https://www.facebook.com/1028731370523411/

Rivervalley Mathematics Anon Solution

25/09/2026

म गणित शिक्षक हुँ - २५ वर्षे अनुभवको कथा :
म गणित शिक्षक हुँ। विद्यालयमा पढाउन थालेको २५ वर्ष भयो।

मान्छेहरू भन्छन् - गणित त सबैभन्दा गाह्रो विषय हो। म भन्छु - होइन, गणित त सबैभन्दा सुन्दर विषय हो। तर यो सुन्दरता बुझाउन आजभोलि गार्हो हुँदै गएको छ।

पहिले-पहिले हामी "आज पाइथागोरस पढ्छौं" भन्दा विद्यार्थीको आँखामा चमक आउँथ्यो। अहिले म कक्षामा सूत्र लेख्दै गर्दा पछाडिको बेन्चबाट आवाज आउँछ - "सर, यो हाम्रो जीवनमा कहाँ काम लाग्छ र?"

मलाई दुःख लाग्छ। उनीहरूलाई के थाहा, मैले रातभर बसेर उनीहरूले बुझ्ने गरी उदाहरण र नमुना प्रश्नहरु तयार पारेको हुन्छु। एउटा प्रश्न नबुझ्दा दस तरिकाले बुझाउन खोज्छु। "गृहकार्य गर, अभ्यास नगरिकन गणित आउँदैन" भनेर हजार पटक भन्छु। तर कापी जाँच्ने बेला आधा भन्दा बढीको कापी खाली हुन्छ।

उनीहरूकै मायाले गर्दा म कहिलेकाहीँ कडा हुन्छु। "किन गरेनौ? यसरि हुन्छ?" भनेर अलि चर्को स्वरमा बोल्छु। मेरो मनमा एउटै डर हुन्छ - यो हिसाब आज नजाने भोलि त झन् गाह्रो हुन्छ, एस.ई.ई. कसरी पास गर्छन् भनेर?

तर कहिलेकाहि अभिभावक आउनुहुन्छ - "मेरो बच्चालाई गाली किन गर्नुभयो? उसलाई त गणितमा डर लाग्न थाल्यो रे!"

त्यो सुनेर म छक्क पर्छु। मैले डर देखाएको होइन, डर भगाउन खोजेको थिएँ। मैले गाली गरेको होइन, माया गरेर सम्झाएको थिएँ।

अनि सबैभन्दा अचम्मको कुरा - वर्षभरी छोराछोरीले कापी नखोले पनि, अन्त्यमा सबै अभिभावकलाई गणितमा १००% नै चाहिन्छ। "सर, जसरी पनि A+ ल्याइदिनुपर्यो है!"

म कसरी बुझाऊँ? बिना अभ्यास, बिना अनुशासन, बिना गृहकार्य गणितमा जादु हुँदैन। गणित त साधना हो। शिक्षकले बाटो मात्र देखाउने हो, हिँड्न त विद्यार्थी आफैले पर्ने हो।

तैपनि म भोलि फेरि त्यही कक्षामा जान्छु, त्यही चक समात्छु र भन्छु - "ल, आज नयाँ च्याप्टर सुरु गरौं।"

किनभने म गणित शिक्षक हुँ, र मलाई अझै पनि विश्वास छ, मेरो कुनै एक विद्यार्थीले एक दिन भन्नेछ - "सरले गर्दा नै मैले गणित बुझें।"

Source : Ambik Baral

13/09/2026

समान तलब, तर असमान श्रम किन?

गणित र विज्ञानका शिक्षकलाई अन्य विषयका शिक्षकसरह एउटै तलब दिएर सरकारले कस्तो समानता कायम गरेको हो?

गणित–विज्ञान पढाउन पाठ मात्र पढाएर पुग्दैन। कक्षा तयारी, कठिन उदाहरण र अभ्यास निर्माण, कापी जाँच, मूल्याङ्कन, practical, प्रयोगशाला, शैक्षिक सामग्री तथा विभिन्न क्रियाकलाप तयार गर्न विद्यालयबाहेक घरमा समेत घण्टौँ समय र मेहनत गर्नुपर्छ। यसले परिवार र आफ्नै बालबच्चालाई दिने समयसमेत खोसिन्छ। काम विद्यालयमा मात्र होइन, घरसम्मै पुग्छ।

