23/11/2022
Ontsporing is een collectieve verantwoordelijkheid
Het is niet gebruikelijk in de beroepen waarin ik me begeef - hoogleraar, organisatie-adviseur, executive coach - om publiekelijk iets te beweren over casuïstiek waarbij je zelf niet betrokken bent. Dat is m.i. ongepast en je weet niet precies hoe de vork in de steel zit. Ik wil hier daarom niets beweren over Matthijs van Nieuwkerk en wat er in de context van DWDD en BNNVARA allemaal mis is gegaan. Maar het valt me wel op dat we in de afgelopen tijd kennis hebben kunnen nemen van op het eerste gezicht vergelijkbare casuïstiek, die met de beschikbare kennis in mijn vak wellicht voorkomen zou kunnen worden. Op bepaalde posities komen namelijk mensen terecht met een bijzonder talent, vaak in combinatie met de behoefte om op het podium te staan. Als deze mensen succesvol worden in wat ze doen dan neemt de druk om succesvol te blijven toe waardoor bepaalde persoonlijkheidskenmerken kunnen worden uitvergroot. Mensen worden bijvoorbeeld opvliegender, narcistischer, perfectionistischer dan wanneer ze niet onder druk staan en sommigen worden zelfs onuitstaanbaar. Dit is in mijn vak een bekend patroon. Helpt het dan om de schuld alleen af te schuiven op degene die onuitstaanbaar is geworden? Ik denk eerlijk gezegd van niet. Wat wel helpt is dat ook iedereen in de omgeving van deze persoon durft te kijken naar de eigen rol. Dat dus ook de directie, de Raad van Toezicht en invloedrijke collega’s in de spiegel kijken en bedenken wat ze in het vervolg anders kunnen doen. Maar wat vooral helpt is dit patroon te voorkomen door iemand vanaf de start goede begeleiding te bieden, bijvoorbeeld door middel van executive coaching of mentoring. Daar zijn goede ervaringen mee en professionele goed opgeleide coaches zijn inmidddels volop beschikbaar. Het zijn sterke benen die de weelde kunnen dragen, een paar extra benen op zijn tijd is geen overbodige luxe.