάθηση, με στόχο την ανάπτυξη παρεμβάσεων στο σχολικό περιβάλλον που ενισχύουν τη σύνδεση των παιδιών με την τοπική ταυτότητα, τον πολιτισμό και τις αξίες της κρητικής διατροφής. Η επανασύνδεση των παιδιών με την κρητική διατροφή από την παιδική ηλικία αποτελεί ουσιαστική επένδυση στη δημόσια υγεία, την πολιτισμική κληρονομιά, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή.
Στο πλαίσιο του παραπάνω προγράμματος θα υλοποιηθεί, ανοικτή στο κοινό, εσπερίδα την Τρίτη 2 Ιουνίου 2026, 17:00-20:00, στο αμφιθέατρο της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΕΛ.ΜΕ.ΠΑ στο Ηράκλειο. Η παρουσίαση των αποτελεσμάτων του έργου αναμένεται να αναδείξει σημαντικά συμπεράσματα και καλές πρακτικές, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση σύγχρονων εκπαιδευτικών εργαλείων προαγωγής της κρητικής διατροφής στο σχολικό περιβάλλον.
Με εκτίμηση,
Βασίλης Ζαφειρόπουλος, Καθηγητής
Επιστημονικός υπεύθυνος του Προγράμματος