यी विषय पढाउने शिक्षक बन्न स्वयं उच्च शिक्षा हासिल गर्दा पनि अध्ययन, practical, प्रयोगशाला, सामग्री, समय र आर्थिक लागत तुलनात्मक रूपमा बढी हुन्छ। विद्यार्थीले समेत अतिरिक्त कक्षा/ट्युसन, प्रयोगात्मक तथा शैक्षिक सामग्रीमा थप खर्च र मेहनत गर्नुपर्ने अवस्था हुन्छ।

तर विडम्बना के छ भने श्रम बढी, तयारी बढी, जिम्मेवारी बढी, लागत बढी—तलब भने उही! अझ अतिरिक्त काम र तयारीका कारण प्रशासनिक जिम्मेवारी, तालिम तथा क्षमता विकासका अवसरमा समेत पछि पर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।

त्यसैले सरकारसँग मेरो स्पष्ट प्रश्न छ—

यदि सबै शिक्षकलाई समान तलब दिने हो भने सबै विषयको श्रम, समय, कार्यभार र जिम्मेवारी पनि समान बनाऊ। त्यसका लागि पाठ्यक्रम, शिक्षण प्रणाली र आवश्यक नियम–कानुन परिवर्तन गर्नुहोस्।

यदि विषयको प्रकृति नै फरक छ र श्रम समान बनाउन सकिँदैन भने श्रम, समय, कठिनाइ, जिम्मेवारी र लागतअनुसार तलब स्केलमै अतिरिक्त सुविधा/पारिश्रमिक देऊ।

फरक श्रमलाई एउटै मूल्यमा राखेर त्यसलाई समानता भन्न मिल्दैन। समान तलब होइन, पहिले न्यायोचित मूल्याङ्कन चाहिन्छ।

सरकार, यस विषयमा अब गम्भीर भएर सोचनुपर्यो!

06/09/2026

1

05/09/2026

अति कठिन गणितका प्रश्न घण्टौँ लगाएर समाधान गर्नाले विद्यार्थीलाई जीवनमा के फाइदा हुन्छ?

तपाईंहरूलाई थाहा छ, मानिसहरू आफ्ना पाखुरा, छाती र खुट्टाका “मसल” बलियो बनाउन “जिम” मा गएर तौल उचाल्छन् या अनेक किसिमका शारीरिक व्यायाम गर्छन्। दिमागको “मसल” कसरी बनाउने त? दिमाग बलियो नभए जीवनमा आइपर्ने मुस्किलहरू समाधान गर्न सकिँदैन।

विद्यार्थी उमेरमा कठिनभन्दा कठिन म्याथका प्रश्न र साध्यहरू घण्टौँ घोरिएर समाधान गर्ने व्यक्तिले आफ्नो दिमागलाई कुस्त खुराक प्रदान गरेको हुन्छ। तसर्थ, म्याथमा सिपालु र मेहनती व्यक्ति उद्योग, व्यवसाय र कार्यालयसम्बन्धी कामकाजमा समेत प्रायः उम्दा हुन्छ।

गणित दिमागको खुराक हो। सकेसम्म ब्याचलरसम्म र नसके पनि १२ कक्षासम्म गणितलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर पढ्नु होला।

नेपालमा अचेल “मेरो बाबु-नानी गणित मन पराउँदैन” भनेर गर्व गर्दै सजिलो बाटोतिर लाग्ने चलन त “फेसन” नै बनेको छ। सो फेसनबाट टाढा रहनु होला।
- Rudra Pandey 👌🏻

22/08/2026

नयाँ पाठ्यक्रम लागू भएसँगै धेरै शिक्षक साथीहरूले मलाई एउटै महत्त्वपूर्ण प्रश्न निरन्तर सोधिरहनु भएको छ:
"अब नयाँ पाठ्यक्रम अनुसार भेक्टर ज्यामिति (Vector Geometry) मा विद्यार्थीहरूलाई कतिओटा साध्यहरू अभ्यास गराउनु पर्छ?"..............
नयाँ पाठ्यक्रमअनुसार, भेक्टर ज्यामिति अन्तर्गत हामीले मुख्यतया २ ओटा आधारभूत सूत्र / साध्य र ४ वटा मुख्य ज्यामितीय साध्यहरू मात्र अभ्यास गराए पुग्छ!

