13/10/2026
කොළඹ සරසවි විද්‍යාර්ථීන්ගෙන් සහාධිපත්‍ය අර්බුදයට විසඳුම් කෘතියක්
තට්ටු නිවාසවල පොදු ගැටලු සහ නීතිමය අර්බුද නිරාකරණය කරමින්, සහාධිපත්‍ය කළමනාකරණ අධිකාරියේ හිටපු සාමාන්‍යාධිකාරී උපාලි උපවංශ ලියූ ප්‍රායෝගික ග්‍රන්ථ ද්විත්වය කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය විද්‍යාර්ථීන්ගේ සංවිධානයේ මූලිකත්වයෙන් ඔක්තෝබර් 27 දා එළිදැක්වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ නාගරික අනාගතය සිරස් අතට ගොඩනැගෙමින් පවතී — කුළුණෙන් කුළුණ, මහලෙන් මහල. එහෙත්, එම සිරස් ලෝකයේ පොදු පරිශ්‍රයන් පාලනය කරන්නේ කවුරුන්ද යන්න බොහෝ පදිංචිකරුවන්ට තවමත් විසඳී නැති ගැටලුවකි. ඔක්තෝබර් 27 වන දින පස්වරු 4.30 ට, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ නව කලාගාරයේදී (NAT) සුවිශේෂී උත්සවයක් සංවිධානය වේ. එනම්, සහාධිපත්‍යය කළමනාකරණ අධිකාරියේ (CMA) හිටපු සාමාන්‍යාධිකාරී උපාලි උපවංශ විසින් රචිත සහාධිපත්‍ය කළමනාකරණය: ප්‍රායෝගික හා නෛතික පසුබිම– විශ්ලේෂණාත්මක අධ්‍යයනයක් සහ Condominium Management: Practical and Legal Insights – An Analytical Study කෘතිඑහි සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි ප්‍රකාශන ද්විත්වය කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය විද්‍යාර්ථීන්ගේ සංවිධානයේ ප්‍රථම ශාස්ත්‍රීය ප්‍රකාශනලෙස ලෙස එළිදැක්වීමයි.
මෙම උත්සවය කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ උපකුලපති මහාචාර්ය ඉන්දික කරුණාතිලක මහතාගේ සහ ප්‍රවාහන, මහාමාර්ග හා නාගරික සංවර්ධන අමාත්‍ය ගරු බිමල් රත්නායක මහතාගේ ගෞරවනීය සහභාගිත්වය ඇතිව පැවැත්වෙන අතර, ප්‍රධාන ආරාධිත දේශනය ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු අග්‍ර විනිශ්චයකාර ප්‍රියසාත් ඩෙප් මහතා විසින් සිදු කරනු ලබයි. ජ්‍යෙෂ්ඨ නීතිඥ ආචාර්ය සුනිල් කුරේ මහතා සහ ආචාර්ය ස්ටෙෆාන් එල්. ඇන්තනිස් මහත්වරුන්ද මෙහිදී අදහස් දැක්වීමට නියමිතය.
ආදි විද්‍යාර්ථී සංවිධානයක ඓතිහාසික සන්ධිස්ථාන
මෙම ග්‍රන්ථය කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ආදි විද්‍යාර්ථීන්ගේ සංවිධානයේ ශාස්ත්‍රීය ප්‍රකාශන වැඩසටහන ආරම්භ කිරීමේ අගනා ඇරඹුමකි. 1992 දී පිහිටුවන ලද විද්‍යාර්ථීන්ගේ සංවිධානය, ශ්‍රී ලංකාවේ සහ විදේශයන්හි විවිධ ශාස්ත්‍රීය හා වෘත්තීය ක්ෂේත්‍ර නියෝජනය කරන කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයෙන් බිහි වූ උපාධිධාරීන් පිරිසකගෙන් සමන්විත ක්‍රියාකාරී සංවිධානයකි. ආදි විද්‍යාර්ථීන් අතර සංස්කෘතික, සාමාජික සහ ශාස්ත්‍රීය සබඳතා ප්‍රවර්ධනය කිරීම එහි ප්‍රධාන අරමුණු වන අතර, සාහිත්‍ය තරග, කලාත්මක සහ ප්‍රජා සුබසාධන ව්‍යාපෘති සංවිධානය කරමින් සාඩම්බරනීය වාර්තාවක් තබා ඇත.
