NGV Afdeling Twente

NGV Afdeling Twente Facebook pagina van de NGV afdeling Twente

- Bijeenkomsten met lezingen en genealogisch interessante informatie.
- Cursussen: genealogie, genealogie en internet, oud-schrift.
- Twentse Voorouder Dag.
- Afdelingsblad "Twente Genealogisch".

DELPHER, DE WEBSITE MET HISTORISCHE KRANTEN, BOEKEN, TIJDSCHRIFTENOp zaterdag 11 oktober 2025 verzorgt mevrouw Ike Naafs...
06/10/2025

DELPHER, DE WEBSITE MET HISTORISCHE KRANTEN, BOEKEN, TIJDSCHRIFTEN

Op zaterdag 11 oktober 2025 verzorgt mevrouw Ike Naafs-Loman voor de afdeling Twente van de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) een lezing over Delpher.

Ike Naafs houdt zich al meer dan vijftig jaar in meerdere of mindere mate bezig met genealogie. Ze heeft verhalen gepubliceerd over een van haar grootmoeders en over het leven van een oudoom. Het leven van de blind geworden Albert Pomper uit Sneek, die organist, componist en wiskundige in Amsterdam werd is de meest interessante persoon, wiens leven zij heeft uitgeplozen.
De geschiedenis van het perceel land waarop zij woont, was terug te voeren tot 1640.
Haar eigen website is gevuld met genealogieën, parentelen en stamreeksen.

Delpher.nl is een site van de Koninklijke Bibliotheek, met miljoenen kranten-, boeken- en tijdschriftenpagina’s. Alle teksten zijn digitaal doorzoekbaar, bijvoorbeeld op datum, op plaatsnaam, op een combinatie van woorden of op één enkel woord. Het op de juiste manier formuleren van de vraag is essentieel om niet om te komen in de duizenden hits die als resultaat tevoorschijn kunnen komen.
Wat zou u willen weten … wat er gebeurde op uw geboortedag, waarom die oudoom in Indië overleden is, wat er over het bedrijf van uw grootouders in de krant gestaan heeft? Is uw familienaam misschien afgeleid van de naam van een boerderij, heeft uw schrijvende tante wel eens iets gepubliceerd?
Delpher biedt informatie uit kranten vanaf 1618, in boeken vanaf de 17e eeuw, tijdschriften vanaf 1800 en radiobulletins van 1937 tot 1989.
Met algemene informatie en met specifieke voorbeelden zal Ike proberen u weg-wijzer te maken in Delpher.

De lezing vindt plaats in de Stefans-Hof in Borne, om 14:00 uur; de zaal is open vanaf 13:30 uur.
De ingang is rechts naast de Stephanus kerk. De toegang tot de lezing is gratis voor leden en niet-leden van de NGV.

De spooktreinOp zaterdag 12 oktober a.s. verzorgt dhr. Jan Bornebroek voor de afdeling Twente van de Nederlandse Genealo...
07/10/2024

De spooktrein

Op zaterdag 12 oktober a.s. verzorgt dhr. Jan Bornebroek voor de afdeling Twente van de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) een lezing over een spooktrein. Een onbekende rondzwervende trein vol dwangarbeiders heeft tijdens de oorlog in Enschede stilgestaan. Hierdoor kon een groep mensen deze trein ontvluchten, enkelen daarvan zijn zelfs nu nog in leven. Historicus Jan Bornebroek schreef naar aanleiding van zijn vondst het boek 'De spooktrein'

Korte samenvatting
"Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog wilden de Duitsers voorkomen dat de geallieerden, gevangenen en dwangarbeiders in handen kregen," vertelt Bornebroek "Toen Duitsland veel bombardementen te verwerken kreeg ontstond er chaos en zijn veel gevangenen gedood. De mensen die niet direct zijn vermoord, zijn in treinen weggestuurd. Ze werden s 'nachts rondgereden zonder voedsel. Overdag dronken ze water uit slootjes." Van één trein is bekend dat deze, na weken te hebben rondgezworven, in Enschede is geweest. De trein heeft daar gestaan op 23 maart 1945, een week voor de bevrijding van de stad. De stationschefs van de plekken waar de trein gestaan heeft, wilden zo snel mogelijk van de hongerige mensen af. Daarom heeft deze ook maar slechts één dag in de stad gestaan. Veel inzittenden hebben op deze dag de kans gegrepen om de trein te ontvluchten.