ती मुख्य साध्यहरू (Theorems) यस प्रकार छन्:

1️⃣ मध्यविन्दु साध्य र खण्ड सूत्र
(Mid-point theorem and section formula using vector method)

2️⃣ प्रमाणित गर्नुपर्ने ४ साध्यहरू (The 4 Theorem of Vector Proofs)

🔺 साध्य १: त्रिभुजको मध्यविन्दु सम्बन्ध :
त्रिभुजका दुईओटा भुजाको मध्यविन्दु जोड्ने रेखा तेस्रो भुजासँग समानान्तर भई आधा हुन्छ।
The line segment joining the midpoints of any two sides of a triangle is parallel to the third side and is half of it.

🔺 साध्य २: समकोणी त्रिभुजको विशेषता :
समकोणी त्रिभुजको कर्णको मध्यविन्दु शीर्ष विन्दुबाट समदूरीमा पर्छ।
The mid-point of the hypotenuse of a right-angled triangle is equidistant from its vertices.

▱ साध्य ३: चतुर्भुज :
चतुर्भुजको भुजाहरूका मध्यविन्दुहरू क्रमशः जोड्दै जाँदा बन्ने चतुर्भुज समानान्तर चतुर्भुज हुन्छ।
The quadrilateral formed by joining the mid-points of the consecutive sides of a quadrilateral is a parallelogram.

🔴 साध्य ४: अर्धवृत्तको कोण:
अर्धवृत्तको परिधिमा बन्ने कोण एक समकोण हुन्छ।
An angle formed on the circumference of a semi-circle is a right angle (90°).
Dr. Simkhada

17/08/2026

धन राउत- करिब ९ महिनापछि विद्यालय तहको ऐच्छिक गणित का प्रश्नहरू फेरि ध्यानपूर्वक हेर्ने अवसर पाएँ। लामो समयपछि प्रश्नपत्रहरूलाई नजिकबाट अध्ययन गर्दा, विशेषगरी पाठ्यक्रम विकास केन्द्रका नयाँ नमुना प्रश्नहरू पटक–पटक हेरेपछि मनमा एउटा गम्भीर प्रश्न उठ्यो—

के प्रश्नको भाषा, परिवेश र प्रस्तुतीकरणलाई मात्र लामो, घुमाउरो र जटिल बनाउँदैमा त्यो प्रश्न सृजनात्मक र सृजनशील बन्छ?

गणितलाई जीवनसँग जोड्नु अत्यन्तै राम्रो र आवश्यक उद्देश्य हो। विद्यार्थीले गणितलाई किताबका पानामा मात्र सीमित नराखी वास्तविक जीवनका परिस्थितिमा प्रयोग गर्न सक्नुपर्छ। तर जीवनसँग जोड्नु र प्रश्नलाई अनावश्यक रूपमा भाषिक जटिल बनाउनु एउटै कुरा होइन।

मेरो मुख्य प्रश्न यही हो—

हामी विद्यार्थीको गणितीय क्षमता जाँचिरहेका छौँ कि प्रश्नको भाषा बुझ्ने क्षमता?

एउटा विद्यार्थीले अवधारणा बुझेको छ, सूत्र जानेको छ, समाधान गर्ने विधि जानेको छ, तर प्रश्नको लामो विवरण र घुमाउरो भाषाका कारण “वास्तवमा सोधेको के हो?” भन्ने ठाउँमै अल्झिन्छ भने हामीले उसको के मूल्याङ्कन गरिरहेका छौँ?

गणितीय क्षमता कि भाषिक व्याख्या गर्ने क्षमता?

मेरो शिक्षण यात्रा करिब ७ वर्षको रह्यो। यस अवधिमा हजारौँ विद्यार्थीलाई पढाउने अवसर पाएँ। विभिन्न शैक्षिक सम्मेलन तथा कार्यक्रमहरूमा सहभागी हुने अवसर पनि पाएँ। शिक्षणका क्रममा बोर्ड परीक्षा, मूल्याङ्कन प्रणाली र प्रश्नपत्रको स्वरूपबारे धेरै पटक प्रश्न उठाउने र छलफल गर्ने अवसर पाएँ।

कुनै समय करिब १,६०० विद्यार्थीलाई पढाउने जिम्मेवारी समेत पाएँ।
त्यही क्रममा एउटा परिणाम आजसम्म पनि मेरो स्मरणमा छ—
करिब १,६०० विद्यार्थीमध्ये केवल २ जना विद्यार्थी मात्र असफल भए।

प्रतिशतमा हेर्दा त्यो १ प्रतिशत पनि पुग्दैन।

अरूका लागि त्यो अत्यन्तै राम्रो परिणाम थियो। विद्यालयका लागि पनि त्यो समयको ऐतिहासिक परिणाममध्ये एक बन्यो।

तर मेरो मनले त्यसलाई त्यसरी हेर्न सकेन।

मेरो मनमा एउटै प्रश्न आयो—

“१,६०० मध्ये २ जना पनि किन छुटे?”

