27/04/2026
Mariing kinokondena ng 𝗨𝗣𝗟𝗕 𝗦𝗼𝗽𝗵𝗶𝗮 𝗖𝗶𝗿𝗰𝗹𝗲 ang pamamalaslang laban sa mga mananaliksik, community organizers, at lider-estudyante na sina 𝗔𝗹𝘆𝘀𝘀𝗮 𝗔𝗹𝗮𝗻𝗼, 𝗥𝗝 𝗡𝗶𝗰𝗵𝗼𝗹𝗲 𝗟𝗲𝗱𝗲𝘀𝗺𝗮, 𝗠𝗮𝘂𝗿𝗲𝗲𝗻 𝗦𝗮𝗻𝘁𝘂𝘆𝗼, at 𝗘𝗿𝗿𝗼𝗹 𝗪𝗲𝗻𝗱𝗲𝗹 na ang layunin lamang ay nakaugat sa paglilingkod sa mamamayan. Sa pinakahuling pagpaslang sa 𝗧𝗼𝗯𝗼𝘀𝗼 𝟭𝟵 at pagtatak ng Armed Forces of the Philippines sa mga biktima bilang “terorista” at “kaaway” sa pamamagitan ng red-tagging upang gawing lehitimo ang paggamit nila ng karahasan, mahalagang igiit na ang pananaliksik at pakikipamuhay sa komunidad ay hindi krimen o terorismo. Bagkus, ito ay isang hakbang upang ilubog ang sarili sa tunay na kalagayan ng masa at direktang makiisa sa kalagayan ng komunidad, lagpas sa apat na sulok ng silid-aralan.
Higit pa rito, ang usaping ito ay hindi lamang usapin ng seguridad o karapatang pantao, kundi usapin din ng kaalaman: ano ba dapat ang kinikilalang lehitimo, at kaninong karanasan lamang ang ituturing na karapat-dapat pakinggan? Mayroong umiiral na pananaw na ang pananaliksik ay katanggap-tanggap lamang kapag nakakulong ito sa desk work, publikasyon, at institusyon o merkado. Bagaman ito ang laganap na naratibo, ang pananaliksik na lumulubog sa kondisyon ng mga komunidad at mga nasa laylayan ay hindi mas mababang anyo ng pag-aaral. Bagkus, ito ay isa sa mga pinakaimportanteng bahagi ng akademya—ang pagsusuri ng materyal na kondisyon ng mga kababayan nating hindi naaabot ng mga serbisyong panlipunan dahil sa heograpiya at lokasyon ng kanilang tahanan. Ito ay isang pagsasapraktika ng teorya; isang anyo ng pag-iisip na hindi hiwalay sa buhay.
Sa ganitong diwa, ang pag-atake rito ay maituturing na ring pagwasak sa mismong posibilidad ng mapagpalayang produksyon ng kaalaman. Kapag ang kaalamang nakaangkla sa karahasan ng mga magsasaka, manggagawa, kababaihan, at iba pang inapi at inaapi ay itinuring na subersibo, ang pinatatahimik ay hindi lamang ang mananaliksik, kundi pati na rin ang katotohanang maibubunyag niya.
Hindi lamang pisikal na buhay ang inaatake sa ganitong mga pagpaslang; inaatake rin ang mga anyo ng pag-iral at pag-alam na nagbibigay-saysay sa pakikisalamuha sa mga komunidad. Kapag ang pakikinig sa laylayan ay ginagawang kahina-hinala, ang sinusupil ay hindi lamang ang aksyon ng pagtutol sa opresyong resulta ng isang mapanupil na estado, kundi ang mismong posibilidad ng paglalantad ng katotohanang nagmumula sa mga api.
Mahalagang igiit ito lalo na sa panahong higit na pinahahalagahan ang pananaliksik na umaayon lamang sa interes ng estado at mga dambuhalang korporasyon, samantalang ang pananaliksik na naglalantad ng pagsasamantala at nagbubukas ng landas tungo sa kolektibong pagpapalaya ay minamarginalisa sa porma ng surveillance, pagsupil, at pamamaslang. Hindi ito hiwalay sa mas malalim na inuusisa ng pilosopiya: sino ang may kapangyarihang magtakda kung ano ang katotohanan at aling buhay ang itinuturing na maaaring isakripisyo?
Kasabay nito, ang klima ng red-tagging at militarisasyon ay may chilling effect sa partisipasyon at representasyon ng pangkaestudyantehan. Kapag ang immersion, fieldwork, at pakikisalamuha sa masa ay ginagawang peligroso, pinapaliit nito ang mismong espasyong dapat nililinang ng pamantasan bilang modelo ng kritikal na pag-iisip at demokratikong pakikilahok. Hindi lamang mga buhay ang inaatake rito, kundi maging ang kondisyon ng malayang pagtatanong.
Bilang mga pilosopo ng bayan, pinaninindigan naming ang pananaliksik ay hindi neutral na teknikal na gawain lamang. Isa itong etikal at pampulitikang pagsasanay ng pakikinig, pagtatanong, at pakikilahok sa mundo. At kung ang pilosopiya ay, sa pinakamatimyas nitong anyo, pag-uusisa ukol sa katotohanan at katarungan, hindi ito maaaring manahimik sa harap ng pamamaslang sa mga naghahanap at nagsasabuhay ng dalawang ito.
Hustisya ang panawagan natin—para sa mga pinaslang sa Negros, para sa lahat ng biktima ng pasistang karahasan, at para rin sa pananaliksik bilang mapagpalayang pagsasapraktika ng teorya. Panagutin ang mga responsable! Tutulan ang pamamasista! Ipaglaban ang karapatan ng mga mamamayan at ng pamantasan na lumikha ng kaalamang nakaugat sa paglaya!