Spoorzoeken
Tot op de dag van vandaag is het onduidelijk waar de trein gebleven is. Omdat er geen gegevens over het treintoestel aanwezig zijn, is de trein nog niet teruggevonden. "We vermoeden dat de trein naar Bad Bentheim is gegaan," zegt Bornebroek. "De Duitse universiteit Vechta doet onderzoek naar de lokale spoorwegmaatschappij in Bentheim. Nu hopen we op basis van dat onderzoek te vinden waar de trein gebleven is."

De lezing begint met het vertonen van de film die gemaakt is van het boek van Jan Bornebroek (ca. 45 minuten).

De lezing vindt plaats in de Stefans-Hof in Borne, om 14:00; de zaal is open vanaf 13:30 uur. De ingang is rechts naast de Stephanus kerk. Parochiehuis Stefans-Hof, Grotestraat 207, 7622 GH Borne.

Lezing op 13 april 2024 door Broer Roorda over Bewonersgeschiedenisen met behulp van  Haarsteden geld registersBroer Roo...
08/04/2024

Lezing op 13 april 2024 door Broer Roorda over Bewonersgeschiedenisen met behulp van Haarsteden geld registers

Broer Roorda woont sinds 2000 in Assen en is sinds 2023 vrijwilliger bij het Drents Archief. Hij raakte rond zijn 20ste jaar geïnteresseerd in zijn voorouders en die van zijn vrouw. Dat leidde tot een tweetal vroege publicaties in Friesland en Groningen. Als amateur genealoog heeft hij in de loop van de tijd ook anderen aan voorouders geholpen. Na zijn pensionering kreeg ook bewoningsgeschiedenis zijn interesse. Dat heeft geleid tot een tweetal boeken met (bijna) alle bewoners en eigenaren aan twee straten in Assen en enkele artikelen in het Asser Historisch Tijdschrift en het Drentse Genealogisch Jaarboek 2020/2021.

In het boek over de Oostersingel in Assen is de begingeschiedenis tot begin 1800 vooral te danken aan de Haardsteden geld registers en rekeningen van de rentmeester van het Convent Assen. Want juist deze registers bieden hulp bij een zoektocht naar het vinden van bewoners van woningen en hun locaties voor 1800. Beide registers zijn een belangrijke bron voor bewoningsgeschiedenis en genealogische en historisch onderzoek. Roorda vertelt hoe we in het kader van bewoningsgeschiedenis bewoners en/of eigenaren van huizen en boerderijen kunnen vinden en geeft een toelichting over de achtergrond van de (Drentse) haardstedengeld registers. Met deze achtergrond ervaring vanuit Drenthe hoopt hij een vertaalslag te kunnen maken naar Overijssel. Daarbij doet hij ook een beroep op kennis en ervaring van aanwezigen met bronnen uit de collectie Overijssel. Er zal gelegenheid zijn voor vragen.

De lezing vindt plaats in de Stefans-Hof in Borne, om 14:00; de zaal is open vanaf 13:30 uur.
De ingang is rechts naast de Stephanus kerk.

Lezing op 9 maart 2024 door Mauring Roest over Geld en Genealogie, van Mijt tot DukaatAls genealoog kun  je er bijna nie...
04/03/2024

Lezing op 9 maart 2024 door Mauring Roest over Geld en Genealogie, van Mijt tot Dukaat

Als genealoog kun je er bijna niet omheen, vóór de burgerlijke stand heeft bijna elke bron wel iets met geld te maken, maar wat zeggen de bedragen in al die stukken?
Mauring Roest zal een presentatie geven over geld door de eeuwen heen in relatie tot genealogische bronnen. Na een kort overzicht van de ontwikkelingen van het geld van de Romeinen tot de tijd van Karel de Grote komen de muntstelsels aan de orde waarmee we in de bronnen te maken hebben, met name van ongeveer 1500 tot 1816, het jaar waarin de cent werd ingevoerd. Na de muntstelsels komen de munten zelf aan de orde, van de gewesten, van de Republiek en van het koninkrijk.