එහි ප්‍රධාන ක්‍රියාකාරකම් අතරට "පලස” සාහිත්‍ය තරගාවලිය" යටතේ පැවැත්වෙන පාසල්, අන්තර් විශ්වවිද්‍යාල සාහිත්‍ය තරග, නාට්‍ය හා සිනමා දර්ශන සහ සංස්කෘතික සංවාද මණ්ඩප වැනි සංස්කෘතික උත්සව මෙන්ම උපාධි අපේක්ෂකයින් සඳහා සුබසාධන වැඩසටහන් සහ වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශන වැඩසටහන් හරහා පිරිනමන ශිෂ්‍යත්ව ද ඇතුළත් වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ බිහිවූ සුවිශේෂී පුද්ගල පෞරුෂ ඇගයීම උදෙසා පසුගිය කාලය තුළ ප්‍රත්‍යාලෝකන උළෙලවල් කිහිපයක් සංවිධානය විය. 1940 දශකයේ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යාවක වූ අයිරාංගනී සේරසිංහ ගෞරවාන්විත බුහුමන, කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ ශාස්ත්‍රවේදීනි ආචාර්ය කුමාරි ජයවර්ධන ඇගයීම ඒ අතර සුවිශේෂී වේ. නිශ්ශංක දිද්දෙණිය මහතාගේ චරිතාපදානය වන සිඹිමි රඟ බිම දිගාවී කෘතිය ජනගත කිරීම සඳහා සම්පත් දායකත්වය දැක්වීම, සරසවි සිරස සඳහා සම්බන්ධීකරණ දායකත්වය ඒ අතර කැපී පෙනේ. 2026 සරසවි සම්මාන උළෙලේ හොඳම තිර රචනය හා හොඳම චිත්‍රපටය ලෙස සම්මානයට පාත්‍ර වූ බහුචිතවාදියා චිත්‍රපටය ද කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයීය විද්‍යාර්ථීන්ගේ සංවිධානයේ සාඩම්බරණිය ඉදිරිපත් කිරීමකි.
සහාධිපත්‍ය කළමනාකරණය සම්බන්ධ මෙම ප්‍රකාශනයත් සමඟ, සංවිධානය නව සන්ධිස්ථානයක් පසු කරයි: එහි වසර තිහක ඉතිහාසය තුළ ප්‍රථම වතාවට එය ශාස්ත්‍රීය ප්‍රකාශන ක්ෂේත්‍රයට පා තබයි.
මෙම මංගල ප්‍රකාශනය සඳහා තෝරාගත් විෂය කරුණ අතිශයින් ම කාලෝචිත මෙන්ම බුද්ධිගෝචර එකකි. සැමරුම් සංග්‍රහයක් හෝ උපහාර ලිපි එකතුවක් වෙනුවට, සංවිධානය විසින් තෝරාගෙන ඇත්තේ ප්‍රායෝගික ජාතික වැදගත්කමකින් යුත් කාර්යයකි. එනම් ශ්‍රී ලාංකේය නිවාස දහස් ගණනකට මුහුණ පාන්නට සිදුව ඇති සජීවී ගැටලුවකට පිළිතුරු සපයන ග්‍රන්ථයකි. මෙසේ කිරීමෙන් කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය විද්‍යාර්ථී සංවිධානය පෙන්වා දෙන්නේ ජාතිය සමඟ ඇති එහි සබඳතාව ආවර්ජනයට සහ මිත්‍රත්වයට පමණක් සීමා නොවන බවයි; විවිධ වෘත්තීන්හි සහ මහද්වීපයන්හි විසිරී සිටින එහි සාමාජිකයින්, රටේ වඩාත්ම වැදගත් සංවර්ධන සංවාදයන්හි තවදුරටත් පාර්ශවකරුවන් ලෙස රැඳී සිටිති.
