ШУА-ийн Палеонтологийн хүрээлэн

02/04/2026

ШУА-ийн Палеонтологийн хүрээлэнгийн Палеозоологийн салбарын судлаачид 2026 оны 4 дүгээр сарын 2-ны өдөр "Эрдмийн Гүүр Элит Сургууль”-ийн 1-7р ангийн нийт 46 сурагчдад зориулан палеонтологийн шинжлэх ухааны танин мэдэхүйн сургалтыг амжилттай зохион байгууллаа.
Энэхүү сургалтын гол зорилго нь сурагчдад палеонтологийн шинжлэх ухааны үндсэн ойлголтыг өгөх, Монгол орноос олдсон Цэрдийн галавын (145-66 сая жил) хосгүй үнэт олдворуудад тулгуурлан шинжлэх ухаанч мэдлэг олгоход чиглэв.
Сургалтаар дамжуулан:
• Байгалийн ухааны суурь мэдлэгийг бодит олдворын жишээн дээр бататгаж,
• Эртний амьтдын хувьсал, үлэг гүрвэлийн амьдралын хэв маяг (үржил, идэш тэжээл)-ийн талаар тайлбарлан,
• Соёлын болон байгалийн өвийг хайрлан хамгаалах зөв хандлагыг төлөвшүүлэхийг зорьсон юм.
🔬 Сурагчид олон сая жилийн өмнөх үлэг гүрвэлийн ертөнцөөр аялан, палеонтологич мэргэжлийн онцлогийг сонирхон танилцсан үр өгөөжтэй өдөр болж өнгөрлөө.
#палеонтологи
#Боловсрол
#цэрд
#шинжлэхухаан
#танинмэдэхүйнсургалт

16/03/2026

🖋️🖋️🖋️ ШУА-ийн Палеонтологийн хүрээлэнгийн Биостратиграфийн салбарын Эрдэм шинжилгээний ажилтан Б.Мөрөн нарын хамтарсан өгүүлэл Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology сэтгүүлд хэвлэгдлээ.
🖊️🖊️🖊️ Энэхүү судлагааны өгүүллээр Катийн үе (Ордовикийн хожуу, ~445 сая жилийн өмнө) нь брахиоподын олон янз байдал эрчимтэй хөгжиж, бүс нутгийн ялгаа тодорхой болсон чухал үе байв. Судалгаагаар Баянхонгор аймгийн нутгаас олдсон Salairella latecostellata брахиоподыг дахин судалж, дотоод бүтцийг нь илрүүлж систематик ангиллыг шинэчлэн тодорхойллоо.
Энэхүү төрөл зүйл нь Алтайн нуруу, Сибирь, Монголын нутагт хязгаарлагдмал тархалттай байсан бөгөөд тухайн цаг үедээ зэрэгцэн амьдарч байсан гүехэн усны Altaethyrella фаунаас эрс ялгаатай байв.
Палеобиогеографийн энэхүү ялгаа нь Катийн Прото-Тетис (Proto-Tethys-Эртний томоохон далай) далай доторх өргөргийн градиентаас үүдэлтэй брахиоподын эндемизм (тодорхой бүс нутагт нутагших шинж)-ийг харуулж байна. Үүний үр дүнд Алтайн Уулсын бүс нутаг нь Хожуу Ордовикийн үеийн их мөхөл (LOME)-өөс өмнөх Rhynchonellide төрлийн брахиоподуудын хувьсал өөрчлөлтийн голомт болон шилжилтийн бүс болохыг харуулж байна.

The Katian (Late Ordovician) represents a critical phase of the Great Ordovician Biodiversification Event (GOBE), and was marked by the diversification and pronounced provincialism of brachiopods a...

13/03/2026

МОНГОЛ УЛСЫН ШУА-ИЙН ПАЛЕОНТОЛОГИЙН ХҮРЭЭЛЭН, ЯПОНЫ ОКАЯМА ХОТЫН ОКАЯМАГИЙН ШИНЖЛЭХ УХААНЫ СУРГУУЛЬТАЙ ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ САНАМЖ БИЧГИЙГ ШИНЭЧЛЭН БАЙГУУЛАВ.

