01/09/2026
Z ogromną radością pragniemy poinformować, że ukazał się kolejny tom Latopisów Akademii Supraskiej.
Latopisy Akademii Supraskiej vol. 17
WYZNANIA I ŚWIADKOWIE WIARY
Pod redakcjąAlicji Zofii Nowak i Marzanny Kuczyńskiej
Białystok–Kraków 2026
Dla uczczenia 1700-lecia I Soboru Powszechnego
oraz 75. rocznicy powołania Prawosławnej Diecezji
Białostocko-Gdańskiej
Projekt okładki - Jarosław Charkiewicz
Opracowanie graficzne, dtp - Tomasz Sekunda (Wydawnictwo «scriptum»)
This work is licensed under Creative Commons Attribution 4.0 International
ISSN 2082-9299
ISBN 978-83-68769-25-8
Wydawca:
Fundacja „Oikonomos”
Wydawnictwo «scriptum»
Druk i oprawa
ORTHDRUK Sp. z o.o., Białystok
Spis treści
Od redakcji
SOBORY POWSZECHNE – DZIEJE I DZIEDZICTWO
Ks. Henryk Paprocki - Credo nicejsko-konstantynopolitańskie
Ks. Adam Magruk - Miejsce i funkcje Symbolu Wiary w życiu liturgicznym Prawosławia
Mirosław Piotr Kruk - O ikonografii cesarza Konstantyna I
Witali Michalczuk - Egzystencjalna dialektyka w teologii Atanazego Wielkiego i Ariusza: od wizji kosmosu ku koncepcji osoby
Ks. Andrzej Kuźma - Recepcja soboru nicejskiego w początkowych latach po jego zakończeniu
Ihumen Pantelejmon Karczewski - Liturgiczna komemoracja soborów powszechnych: obraz heretyka w hymnografii
Ks. Gabriel Masalski - Sobór nicejski w tekstach Kodeksu Supraskiego
Aleksandra Sulikowska-Bełczowska - Pierwszy sobór powszechny: ikona Michaela Damaskinosa (1591) – teologiczna treść i znaczenie liturgiczne
Сергей Юрьевич Темчин - Канон апостолу Андрею прп. Варфоломея Гроттаферратского в новгородской минее 1097 года и Константинопольский церковный собор 1089 года
Protodiakon Łukasz Leonkiewicz - Wyznanie wiary św. Grzegorza Palamasa sformułowane w dobie soborów w Konstantynopolu w 1351 roku
Daniel Sawicki - Muzyczne środki wyrazu dogmatu o Przenajświętszej Trójcy w wybranych antyfonach wstępowań (na podstawie wybranych zachodnioruskich irmologionów XVI–XVII w.)
Viviana Nosilia - Stara wiara, stary Kościół i stara nauka: spór o pochodzenie Ducha Świętego w siedemnastowiecznej polemice między Kościołem zachodnim a Cerkwią wschodnią w Rzeczypospolitej
Aleksander Naumow - Śmierć męczeńska: między ekspiacją a świadectwem wiary
Łukasz Hajduczenia - Fenomen wysiłku artystycznego w prawosławnej liturgii względem ascezy w tradycji monastycznej
CERKIEW – SYNODALNOŚĆ I AUTOKEFALIA
Bp Andrzej Borkowski - Kanoniczno-prawne uwarunkowania fundacji monasteru w Supraślu w kontekście postanowień Wielkiego Synodu w Konstantynopolu z 1484 roku
Alicja Z. Nowak - Józef Sołtan – nauczyciel i orędownik życia synodalnego
Piotr Sawicki - Pomiędzy wiernością wobec ortodoksji a lojalnością wobec władzy świeckiej: walka protopopa Bazylego Wierbowieckiego z propagatorami unii na Grodzieńszczyźnie w 1609 roku
Antoni Mironowicz - Znaczenie ustanowienia autokefalii w 1924 roku dla dalszych losów Kościoła prawosławnego w Polsce
Diakon Andrzej Golimont - Śmierć metropolity Jerzego (Jaroszewskiego) i proces zabójcy – fakty i legendy
KULTURA I PIŚMIENNICTWO CERKIEWNE
Jan Stradomski - Świadectwo wiary i argument cudu jako znak ortodoksji w cyklu hagiograficznym św. Menasa (Miny) z Egiptu
Сергей Юрьевич Темчин - Акростишные подписи Климента и Наума Охридских в каноне и иных гимнах за болящего (списки XIV–XVII веков)
Teresa Chynczewska-Hennel - Religijność Filipa Orlika, hetmana Ukrainy na emigracji
Роман Нуриев - Полемический трактат Рассуждение о постах Восточныя Церкве, ошибочно приписанный Йовану Мушкатировичу
Dominika Kovačević-Younes - Charakterystyka arabskojęzycznego prawosławnego katechizmu patriarchy jerozolimskiego Antyma
Agata Skurzewska - Formuły modlitewne i cytaty biblijne w inskrypcjach nagrobnych z prawosławnego cmentarza w Piotrkowie Trybunalskim
Jerzy Ostapczuk - Ewangelia tetr z 1924 roku jako przykład wydania kompilacyjnego: studium posłowi do Ewangelii i końcowych danych numerycznych
Ks. Jarosław Kupryjaniuk - Polska i cerkiewnosłowiańska wersja kalendarza prawosławnego Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego: studium porównawczo-językowe
ARCHITEKTURA I IKONOGRAFIA
Małgorzata Omilanowska - Architektura Cerkwi prawosławnej na ziemiach Królestwa Polskiego, czyli „w jakim stylu powinniśmy budować?”
Ks. Mateusz Jaszczuk - Historia Chełmskiej Ikony Bogurodzicy do XVIII wieku
Volha Barysenka - Obraz Matki Bożej Zamkowej z Nowogródka: zarys historyczny i współczesne legendy
Marcin Wojtczak - Wizualne przedstawienia świętych Cyryla i Metodego w Polsce – wybrane przykłady i potencjalne obszary badawcze
TEKSTY I KONTEKSTY
Elżbieta Przyłuska - Średniowieczne relikwiarze utracone z terenu Polski na skutek II wojny światowej
Aleksandra Jaszczuk - Kapelaństwo penitencjarne jako element misji Kościoła: perspektywa historyczna, religijna i kryminologiczna
Ks. Andrzej Baczyński - Organizacja nauczania religii prawosławnej w latach 1990–2025
VARIA
Sprawozdanie Akademii Supraskiej 2025 - (Ks. Jarosław Jóźwik, kanclerz)
Wydawnictwa Fundacji OIKONOMOS
Czasopismo jest do kupienia w siedzibie Fundacja OIKONOMOS ul. św. Mikołaja w Białymstoku oraz Akademii Supraskiej, ul. Klasztorna 1 w Supraślu.
Wersja online jest dostępna na stronie internetowej Akademii Supraskiej
https://akademiasupraska.pl/latopisy-akademii-supraskiej/
oraz Biblioteki Nauki
https://bibliotekanauki.pl/issues/1340286
Autorom oraz wszystkim zaangażowanym w powstanie tomu dziękujemy z całego serca.
Ksiązki już są w drodze.
Zapraszamy do lektury!