පසුබිම: නාගරිකරණය, ඉඩම් හිඟය සහ සහාධිපත්‍යය දේපළ විසඳුම
මෙම ග්‍රන්ථයේ තේමාවේ ඇති සුවිශේෂී අවශ්‍යතාව කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ ආදි විද්‍යාර්තියක වන හිටපු අග්‍ර විනිශ්චයකාරවර තුමා වන ප්‍රියසාත් ඩෙප් විසින් එහි පෙරවදනෙහි අවධාරණය කර ඇත. සහාධිපත්‍ය දේපළ ඉදිකිරීම සහ මිලදී ගැනීම ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වන යුගයක, වේගවත් නාගරිකරණය සහ නාගරික ප්‍රදේශ වෙත විවිධ තරාතිරම්වල ප්‍රජාවන් සංක්‍රමණය වීම (නේවාසික, වාණිජ සහ අනෙකුත් විවිධ අවශ්‍යතා සඳහා හිඟ සම්පතක් වන ඉඩම්වල අවශ්‍යතාව නිසා ඇතිවන පීඩනය හේතුවෙන්) බොහෝ රටවලට විසඳුමක් ලෙස සහාධිපත්‍යය දේපළ ඉදිකිරීම දිරිමත් කිරීමට හේතු වී තිබේ. මෙය වෙනුවෙන්ම සෑම රටකම සහාධිපත්‍ය දේපළ )සඳහා විශේෂිත වූ නීති සහ රෙගුලාසි පැනවීමට සිදු විය.
ශ්‍රී ලංකාවේ ගමන් මග තුළ ද අපූර්ව නාටකීය බවක් දක්නට ලැබේ. 1950 ගණන්වල සිට — ප්‍රථමයෙන් රජය විසින් ද පසුව පෞද්ගලික අංශය විසින් ද — ශ්‍රී ලංකාවේ නිවාස සංවර්ධන උපායමාර්ගයක් ලෙස සහාධිපත්‍යය දේපළ ඉදිකරන ලද නමුත්, අයිතිය පැවරීමෙන් පසුව එම දේපළ නඩත්තු කිරීම සඳහා පදිංචිකරුවන් සක්‍රීයව සම්බන්ධ කරගැනීමේ ක්‍රමවේදයක් දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පැවැතුණේ නැත. 1973 අංක 11 දරන සහාධිපත්‍යය හිමිකම් පනතට 1982 සහ 2003 වසරවලදී ගෙන ආ සංශෝධන සහ 2003 දී සහාධිපත්‍ය කළමනාකරණ අධිකාරිය පිහිටුවීම හරහා තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයකට ළඟා විය. එනම් සහාධිපත්‍ය දේපළ අයිතිකරුවන් විසින්ම පිහිටුවා ගනු ලබන කළමනාකරණ සංස්ථාව හරහා පොදු පහසුකම් කළමනාකරණය ප්‍රශස්ත මට්ටමකට ගෙන ඒමයි.