Ten slotte volgen dan de bronnen. Veel bronnen hebben betrekking op belastingen van allerlei aard. Of iemand werd aangeslagen hing vaak af van een minimum gegoedheid of van een minimum bedrag aan inkomsten, maar ook van het bezit van bepaalde luxe goederen. Evengoed zijn er ook bronnen waarin een boerenknecht of dienstbode voorkomen. Dat roept vragen op als ‘Hoeveel verdiende een doorsnee arbeider?’, maar ook ‘Welke belastingen bestonden er in de Republiek?’. Aan de hand van bekende en minder bekende bronnen eindigt de presentatie met een overzicht van kosten van het levensonderhoud, van veelgebruikte goederen en van onroerende goederen.

Mauring Roest (1964) is al sinds 1976 bezig met genealogie, vanaf 1985 als actief archiefbezoeker. In zijn kwartierstaat komt arm en rijk voor: van dagloner tot herenboer, opgediept uit vele uiteenlopende bronnen, veelal uit de Randstad, maar ook uit Overijssel.

De lezing vindt plaats in de Stefans-Hof in Borne, om 14:00; de zaal is open vanaf 13:30 uur.
De ingang is rechts naast de Stephanus kerk.

Lezing op 13 januari 2024 door Wim van de Giesen over Nederlanders in de Amerikaanse Burgeroorlog 1861-1865.Ruim 160 jaa...
08/01/2024

Lezing op 13 januari 2024 door Wim van de Giesen over Nederlanders in de Amerikaanse Burgeroorlog 1861-1865.

Ruim 160 jaar geleden brak de Amerikaanse Burgeroorlog uit. Dit grootste en bloedigste conflict op Amerikaanse bodem hield het land vier jaar lang in een wurgende greep en liet na afloop diepe sporen na, die tot op de dag van vandaag zichtbaar en voelbaar zijn. De inzet van deze gruwelijke oorlog, die meer dan 600.000 mensenlevens kostte was het behoud van de Unie of de afsplitsing van de Geconfedereerde Staten van Amerika inclusief de handhaving van de slavernij. In het conflict speelden de immigranten, die tussen 1840 en 1860 vanuit Europa naar Amerika waren gekomen, een belangrijke rol. Zij waren vooral afkomstig uit Ierland en Duitsland, maar ook uit Nederland. Zo zochten in die tijd ruim 20.000 Nederlanders hun heil in de nieuwe wereld.
Toen in 1861 de Burgeroorlog uitbrak riep president Lincoln de mannelijke bevolking op om zich als vrijwilliger te melden voor het leger van de Unie. Aan dat beroep werd gehoor gegeven door ruim zeshonderd Nederlanders. Hun ervaringen, daden en andere wapenfeiten staan centraal in deze lezing. Sommigen van hen betaalden met hun leven de allerhoogste prijs voor hun nieuwe vaderland.

De lezing vindt plaats in de Stefans-Hof in Borne, om 14:00; de zaal is open vanaf 13:30 uur.
De ingang is rechts naast de Stephanus kerk.

Om het verleden leesbaar te maken met de nieuwste technologie.Paleografie: De kunst van het lezen van oude handschriften...
03/11/2023

Om het verleden leesbaar te maken met de nieuwste technologie.
Paleografie: De kunst van het lezen van oude handschriften

Op zaterdag 11 november a.s. zal Huub van Helvoort een lezing geven over Paleografie, de kunst van het lezen van oude handschriften, en kunstmatige intelligentie (AI). Voor de gevorderde genealoog een zeer nuttige aanvulling op de vaardigheden die je nodig hebt om oude aktes en geschriften te ontcijferen.

