07/07/2026
🌊🧬 𝐎𝐝𝐤𝐫𝐲𝐰𝐚𝐦𝐲 𝐭𝐚𝐣𝐞𝐦𝐧𝐢𝐜𝐞 𝐛𝐚ł𝐤𝐚ń𝐬𝐤𝐢𝐜𝐡 ź𝐫ó𝐝𝐥𝐢𝐬𝐤! 🦟✨
Z przyjemnością przedstawiamy najnowszą pracę badaczy z naszej katedry, która właśnie ukazała się w prestiżowym czasopiśmie 𝐃𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐢𝐭𝐲 𝐚𝐧𝐝 𝐃𝐢𝐬𝐭𝐫𝐢𝐛𝐮𝐭𝐢𝐨𝐧𝐬! Nasz zespół, we współpracy z badaczami z Czarnogóry i Kanady, zbadał 𝐫óż𝐧𝐨𝐫𝐨𝐝𝐧𝐨ść 𝐦𝐮𝐜𝐡ó𝐰𝐞𝐤 𝐳 𝐫𝐨𝐝𝐳𝐢𝐧𝐲 𝐨𝐜𝐡𝐨𝐭𝐤𝐨𝐰𝐚𝐭𝐲𝐜𝐡 (Chironomidae) starożytnego krasowego systemu hydrologicznego (źródlisk, strumieni i rzek) 𝐰 𝐛𝐚𝐬𝐞𝐧𝐢𝐞 𝐉𝐞𝐳𝐢𝐨𝐫𝐚 𝐒𝐳𝐤𝐨𝐝𝐞𝐫𝐬𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨, największego jeziora na Bałkanach i fascynującego obiektu przyrodniczego. Larwy tych muchówek żyją w środowisku wodnym i ze względu na odmienne wymagania siedliskowe różnych gatunków są wykorzystywane jako organizmy wskaźnikowe stanu ekologicznego ekosystemów słodkowodnych.
🔍 𝐂𝐨 𝐨𝐝𝐤𝐫𝐲𝐥𝐢ś𝐦𝐲? Wykorzystując metodę megabarkodingu DNA (masowy barkoding pojedynczych osobników za pomocą wysokoprzepustowych metod sekwencjonowania), przeanalizowaliśmy różnorodność molekularną ponad 1300 larw muchówek z rodziny ochotkowatych (Chironomidae) z 56 stanowisk – od górskich źródeł po duże rzeki. Wyniki są fascynujące:
• 🆔 𝟐𝟐𝟒 𝐦𝐨𝐥𝐞𝐤𝐮𝐥𝐚𝐫𝐧𝐞 𝐨𝐝𝐩𝐨𝐰𝐢𝐞𝐝𝐧𝐢𝐤𝐢 𝐠𝐚𝐭𝐮𝐧𝐤ó𝐰 – tak duża liczba odrębnych linii filogenetycznych (gatunków), znaleziona w zaledwie kilkudziesięciu miejscach na niewielkim obszarze, potwierdza, że basen Jeziora Szkoderskiego to prawdziwy "hotspot" bioróżnorodności.
🏝️ Ź𝐫ó𝐝ł𝐚 𝐣𝐚𝐤 𝐢𝐳𝐨𝐥𝐨𝐰𝐚𝐧𝐞 𝐰𝐲𝐬𝐩𝐲 – pod względem różnorodności ochotek, krasowe źródliska okazały się najbogatszymi i najbardziej unikatowymi siedliskami. Znaleziono w nich 169 gatunków Chironomidae, z czego aż 126 (ok. 56%) występowało tylko w źródliskach. Co więcej, występowanie aż 84% gatunków było ograniczone zaledwie do 1-3 stanowisk.
🚫 𝐁𝐚𝐫𝐝𝐳𝐨 𝐬𝐢𝐥𝐧𝐚 𝐨𝐝𝐦𝐢𝐞𝐧𝐧𝐨ść 𝐳𝐞𝐬𝐩𝐨łó𝐰 𝐨𝐜𝐡𝐨𝐭𝐞𝐤 𝐰 𝐫óż𝐧𝐲𝐜𝐡 𝐞𝐤𝐨𝐬𝐲𝐬𝐭𝐞𝐦𝐚𝐜𝐡 – fauna różnych ekosystemów krasowych prawie się nie miesza. Tylko 7 gatunków było wspólnych dla rzek, strumieni i źródeł.
🌍 𝐃𝐥𝐚𝐜𝐳𝐞𝐠𝐨 𝐭𝐨 𝐰𝐚ż𝐧𝐞? Specyficzna budowa geologiczna i klimat basenu Jeziora Szkoderskiego sprawiają, że poszczególne źródła są od siebie odizolowane przez bardzo suche i zwykle rozpalone słońcem, skaliste góry i wzgórza, jak odległe wyspy na oceanie. Dorosłym ochotkom trudno jest przemieszczać się między nimi. To powoduje, że ochotkowate są niezwykle wrażliwymi wskaźnikami fragmentacji siedlisk. W obliczu zmian klimatu i rosnącej presji ze strony przemysłu turystycznego (np. przekształcanie źródeł w ujęcia wody), degradacja nawet jednego źródliska może oznaczać bezpowrotną stratę unikalnego zespołu gatunków.
Gratulujemy całemu zespołowi z naszej katedry: Piotr Gadawski, Tomasz Rewicz, Robert Sobczyk, Tomasz Mamos oraz Michał Grabowski! 👏🎓
🔗 Zapraszamy do lektury pełnego artykułu w systemie Open Access: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/ddi.70200