කෙසේ වෙතත්, කඩදාසියට සීමා වූ නීතිය යනු ප්‍රායෝගික පාලනය නොවේ. හිටපු අග්‍ර විනිශ්චයකාරවරයා පෙන්වා දෙන පරිදි, කළමනාකරණ සංස්ථාව යනු තමන්ගේම නීතිමය ආයතනයක් බව දන්නේ සහාධිපත්‍ය පදිංචිකරුවන් අතුරින් ඉතා ස්වල්ප දෙනෙකි. මෙම දැනුවත්භාවයේ අඩුව පදිංචිකරුවන් අතර විවිධ ගැටලු ඇති වීමට හේතු වී තිබේ. එම නිසා මෙවැනි ග්‍රන්ථයක් අතිශයින් ම කාලෝචිත වන අතර, සහාධිපත්‍ය කළමනාකරණ අධිකාරියේ හිටපු සාමාන්‍යාධිකාරී ලෙස උපවංශ ලැබූ සෘජු අත්දැකීම් පදනම් කරගෙන මෙය රචනා කර තිබීම මෙහි වැදගත්කම තවත් තීව්‍ර කරයි. අධිකාරියේ සාමාන්‍යාධිකාරී ලෙස වසර දහයකට වැඩි කාලයක් ලැබූ පළපුරුද්දෙන් සහ කළමනාකරණ සංස්ථා හා සංවර්ධකයින් අතර මෙන්ම කළමනාකරණ සංස්ථා හා පදිංචිකරුවන් අතර ඇති වූ ආරවුල් විසඳීමට සෘජුවම සම්බන්ධ වීමෙන් ඔහු ලබාගත් අත්දැකීම් ඇසුරෙන් සපයා ඇති මෙම සුවිශේෂී විශ්ලේෂණාත්මක විස්තර හා තොරතුරු මෙම විෂය පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වන සැමට අතිශයින් ම වටින්නේය.
කර්තෘ: සහාධිපත්‍යය කළමනාකරණ අධිකාරියේ දශකයක මෙහෙයුම
මෙම ග්‍රන්ථයේ විශ්වාසනීයත්වය රැඳී ඇත්තේ ශාස්ත්‍රීය පුහුණුව සහ පරිපාලනමය පළපුරුද්ද එකිනෙක මුසු වූ දුර්ලභ එකතුව මතය. උපාලි උපවංශ මහතා කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ සංවර්ධන අධ්‍යයන (විශේෂ) උපාධිධාරියෙකි. එනම් ඔහුගේ කෘතිය ප්‍රකාශයට පත් කරන විශ්වවිද්‍යාලයේම ආදි විද්‍යාර්ථියෙකි. ඔහු සිය රාජ්‍ය සේවය ජ්‍යෙෂ්ඨ විධායක නිලධාරියෙකු ලෙස ආරම්භ කළ අතර, රාජ්‍ය සංස්ථා කිහිපයක සේවය කිරීමෙන් පසු පොදු පහසුකම් මණ්ඩලයේ නියෝජ්‍ය සාමාන්‍යාධිකාරි ලෙසත්, පසුව සාමාන්‍යාධිකාරි ලෙසත් පත් වන ලදී. 2003 දී එම මණ්ඩලය වෙනුවට සහාධිපත්‍යය කළමනාකරණ අධිකාරිය පිහිටුවූ විට, ඊළඟ දශකය පුරාම එහි නායකත්වය දැරුවේ උපවංශ මහතාය.
එම කාලය තුළ ඔහු අධිකාරියේ ක්‍රියාකාරකම් සංවිධානය කරමින් එය සිය අරමුණු කරා මෙහෙයවීය. 2014 දී ඔහු විශ්‍රාම යන විට, කළමනාකරණ සංස්ථා පිහිටුවීම සහ ලියාපදිංචි කිරීම සඳහා පහසු සහ විධිමත් ක්‍රමවේදයක් සකස් වී තිබුණි. පොදු කොටස් නඩත්තු කිරීමේ වගකීම පිළිබඳව හිමිකරුවන් අතර අවබෝධයක් ඇති කිරීමට ඔහු මූලික වූ අතර, සහාධිපත්‍ය දේපළ සංවර්ධකයින් පාලනය වන නියාමන රාමුව සඳහා අගනා දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය. මෙම ග්‍රන්ථයට පෙරවදන සපයන සම්මානිත මහාචාර්ය ක්‍රිෂාන් දෙහෙරගොඩ මහතා නිගමනය කරන පරිදි, සහාධිපත්‍යය දේපළ කළමනාකරණය පිළිබඳ ග්‍රන්ථයක් ලියන්නට උපවංශ මහතා "අද්විතීය ලෙස සුදුසුකම් ලබා ඇති" අතර, මෙම කාර්යය ඉටුකිරීමට ඊට වඩා සුදුසු වෙනත් අයෙකු ගැන සිතීම ද දුෂ්කර ය.