Paleografie, de kunst van het kunnen lezen van oude handschriften, is iets wat hij zichzelf gedurende zijn voorouderonderzoek aangeleerd heb. Je begint met het lezen van recente documenten en gaandeweg moet je leren de handschriften en het taalgebruik in oudere documenten te ontcijferen en begrijpen. En als het niet lukte dan was er altijd wel een archivaris of onderzoeker die wilde helpen. Zo kon hij die oude documenten lezen, en met de transcripties die hij daarvan maakte en deelde het onderzoek van anderen makkelijker maken. Met de hulp van een (personal) computer werd dat al een stuk makkelijker. De intelligentie van de computer helpt ons steeds beter met allerlei taken. Het begon aan het eind van de vorige eeuw met het kunnen lezen van gedrukte teksten (OCR). Met behulp van de recente ontwikkeling van algoritmes voor en gebruikt door deze (kunstmatige) intelligentie zijn we nu in staat om de computer te leren om handschriften te herkennen. Hierbij leert de computer op vrijwel dezelfde manier als hij vroeger deed om documenten te transcriberen. In deze lezing laat Huub zien wat de huidige mogelijkheden zijn, hoe die al worden toegepast en wat we nog kunnen verwachten.

De lezing vindt plaats in het Parochiehuis de "Stefans-Hof” van de St. Stephanuskerk, Grotestraat 207, te Borne. U kunt gratis parkeren in de parkeergarage van de gemeente Borne.

De lezing begint om 14:00; de zaal is open vanaf 13:30 uur.

Guus Goorhuis houdt zaterdag 14 oktober voor de afdeling Twente van de Nederlandse Genealogische Vereniging een lezing o...
09/10/2023

Guus Goorhuis houdt zaterdag 14 oktober voor de afdeling Twente van de Nederlandse Genealogische Vereniging een lezing over de middeleeuwse stedelijke ontwikkeling van Oldenzaal, tevens over het wigbold- en stadsrecht van deze plaats. De oudste bewoningssporen van Oldenzaal dateren uit de achtste eeuw; toen werd een eerste kerkje gesticht op grond van de Frankische koninklijke hof ter plaatse. Parallel met Deventer en Zutphen werd de nederzetting Oldenzaal al rond 890 – ten tijde van Vikinginvallen - van een ringwalburg voorzien. Dit kan als het begin van de stedelijke ontwikkeling gezien worden. De stichting van een kapittel in het midden van de tiende eeuw versterkte de kerkelijke functie van Oldenzaal voor de regio Twente verder. De bouw van een romaanse kruisbasiliek in de twaalfde eeuw werd vanaf 1197 gevolgd door de aanleg van een nieuwe verdedigingsgordel, waardoor de stedelijke ontwikkeling opnieuw een grote impuls kreeg. Het wigboldrecht en, weer later, het stadsrecht, voltooiden in zekere zin die dynamiek.

De lezing vindt plaats in het Parochiehuis de "Stefans-Hof” van de St. Stephanuskerk, Grotestraat 207, te Borne. U kunt gratis parkeren in de parkeergarage van de gemeente Borne.

De lezing begint om 14:00; de zaal is open vanaf 13:30 uur.

Op zaterdag 15 april verzorgt mevr. Els Elenbaas een lezing met als titel “Huizenonderzoek”.Vóór de pauze zal de lezing ...
11/04/2023

Op zaterdag 15 april verzorgt mevr. Els Elenbaas een lezing met als titel “Huizenonderzoek”.

Vóór de pauze zal de lezing gaan over de organisatie rond huizenonderzoek. Hoe kun je het systematisch opzetten, hoe voorkom je dubbel werk, wat hebben andere onderzoekers al gedaan enz. Als voorbeeld wordt mijn onderzoek over huizen in de binnenstad van Wijk bij Duurstede gebruikt, hoe kom je ertoe en hoe blijf je enthousiast. Het is vooral heel veel bronnen gebruiken en die combineren. Welke bronnen specifiek handig zijn wordt ook benoemd, zoals het kadaster en notariële archieven. Uiteraard wordt dit soms wat technische verhaal gelardeerd met leuke vondsten.
Na de pauze komen vooral voorbeelden aan de orde. Er wordt behoorlijk wat aandacht besteed aan het nut van en voor de genealogie bij dit soort onderzoeken. Enerzijds biedt de genealogie soms de mogelijkheid om de volgorde van eigenaren te doorgronden, bijvoorbeeld als een huis vererft is. Anderzijds kun je uit de opvolging van eigenaars van een bepaald huis ook conclusies trekken over de familierelaties van eigenaren. Het gebruik van beide soort onderzoeken kan net het juiste zetje in de goede richting geven.
Tot slot volgt de presentatie van de website die we voor dit onderzoek gemaakt hebben.
Zoals altijd zal de lezing plaats vinden in de Stefans-Hof in Borne, om 14:00; de zaal is open vanaf 13:30 uur. De ingang is rechts naast de Stephanus kerk.