सायद त्यहाँ मेरो आफ्नो अहम् पनि थियो।
सायद आफ्नो शिक्षणप्रति मैले लिएको जिम्मेवारी पनि थियो।
सायद आफूले अझ राम्रो गर्न सक्थेँ कि भन्ने भावना थियो।

जे होस्, ती दुई विद्यार्थीको असफलताले मलाई भित्रैदेखि छोयो र मैले विद्यालय छोड्ने निर्णय गरेँ।

तर त्यसपछि आएको प्रतिक्रिया भने मेरो लागि अर्को ठूलो अनुभव बन्यो।

विद्यार्थीहरूबाट फोन आउन थाले।
अभिभावकहरूले सम्पर्क गर्न थाले।
विद्यालय व्यवस्थापनबाट पनि बारम्बार फोन, पत्र तथा पारिश्रमिक वृद्धि लगायत विभिन्न प्रस्ताव राख्दै नछोड्न आग्रह गरियो।

त्यतिबेला मैले एउटा कुरा अझ गहिरोसँग बुझेँ—

शिक्षकको सफलता केवल परिणामपत्रमा लेखिएको अंकले मात्र मापन हुँदैन।

कहिलेकाहीँ विद्यार्थीले शिक्षकलाई नछोड्न आग्रह गर्नु, अभिभावकले शिक्षकप्रति विश्वास राख्नु र विद्यालय व्यवस्थापनले समेत रोक्न प्रयास गर्नु—यी सबै शिक्षकले विद्यार्थीको जीवनमा पारेको प्रभावका फरक–फरक प्रमाण हुन्।

तर म आज यी कुरा आफ्नो प्रशंसा गर्न लेखिरहेको छैन।

मैले केवल यति स्पष्ट गर्न खोजेको हुँ कि—

कक्षाकोठामा वर्षौँ विद्यार्थीहरूसँग बसेर आएको प्रश्नलाई केवल बाहिर बसेर गरिएको आलोचना भनेर नहेरौँ।

म नयाँ प्रयोगको विरोधमा छैन।
म नयाँ मूल्याङ्कन प्रणालीको विरोधमा छैन।
म गणितलाई वास्तविक जीवनसँग जोड्ने अवधारणाको पनि विरोधमा छैन।
म सृजनात्मक शिक्षाको विरोधी त झन् होइन।

तर एउटा कुरा चाहिँ स्पष्ट रूपमा भन्न चाहन्छु—

प्रश्न कठिन होस्, तर कठिनाइ गणितीय होस्।

विद्यार्थीलाई सोच्न लगाऔँ।
तर्क गर्न लगाऔँ।
अवधारणाबीच सम्बन्ध खोज्न लगाऔँ।
नयाँ परिस्थितिमा गणित प्रयोग गर्न लगाऔँ।
एउटै समस्याको फरक समाधान खोज्न लगाऔँ।

तर केवल शब्द थप्दै, कथा लामो बनाउँदै र परिवेशलाई जटिल बनाउँदैमा प्रश्न गहिरो हुँदैन।

लामो प्रश्न हुनु र सृजनात्मक प्रश्न हुनु एउटै कुरा होइन।

जटिल भाषा हुनु र गहिरो गणितीय सोच हुनु एउटै कुरा होइन।

विद्यार्थीले अन्त्यमा यस्तो भन्नुपर्ने अवस्था नआओस्—

«“गणित त आउँथ्यो, तर प्रश्न नै बुझिनँ।”»

त्यो एउटा वाक्यले हामी सबैलाई एकपटक गम्भीर भएर सोच्न बाध्य बनाउनुपर्छ।

अर्को महत्वपूर्ण विषय पाठ्यपुस्तक, कक्षाकोठा र परीक्षा बीचको सम्बन्ध हो।

वर्षभरि विद्यार्थीले पाठ्यपुस्तकमा एउटा शैलीमा सिक्छ, शिक्षकले त्यही आधारमा अभ्यास गराउँछन्, तर परीक्षामा अचानक बिल्कुलै फरक प्रकृतिको प्रश्न सामना गर्नुपर्छ भने—

यो परिवर्तनले विद्यार्थीको अवधारणात्मक ज्ञान जाँचिरहेको छ कि उसलाई नयाँ भाषिक पहेली दिइरहेको छ?