ග්‍රන්ථයේ අන්තර්ගතය: ක්ෂේත්‍රය පිළිබඳ සම්පූර්ණ මඟපෙන්වීමක්
මහාචාර්ය ක්‍රිෂාන් දෙහෙරගොඩ මහතාගේ පෙරවදනෙහි වැඩිදුරටත් සඳහන් වන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාව තබා, මෙම ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කරන වෘත්තිකයින්ට සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට පවා සහාධිපත්‍යය දේපළ කළමනාකරණය යන විෂය තවමත් බොහෝ දුරට නුහුරු එකක් බවයි. ඔහු සාමාන්‍ය පාඨකයා සඳහා ප්‍රායෝගික අර්ථ දැක්වීමක් ඉදිරිපත් කරයි: සහාධිපත්‍යය දේපළක් යනු තට්ටු එකකට වඩා වැඩි සිරස් ගොඩනැගිල්ලක් හෝ එකිනෙකට සම්බන්ධ වූ ගොඩනැගිලි සමූහයක තිරස් එකතුවකි. මෙහිදී ඇතැම් බිත්ති ඒකක අතර බෙදා ගන්නා අතර, පඩිපෙළවල්, ආලින්ද, තීරුවල ඇති කොරිඩෝ, රථ ගාල්, ලිෆ්ට් (එසවුම් යන්ත්‍ර), උද්‍යාන සහ පිහිනුම් තටාක සියලුම පදිංචිකරුවන් විසින් පොදුවේ භුක්ති විඳිනු ලබයි.
මෙම පදනමේ සිට, ග්‍රන්ථය සහාධිපත්‍යය දේපළ සම්බන්ධ සම්පූර්ණ ගැටලු පරාසයම ආවරණය කරයි: ගොඩනැගිලි පාලනය; හිමිකාරිත්වය ලබා ගැනීමේ පටිපාටිය; සහාධිපත්‍යය දේපළ ඉදිකිරීම සහ ඒ සඳහා බලපාන නීතිමය ප්‍රතිපාදන; සැලසුම් අනුමත කිරීම සඳහා අවශ්‍ය වන සහතික; හිමිකම පැවරීම සඳහා අවශ්‍ය වන අනුකූලතා සහතිකය (CoC); සහ හිමිකරුවන් හා පදිංචිකරුවන් විසින් සිදුකරන දේපළෙහි සම-පරිපාලනය. සහාධිපත්‍ය දේපළවල අර්ථ දැක්වීම් සහ නීතිමය රාමුව, කළමනාකරණ සංස්ථාවේ බලතල සහ කාර්යයන්, සංස්ථාවේ සංයුතිය සහ රැස්වීම්, අරමුදල් රැස්කිරීම සහ කළමනාකරණය, දේපළ පැවරීමේ පටිපාටිය, කළමනාකරණ සංස්ථාවක් ඈවර කිරීම, සහාධිපත්‍ය දේපළ ඉන්ෂුවරන්ස් (රක්ෂණය) කිරීම සහ සහාධිපත්‍ය කළමනාකරණ අධිකාරියේ කාර්යභාරය යන සියල්ල මෙයට ඇතුළත් වේ.
එළිදැක්වීම: ග්‍රන්ථයේ අභිලාෂය පිළිඹිබු කරන්නක්.