We beginnen allemaal met het trouwboekje van onze ouders of grootouders. Vervolgens  doen we onderzoek in de burgerlijke...
04/03/2023

We beginnen allemaal met het trouwboekje van onze ouders of grootouders. Vervolgens doen we onderzoek in de burgerlijke stand en in de bevolkingsregisters.
Tot ca 1800 kun je dan nog vrij zeker zijn dat je over de juiste gegevens beschikt. Maar naarmate we verder vóór dit jaartal geraken, krijgen we steeds meer te maken met vele soorten interpretatieproblemen.

Je moet wel sterk in je schoenen staan om aan de verleidingen van waarschijnlijkheden en zogenaamde logische conclusies weerstand te bieden. Ik kan daar als geen ander over meepraten. Gedurende bijna 40 jaar genealogisch onderzoek ben ik er ook een aantal malen op een vreselijke manier ingetuind. Dank zij mijn ervaringen als inspecteur bij de rijksbelastingdienst ben ik altijd weer op het juiste genealogische pad teruggekomen.

Het is algemeen bekend dat in veel bronnen, welke wij thans als grondslag nemen voor genealogisch onderzoek, nogal nonchalant is omgesprongen met feitelijkheden. Iemands naam werd opgeschreven zoals men hem hoorde uitgesproken worden. Dat betekent dat in dezelfde plaats de dominee of pastoor er een andere schrijfwijze op na hield dan de notaris of de schepenen, die de betrokkene soms onder een geheel andere naam kenden.
Ook kwam het regelmatig voor dat mijnheer A in zijn geboorteplaats met zijn vaders familienaam werd aangeduid maar in de plaats waar zijn moeder vandaan kwam, heel gewoon de familienaam van zijn moeder kreeg toebedeeld.
Zolang je maar over keiharde DTB-gegevens beschikt, kom je daar meestal nog wel uit. Maar als die ontbreken, wat dan?

Het antwoord is verrassend eenvoudig: allerlei soorten belastingregisters.
Door de eeuwen heen gold voor alle belastingadministraties een ijzeren wet:Zorg dat de tenaamstelling juist is, anders kun je naar je centen fluiten.

Of het nu om kohieren van de 100e penning of quotisatieregisters ging, cijns-, tiend-, pacht- of leenregisters, de klerk die de namen en feiten moest te boek stellen, probeerde zoveel mogelijk details weer te geven. Daardoor geeft een kijkje in dit soort registers vaak verrassende nieuwe inzichten.
Mijn ervaring is, dat veel vastgelopen onderzoeken via het een of andere belastingboek kunnen worden vlotgetrokken. Tijdens mijn lezing zal ik een aantal voorbeelden geven van verschillende families die zo een flink stuk verder terug in de tijd konden worden gebracht.

Mr. Aad Verouden

De lezing vindt plaats in de Stefans-Hof in Borne, om 14:00; de zaal is open vanaf 13:00 uur.
De ingang is rechts naast de Stephanus kerk.

Op zaterdag 14 januari verzorgt dhr. Hennie Kok voor de afdeling Twente van de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV...
09/01/2023

Op zaterdag 14 januari verzorgt dhr. Hennie Kok voor de afdeling Twente van de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) een lezing met als titel Dienstplicht in de tijd van Napoleon in Twente. In het bijzonder spreekt hij over het lot van de dienstplichtigen. Het gaat vooral om de jongelieden die in de Napoleontische tijd (1811 - 1813) in het leger moesten.

