12/05/2026
Árið 1997 fór fyrsta konan fyrir Íslands hönd á Feneyjatvíæringinn og það var engin önnur en Steina (f. 1940). Ekki nóg með að vera fyrsta konan, heldur var hún einnig fyrsti vídeólistamaðurinn sem fór fyrir okkar hönd á þessa stærstu myndlistarsýningu í heimi. Steina málaði veggi Alvar Aalto skálans svarta, setti upp stóra spegla og varpaði verkinu „Orku” á speglana með þremur myndvörpum. Verkið var nýlega sýnt á yfirlitssýningu um Steinu í Listasafni Reykjavíkur.
Árið 1999 fór Sigurður Árni Sigurðsson (f. 1963) utan með fjögur málverk og áltré og hét sýningin „Paradise Reclaimed”. Hann var valinn með mjög stuttum fyrirvara en sýndi engu að síður ný málverk af manngerðri náttúru þar sem tré í lystigarði sáust ofan frá. Skúlptúrarnir voru þrír, tvö áltré inni í skálanum og eitt fyrir utan.
2001 var það Finnbogi Pétursson (f. 1959) sem fór til Feneyja með hljóðverkið „Diabolus”. Finnbogi var einmitt valinn myndlistarmaður ársins á Íslensku myndlistarverðlaununum fyrr á árinu. Finnbogi fékk meiri tíma en Sigurður og fékk hugmyndina að verkinu þegar hann fór í undirbúningsferð til Feneyja og skoðaði skálann. Verkið var s*xtán metra löng göng sem stóðu út úr skálanum og mjókkuðu inn á við og innst voru orgelpípa og hátalari sem gáfu frá sér hljóð.
Næst var það ein fremsta listakona þjóðarinnar, Rúrí (f. 1951) sem einmitt var útnefnd heiðurslistamaður ársins fyrr á þessu ári, sem sýndi árið 2003 verkið „Archive – endangered waters” í sýningarstjórn Laufeyjar Helgadóttur. Verkið samanstendur af 52 ljósmyndum og hljóði af fallvötnum á hálendi Íslands sem hafa horfið eða eru í hættu vegna virkjunarframkvæmda. Við opnun sýningarinnar voru í fyrsta skipti viðstaddir opinberir embættismenn á vegum íslenska ríkisins, þar á meðal Tómas Ingi Olrich, menntamálaráðherra.
Myndir:
Steina, Orka, (1997), Listasafn Reykjavíkur.
Sigurður Árni Sigurðsson, Á flot, (1999), Listasafn Íslands.
Finnbogi Pétursson, Diabolus, (2001), mynd Daníel Magnússon.
Rúrí, Archive – Endangered Waters, (2003), birt með leyfi listamannsins.