මෙම එළිදැක්වීමේ උත්සවයට සහභාගී වන සම්භාවනීය අමුත්තන්ගේ නියෝජනය මගින් ග්‍රන්ථයේ ඇති බහු-විෂයික පරාසය පිළිඹිබු වේ. කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ උපකුලපතිවරයාගේ අනුග්‍රහය මගින් මෙම කෘතිය රටේ ප්‍රමුඛතම ශාස්ත්‍රීය සම්ප්‍රදාය තුළ තහවුරු කරයි — එය විද්‍යාර්ථී සංවිධානයක මංගල ශාස්ත්‍රීය ප්‍රකාශනයට ඉතා උචිතය. ප්‍රවාහන, මහාමාර්ග හා නාගරික සංවර්ධන අමාත්‍යවරයාගේ සහභාගීත්වයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ සහාධිපත්‍යය පාලනය යනු පෞද්ගලික කාරණයක් පමණක් නොව, ජාතික නාගරික ප්‍රතිපත්තියේ ද මෙවලමක් බවයි. ප්‍රධාන ආරාධිත කථිකයා වන හිටපු අග්‍ර විනිශ්චයකාරවර ප්‍රියසාත් ඩෙප් අධිකරණමය ගෞරවයක් මෙන්ම ග්‍රන්ථයේ පෙරවදනට සෘජු සබඳතාවක් සපයන අතර, කොළඹ විශ්විද්‍යාලයේ ආදි විද්‍යාර්ථිකයෙකුද වෙි.පරිපාලන නීතිය පිළිබඳ ශ්‍රී ලංකාවෙි විශේෂඥ යෙකුවන ජේ්‍යෂ්ඪ නීතීඥ සුනිල් කුරේ සහ සහාධිපත්‍ය දේපළ සමාගමි කිහිපයකම ප්‍රධාන විධායක යෙකු ලෙස කටයුතුකල, , දේපළසංවර්ධකයෙකු, උපදේශකයෙකු ද වන ආචාර්ය ස්තෙපාන් එල්. ඇන්තනිස් යන මහත්වරුන් එහි නීතිමය හා ප්‍රායෝගිකත්වයේ ගැඹුර අවධාරණය කරයි.
නිගමනය
මෙම තනි ග්‍රන්ථය තුළ කතාන්දර තුනක් එකිනෙක හමු වේ: සිරස් අතට ජීවත් වීමට හුරු වන ජාතියක කතාව; පොදුවේ බෙදාහදා ගන්නා ජීවිතය පාලනය කළ හැකි ආයතන ගොඩනැගීම වෙනුවෙන් දශකයක් කැප කළ රාජ්‍ය සේවකයෙකුගේ කතාව; සහ 1992 දී ආරම්භ වී ශ්‍රී ලංකාව පුරා සහ විදේශයන්හි සාමාජිකයින් දස දහසකට වඩා වැඩි සංඛ්‍යාවක් දක්වා වර්ධනය වී, දැන් සිය සංස්කෘතික, සාමාජික සහ ශාස්ත්‍රීය මෙහෙවර විද්වත් ලෝකයට ව්‍යාප්ත කරන ආදි විද්‍යාර්ථී සංවිධානයක කතාවයි. දේපළ වෙළඳාම්, ඇගයීම්, නගර නිර්මාණය, නාගරික සංවර්ධනය, නිවාස, මුදල්, රක්ෂණය, ඉංජිනේරු විද්‍යාව, වාස්තු විද්‍යාව, නීතිය, භූගෝල විද්‍යාව යන විෂයයන් හදාරන ශිෂ්‍යයන්ට — මෙන්ම සෑම සහාධිපත්‍ය කොටස් හිමිකරුවෙකුටම, පදිංචිකරුවෙකුටම සහ කළමනාකරණ සංස්ථාවකටම — මෙය සන්ධිස්ථානයක් බඳු ප්‍රකාශනයක් මෙන්ම ප්‍රායෝගික අත්පොතක් ද වේ. කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ආදි විද්‍යාර්ථීන්ගේ සංවිධානය, එහි සාමාජිකයින් සහ පාඨක ජනතාව වෙත ඔක්තෝබර් 27 වන දින පස්වරු 4.30 ට කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ නව කලාගාරයේදී(NAT) පැවැත්වෙන මෙම විශේෂ අවස්ථාවට එක්වන ලෙස කාරුණිකව ආරාධනා කර සිටිමු.
"ප්‍රකාශන ක්ෂේත්‍රයේ ඓතිහාසික සන්ධිස්ථානයක්: කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ විද්‍යාර්ථීන්ගේ සංවිධානය සහාධිපත්‍යය කළමන....