-ШУА-ийн Палеонтологийн хүрээлэнгийн захирал доктор З.Бадамхатан, Палеозоологийн салбарын эрхлэгч Б.Майнбаяр нар Окаяма хотын Шинжлэх ухааны Их сургуулийн урилгаар 2026 оны 3-р сарын 12-ны өдөр зочлон, хоёр талын эрдэм шинжилгээний хамтын ажиллагааны өнөөгийн байдал болон цаашдын ажиллагааг шинэ шатанд гаргах талаар хэлэлцэн тохиролцож хоёр тал хамтран ажиллах Санамж бичигт гарын үсэг зурах ёслолын үйл ажиллагаа болов. Энэхүү гэрээнд Окаямагийн Шинжлэх ухааны их сургуулийн ерөнхийлөгч, Мамору Какэй, Дэд ерөнхийлөгч Хироюки Хирано нар болон бусад хүндэт зочид оролцов.
Энэ удаагийн уулзалт, хурал, танилцах арга хэмжээ нь олон жилийн өмнөөс тус их сургуулийн багш судлаачдын төлөөлөл хувь судлаачийн үүднээс Монгол улсад хамтарсан төслийн хүрээнд палеонтологи, соёлын өвийн судалгааны төслийн бүрэлдэхүүнд ажиллаж ирсэн уламжлалыг залган, илүү өргөн, шинэ түвшинд байгууллага хоорондын албан ёсны хамтын ажиллагааг эхлүүлж буйгаараа онцлог бөгөөд чухал ач холбогдолтой боллоо.

09/03/2026

📣📝🖋️ ШУА-ийн Палеонтологийн хүрээлэнгийн Биостратиграфийн салбарын эрхлэгч, доктор Б.Ууганцэцэг нарын хамтарсан өгүүлэл The Paleontological Society -ийн Journal of Paleontology сэтгүүлд хэвлэгдлээ.
📖📖📖 Энэхүү судалгааны өгүүллээр Монгол орны зүүн өмнөд бүсэд орших Дорноговь аймгийн Хөвсгөл сумын нутаг дахь доод пермийн настай Харнүдэн формацын хурдаснаас илрүүлсэн хүйтэн усны мөрхөлтний аймгийг нарийвчлан судалж эртний орчин, эртний биогазарзүйн талаарх шинэлэг үр дүнг хэвлүүлжээ. Ангилал зүйн судалгаагаар 28 төрөлд хамаарах нийт 40 зүйлийн мөрхөлтөн тодорхойлсон бөгөөд үүнээс гурван зүйлийг шинээр шинжлэх ухаанд нэршүүлсэн байна. Үүнд: Paramarginifera pentagona n. sp., Linoproductus planiconvexus n. sp., болон Jilinmartinia hovsugolensis n. sp.
📖📖📖 Өгүүллийн дэлгэрэнгүйг доорх холбоосоор дарж үзнэ үү.
Sun Y., Xu H., Li W., Ya A., Yuan D., Byambajav U., Zhang H., Shi G., and Shen S.-z. 2026. A cold-water brachiopod fauna from the upper Cisuralian (lower Permian) Kharnuden Formation at the Hovsugol section, southeastern Mongolia: systematic description and biogeographical implications. Journal of Paleontology, 1–48 https://doi.org/10.1017/jpa.2025.10209

https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-paleontology/article/abs/coldwater-brachiopod-fauna-from-the-upper-cisuralian-lower-permian-kharnuden-formation-at-the-hovsugol-section-southeastern-mongolia-systematic-description-and-biogeographical-implications/6916126D2DA97B3466428B33FB84D639

A cold-water brachiopod fauna from the upper Cisuralian (lower Permian) Kharnuden Formation at the Hovsugol section, southeastern Mongolia: systematic description and biogeographical implications

30/01/2026

Манай Joinme баг өнөөдөр Монгол улсын Шинжлэх ухааны академийн Палеонтологийн хүрээлэнтэй хамтын ажиллагааны санамж бичигт гарын үсэг зурлаа. 🤝🦖

Энэхүү хамтын ажиллагааны хүрээнд бид:

🦖Үлэг гүрвэлийн фестиваль зохион байгуулах,

🦖Палеонтологийн судалгааны шинэ үр дүнг дотоод болон гадаадад сурталчлан таниулах,

🦖Тусгай сонирхлын аялал жуулчлалыг (шинжлэх ухаан, танин мэдэхүйд суурилсан аялал) хөгжүүлэх чиглэлээр хамтран ажиллах болно.

🦖Монголын үнэт өв, шинжлэх ухааны мэдлэгийг олон нийтэд илүү ойртуулсан энэ шинэ эхлэлд бид баяртай байна. ✨

Tsomorlig Erdenechuluun

16/01/2026

Ажлын байранд урьж байна.

