30/04/2026
Militar sa Kanayunan, Palayasin! Inutang na Dugo ng Pasistang Rehimen, Singilin at Pagbayarin!
Mariing kinukondena ng Philobioscentia, The UPLB Life Sciences Society ang pamamasista ng mga pwersang militar sa Toboso, Negros Occidental na ikinasawi ng labingsiyam (19) na indibidwal bunsod ng kanilang tahasang pangmamasaker sa pangunguna ng 79th Infantry Batallion Philippine Army (31D-PA).
Kabilang sa mga biktima ng insidente sina Alyssa Alyano, UPD-USC Education and Research Councilor. Isa siyang Iskolar ng Bayang piniling makipamuhay sa mga mararalitang komunidad ng mga magsasaka upang ganap na maintindihan ang kanilang danas at kahirapan, lalong higit sa isyu komersiyalisasyon ng lupa at pangangamkam ng mga dambuhalang korporasyon sa hektaryang tubuhan ng residenteng magbubukid. Kilala ang Negros Occidental dahil sa mahaba nitong kasaysayan ng pakikibaka laban sa mga binibihisang “development aggression projects” at matinding militarisasyong nagdudulot ng banta sa pamumuhay ng mga mamamayan.
Ang malubhang kalagayan ng pook ang siyang salik sa rumaraming bilang ng bumibistang aktibista, organisador, at mga mananaliksik upang pag-aralan ang kondisyong kinahaharap ng bawat pesante’t katutubo habang inuugat ang sanhi ng kanilang sistematikong kagipitan. Katulad ni Alyssa, pumaroon din sina Maureen Santoyo at Errol Wendel para buong pusong isulong ang reporma kontra piyudalismo at RJ Ledesma na ginamit ang talas ng panulat bilang mamamahayag upang ihayag ang reyalidad ng mga dinudurog na tinig.
Ngayon, higit kailanman, hindi nararapat ituring na “mali” o “kahihiyan” ang desisyong ilapat ang paa sa binubungkal na lupa at tumungo sa mga bundok o bukirin upang maghatid ng tulong at personal na masaksihan ang mga pangyayaring labas sa silid-aralan.
Hindi makatarungang ikulong ang bawat tao sa kuwadrado ng mga teorya sapagkat manipestasyon ito ng isang neoliberal na tipo ng edukasyon—isang edukasyong walang tunay na kalayaan at pumipigil sa mga estudyanteng tumuklas at isapraktika ang kanilang mga natutunan.
Iginigiit ng organisasyon na ang tunay na pagkatuto’y nasusukat hindi lamang sa lalim ng kaalaman, kundi sa mga taong naaabot ng dunong at sa pagpapasyang maging higit pa sa nalalaman. Isang malaking pambabalahura sa mga larangan gaya ng siyensya at agham panlipunan ang direktang pagbansag sa kanila ng iba’t ibang negatibong katawagan sapagkat bahagi ng kanilang trabaho ang magsuri ng kapaligiran dahil konkreto at replektibo itong pagpapalalim sa kadalubhasaan.
Sa halip na tugunan ang mga batayang rekursong kinakailangan ng mga Pilipinong naiipit sa krisis ng langis at pagtaas ng presyo ng mga bilihin, bala at bomba ang nagiging solusyon ng pamahalaan. Sa halip na payabungin ang disiplina ng pananaliksik, paniniktik at redtagging ang ibinabalik ng mga elemento ng estado laban sa bawat progresibo.
Kinakailangang panagutin ang mga salaring AFP-PNP hindi lamang sa mga dugong dumanak dahil sa kanilang karahasan, kundi sa paulit-ulit nitong pekeng naratibo para bigyang katwiran ang kanilang pamamaslang.
Mula kay Leonardo Co (isang botanista) tungo sa pagkakadakip kina Ceeka Garzon (artista at alagad ng sining) at ang sinapit ng Negros 19, nananatili ang dagundong ng sigaw upang makamit ang hustisya. Kalakip nito, nararapat na ipatupad ang Safe Haven Resolution na nagsusulong ng kapayapaang nakabatay sa katarungan at ibalik muli ang UP-DND Accord upang maging ligtas na espasyo sa kritikal na pag-iisip ang bawat unibersidad.
Wala sa bala, sa panunupil ni talamak na pagpapatahimik ang totoong makalulunas sa pagpapabayang natatamo ng mamamayan mula sa gobyernong pumoprotekta sana at sumasalig sa kanilang interes.
Hindi kailangan ng permit, pagpapapirma, o kahit ano pa mang burukrasya sa ganap na desisyong makilahok at lumubog sa piling ng masa.
Muli, isang taas kamaong pagpupugay sa mga martir ng sambayanang Pilipino! Sa bawat hiningang kinitil, manunuot ang alaala ng kalupitan, subalit ito rin ang magsisilbing ningas sa nag-aalab na galit ng taumbayan.
Tanganin nating lahat ang panata ng pagpapanagot hangga’t hindi naikukulong ang mga lantad na sangkot.
Buong puso kaming nakikiisa sa pagdadalamhati at nakikiramay sa lahat ng biktima.
Hustisya para kay Alyssa at kanyang mga kasamahan! Hustisya para sa Negros 19!
Isinulat ni Edrielle Cueto