Hennie Kok was in zijn actieve leven informaticus bij Philips. Als gepensioneerde studeerde hij geschiedenis bij de Universiteit Utrecht waar hij in 2008 zijn Masterstudie afrondde. Hij is nu bezig met een promotieonderzoek met als thema: De invoering van de dienstplicht in Twente.

De natievorming in de negentiende eeuw werd vooral door drie factoren bepaald namelijk verbeterde verkeersverbindingen (treinen, Napoleonwegen), onderwijs en dienstplicht. Ook andere aspecten speelden een rol als invoeringen van de Burgerlijke Stand, een uniform rechtstelsel en kadaster. In Twente speelden ook de verdeling van de gemeenschappelijke gronden van de marken en de opheffing van de horigheid een belangrijke rol.

Wat de rol van de invoering van de dienstplicht in Twente is geweest? Tot nu toe is daarover weinig tot niets vermeld. Hoe reageerden de Twentenaren op de conscriptie zowel de militairen (dienstplichtigen, vrijwilligers, vervangers) als hun huisgenoten en de wijdere samenleving ? Wat deed de overheid tegen ‘onwilligheid’ en desertie? En dat alles tegen de Twentse achtergrond van geen militaire traditie, geen identificatie met de nationale overheid en relatief gezien redelijke bronnen van inkomsten.
De presentatie richt zich vooral op wat er qua dienstplicht binnen de 17 gemeenten van de 6 kantons van Twente is gebeurd. De kantons inclusief hun aantal gemeenten waren: Almelo (3); Delden (3); Enschede (2); Goor (4); Oldenzaal (3) en Ootmarsum (2). Centraal staat het lot van 2961 dienstplichtigen waarvan er 781 in dienst moesten, 123 zich lieten vervangen. In totaal keerden 501 militairen uit Twente niet terug. Dat waren 401 dienstplichtigen, 50 vervangers en 50 beroeps.

De lezing vindt plaats in de Stefans-Hof in Borne, om 14:00; de zaal is open vanaf 13:30 uur.
De ingang is rechts naast de Stephanus kerk.

15/12/2022

🗞 Das : Eben noch erster Geburtstag, jetzt eine Million frei verfügbare Zeitungsausgaben - wir feiern also schon wieder! Dank unseren neuen Datenpartnern Gottfried-Wilhelm-Leibniz-Bibliothek, ULB - Universitäts- und Landesbibliothek Bonn und MARCHIVUM gibt es auch spannende Neuzugänge, darunter Ausgaben des Hannoverschen Kuriers, der Kölnischen Zeitung und der Neuen Mannheimer Zeitung. Alle Infos:
https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/content/journal/aktuell/ein-jahr-deutsches-zeitungsportal-ueber-eine-million-ausgaben-verfuegbar

Ein großer Dank für die tolle Unterstützung auch an unsere bisherigen Datenpartner Badische Landesbibliothek, Bibliothek der Friedrich-Ebert-Stiftung, Deutsches Exilarchiv, Universitäts- und Landesbibliothek Düsseldorf, Landesbibliothek Oldenburg, Sächsische Landesbibliothek - Staats- und Universitätsbibliothek Dresden, Staatsbibliothek zu Berlin - Preußischer Kulturbesitz, - und Universitätsbibliothek Hamburg & Universitäts- und Landesbibliothek Sachsen-Anhalt (ULB).

Das Deutsche Zeitungsportal ist Subportal der Deutschen Digitalen Bibliothek, wird aufgebaut von Deutsche Nationalbibliothek, Sächsische Landesbibliothek - Staats- und Universitätsbibliothek Dresden, Staatsbibliothek zu Berlin, FIZ Karlsruhe und gemeinsam mit Deutsche Forschungsgemeinschaft finanziert.

Grafik unter Verwendung des Plakats "Eine Million" von Max Klinger, Staatliche Museen zu Berlin

Adres

Parochiehuis De "Stefans-Hof Van De Street Stephanuskerk Grotestraat 207
Borne

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer NGV Afdeling Twente nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Contact De Universiteit

Stuur een bericht naar NGV Afdeling Twente:

Delen