31/12/2025

"Оюу толгой” компанийн санхүүжилтээр Шинжлэх ухааны академийн Палеонтологийн хүрээлэнтэй хамтран авран хамгаалсан дээж нь 70 сая жилийн настай шинжлэх ухаанд урьд өмнө бүртгэгдээгүй, шувуутай төстэй, хоёр сарвуутай шинэ төрлийн үлэг гүрвэлийн чулуужсан сарвуу байсан нь баталгаажин, "Duonychus tsogtbaatari" нэртэйгээр албан ёсоор бүртгэгдлээ.
***
In collaboration with the Institute of Paleontology and Geology at the Mongolian Academy of Sciences, Oyu Tolgoi funded the rescue, preservation and study of a fossilized claw. The discovery was later confirmed to belong to a previously unknown bird-like dinosaur species dating back 70 million years. This species has been officially named Duonychus Tsogtbaatari.

31/12/2025

📌 ШУА-ийн Палеонтологийн хүрээлэнгийн захирал, доктор З.Бадамхатан хүрээлэнгийнхээ 2025 оны үр дүнгээс танилцуулж байна.

🔹 Тус хүрээлэнгийн судлаачдын баг 108-115 сая жилийн өмнө амьдарч байсан “Цул толгойт” үлэг гүрвэлийн олдворыг олж нээсэн бөгөөд судалгааны үр дүн нь дэлхийн нэр хүндтэй Nature (impact factor: 55) сэтгүүлд нийтлэгдлээ.
Энэхүү олдвор нь палеонтологийн шинжлэх ухаанд бүртгэгдсэн “цул толгойт” үлэг гүрвэлүүдээс хамгийн сайн бүрдэлтэй олдворт тооцогдож байгаа бөгөөд геологийн цаг хугацааны хувьд хамгийн эртний төрөлд хамаарч байгаа нь дэлхийн палеонтологич нарын анхаарлыг татаж байна.

23/12/2025

📌 ШУА-ийн 2025 оны Шилдэг судлаачийг танилцуулж байна

🔷️ Палеонтологийн хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан, доктор (PhD) Цогтбаатарын Чинзориг

~ Доктор (Ph.D) Ц.Чинзориг 2005 онд МУИС-д бакалавр, 2011 онд МУИС-ийн харьяа “Улаанбаатар” сургуульд магистр, 2019 онд Японы Хоккайдо мужийн их сургуульд докторын зэргийг тус тус хамгаалсан.

~ 2019-2024 оны хооронд АНУ-ын Хойд Каролина мужийн их сургууль болон Хойд Каролина мужийн Байгалийн Шинжлэлийн музейд докторын дараах судлаач, зочин судлаачаар ажилласан.

~ Тэрэээр ШУА-ийн Палеонтологийн хүрээлэнд Мезозойн эриний нугаламт амьтад тэр дундаа үлэг гүрвэл судалдаг ба тэдгээрийн түүхэн хувьсах хөгжил, палеобиологи, морфологи, ангилал зүй, кладистик анализын онол зэрэг чиглэлээр судалгаа хийдэг.

~ Америк, Канад, Хятад, Япон, Итали, Өмнөд Солонгос, Хонконг зэрэг олон улстай хамтарсан хээрийн судалгааг удирдан, манлайлж ажилласан туршлагатай.
Энэ хугацаанд нийт 39 эрдэм шинжилгээний томоохон нийтлэлийг хэвлүүлжээ.

~ 2025 онд 7 өгүүллийг импакт фактор бүхий сэтгүүлүүдэд хамтарсан зохиогчоор хэвлүүлжээ
Энэ онд Nature (IF: 48.5) сэтгүүлд “Монголын Цэрдийн галавын эхэн үеийн домогт пахицефалозавр” сэдэвт эрдэм шинжилгээний өгүүллийг хэвлүүлж Zavacephale rinpoche хэмээх “Цул толгойт” үлэг гүрвэлийн шинэ зүйлийг шинжлэх ухаанд шинээр бүртгүүлжээ.

23/12/2025

📌 ШУА-ийн харьяа хүрээлэнгүүдийн захирлуудын 2025 оны гүйцэтгэлийн төлөвлөгөөний биелэлтийг ШУА-ийн Тэргүүлэгчдийн хурлаар хэлэлцэж тухайн оны шилдэг үйл бүтээмжтэй шилдэг захирлыг шалгаруулдаг.

~ 2025 оны Шилдэг захирлаар Палеонтологийн хүрээлэнгийн захирал, доктор (Ph.D) Зоригын Бадамхатан

~ 2025 оны Шилдэг захирлаар Ботаникийн цэцэрлэгт хүрээлэнгийн захирал, доктор (Sc.D), профессор Индрээгийн Түвшинтогтох

~ 2025 оны шилдэг захирлаар Археологийн хүрээлэнгийн захирал доктор (Ph.D), дэд профессор Гэлэгдоржийн Эрэгзэн нар тодорлоо.
Шилдэг захирлууддаа, эрдмийн хамт олонд нь баяр хүргэе!