त्यसैले केही प्रश्नहरू मनमा आउँछन्—

• के प्रश्नको लम्बाइ नै सृजनात्मकताको मापदण्ड हो?
• के धेरै परिवेश थप्दैमा आलोचनात्मक सोच विकास हुन्छ?
• “गणितलाई जीवनसँग जोड्ने” भन्नुको अर्थ प्रश्नको भाषा लामो बनाउनु मात्र हो?
• वर्षभरि पढाइने पाठ्यपुस्तक र परीक्षामा सोधिने प्रश्नबीच पर्याप्त तालमेल हुनुपर्दैन?
• हामी विद्यार्थीलाई गणित सिकाइरहेका छौँ कि गणितको प्रश्न बुझ्नुअघि त्यसको भाषा छुट्याउन पनि बाध्य बनाइरहेका छौँ?

अहिले म शिक्षणबाट टाढिएको होइन। मेरो यात्रा केही फरक र माथिल्लो जिम्मेवारीतर्फ अघि बढेको हो।

तर एउटा कुरा परिवर्तन भएको छैन—

मलाई अझै पनि सबैभन्दा धेरै चिन्ता कक्षाकोठामा रहेका विद्यार्थी र दैनिक रूपमा उनीहरूसँग संघर्ष गरिरहेका शिक्षकहरूको हुन्छ।

मेरो विश्वास छ—

«माथि पुग्नुको अर्थ तलको समस्या बिर्सनु होइन; तलको आवाज अझ स्पष्ट सुन्न सक्ने जिम्मेवारी लिनु हो।»

त्यसैले आज पनि म प्रश्न उठाउँछु।

विद्यार्थी गणित नबुझेर अल्झिएका छन् कि प्रश्नको भाषाले उनीहरूलाई गणितसम्म पुग्नै गाह्रो बनाइरहेको छ?

हामी प्रश्नलाई कठिन बनाउँदैछौँ कि विद्यार्थीको सोचलाई गहिरो बनाउँदैछौँ?

र सबैभन्दा महत्वपूर्ण—

हामी विद्यार्थीलाई गणित सोच्न सिकाउँदैछौँ कि गणितको प्रश्न पढेर अर्थ खोज्न मात्र बाध्य बनाउँदैछौँ?

कक्षाकोठामा प्रत्यक्ष रूपमा विद्यार्थीहरूसँग जोडिनुभएका आदरणीय शिक्षकज्यूहरू, हजुरहरूको वास्तविक अनुभव र भोगाइ यहाँ सबैभन्दा महत्वपूर्ण छ।

असहमति भए पनि खुलेर आफ्नो विचार राख्नुहोला।

यो कसैको व्यक्तिगत आलोचना होइन।
यो हाम्रो गणित शिक्षालाई अझ प्रभावकारी, स्पष्ट र विद्यार्थीकेन्द्रित कसरी बनाउने भन्ने एउटा आवश्यक शैक्षिक बहस हो।

गणितलाई जीवनसँग जोडौँ—तर जीवनको कथा यति लामो नबनाऔँ कि विद्यार्थीले त्यही कथाभित्र गणित नै हराएको भेटोस्। ❤️

27/07/2026

BOOM! कक्षा -9 मा अध्ययनरत विद्यार्थी भाइबहिनीहरुको लागि || Opt.mathematics || Trigonometry |Part-2 ||

Dear -Teacher r ||
Note: गल्ती भएको ठाउँमा सुधारेर अभ्यास गर्नुहोस् है त ||

25/07/2026

Vedanta || Publication || solution || Tara Bdr Magar || sir || SEE || Com.mathematics ||

24/07/2026

Algebra

24/07/2026

Matrix || Class-9 ||
कक्षा -9 मा अध्ययनरत विद्यार्थी भाइबहिनीहरुको लागि || Opt.mathematics || Matrix || Full exercise || मज्जाले अभ्यास गर्नुहोस् है त ||
(Note: गल्ती भएको ठाउँमा सुधारेर अभ्यास गर्नुहोस् है त )

Rivervalley Mathematics Anon Solution - RMAS

25/09/2026

13/09/2026

06/09/2026

05/09/2026

22/08/2026

17/08/2026

27/07/2026

25/07/2026

24/07/2026

24/07/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Listing takedown request