Białowieska Stacja Geobotaniczna UW

14/07/2026

Ukazał się artykuł "Identifying and naming non-pollen palynomorphs" opublikowany w Review of Palaeobotany and Palynology:
https://doi.org/10.1016/j.revpalbo.2026.105645
Publikacja jest efektem współpracy międzynarodowego zespołu badaczy zajmujących się palinologią i mikrofosyliami pozapyłkowymi. Jej celem jest uporządkowanie zasad identyfikacji i nazewnictwa non-pollen palynomorphs (NPPs) – mikroskopijnych pozostałości grzybów, glonów, bezkręgowców i innych organizmów zachowujących się w osadach wraz z pyłkiem roślin.
NPPs stanowią cenne źródło informacji o przeszłych ekosystemach i są coraz szerzej wykorzystywane w badaniach paleoekologicznych oraz paleośrodowiskowych. Prawidłowa ich identyfikacja i jednoznaczne nazewnictwo mają kluczowe znaczenie dla interpretacji wyników oraz porównywania danych między badaniami.
Artykuł ma charakter koncepcyjny i metodyczny i proponuje wspólne ramy identyfikacji i nazewnictwa NPP, które mogą ułatwić porównywanie wyników badań prowadzonych przez zespoły z różnych krajów oraz integrację danych w międzynarodowych bazach paleoekologicznych.
Wśród współautorów publikacji znalazła się dr Marcelina Zimny z Białowieskiej Stacji Geobotanicznej, Wydział Biologii UW.
Gratulujemy wszystkim autorom!
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
The paper "Identifying and naming non-pollen palynomorphs" has been published in Review of Palaeobotany and Palynology:
https://doi.org/10.1016/j.revpalbo.2026.105645
This publication is the result of an international collaboration among researchers specialising in palynology and the study of non-pollen palynomorphs. Its main objective is to establish a consistent framework for the identification and nomenclature of non-pollen palynomorphs (NPPs) - microscopic remains of fungi, algae, invertebrates and other organisms preserved in sediments alongside pollen grains.
NPPs provide valuable information about past ecosystems and are increasingly used in palaeoecological and palaeoenvironmental research. Their accurate identification and consistent nomenclature are essential for reliable interpretation of results and for comparing data across different studies.
This conceptual and methodological paper proposes a common framework for identifying and naming NPPs, facilitating comparisons between studies conducted by research groups worldwide and supporting the integration of data into international palaeoecological databases.
Among the co-authors is Marcelina Zimny from the Białowieża Geobotanical Station, Faculty of Biology, University of Warsaw.
Congratulations to all the authors!

01/06/2026

W ubiegłym tygodniu Białowieska Stacja Geobotaniczna UW gościła uczestników międzynarodowego spotkania roboczego „Small Working Meeting on NPP Harmonisation”, zorganizowanego w ramach COST Action CA23116 „PalaeOpen”.
Przez trzy dni badacze z różnych krajów Europy pracowali wspólnie nad zagadnieniami związanymi z mikrofosyliami pozapyłkowymi (Non-Pollen Palynomorphs, NPPs) oraz uporządkowaniem i ujednoliceniem danych wykorzystywanych w badaniach paleoekologicznych.
Spotkanie było okazją nie tylko do intensywnej pracy i wymiany doświadczeń, ale także do poznania wyjątkowej przyrody Puszczy Białowieskiej. Jednym z punktów programu była wizyta w Rezerwacie Ścisłym Białowieskiego Parku Narodowego.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za wspólnie spędzony czas, inspirujące dyskusje i owocną współpracę. Mamy nadzieję, że efekty naszej pracy będą służyć badaczom zajmującym się historią środowiska przez wiele kolejnych lat.
Organizacja spotkania: Marcelina Zimny
______________________________________________________________________
Last week, the Białowieża Geobotanical Station of the University of Warsaw hosted participants of the international Small Working Meeting on NPP Harmonisation, organised within COST Action CA23116 “PalaeOpen”.
For three days, researchers from different European countries worked together on topics related to Non-Pollen Palynomorphs (NPPs) and the organisation and harmonisation of data used in palaeoecological research.
The meeting provided an opportunity not only for intensive work and exchange of experience, but also to explore the unique natural heritage of the Białowieża Forest. One of the highlights of the programme was a visit to the Strict Reserve of the Białowieża National Park.
We would like to thank all participants for the time spent together, inspiring discussions, and fruitful collaboration. We hope that the outcomes of our work will support researchers studying environmental history for many years to come.
Local organiser: Marcelina Zimny

Wydział Biologii UW

26/05/2026

08/05/2026

Wypowiedź prof. Bogdana Jaroszewicza dla „Nauki w Polsce” o skutkach pożaru w Puszczy Solskiej.

Pożar w Puszczy Solskiej może na długo zmienić lokalne ekosystemy. Choć spalony las potrafi z czasem się odrodzić, skala obecnego żywiołu, obejmującego m.in. siedliska rzadkich gatunków zwierząt oraz torfowiska, oznacza ogromne straty dla przyrody i wieloletnią regenerację - ocenił pr...

16/04/2026

Co w powietrzu nad Puszczą Białowieską?
Na przełomie marca i kwietnia wyraźnie zmienia się skład pyłku w powietrzu. Zanika pyłek leszczyny (Corylus), a ilość pyłku topoli (Populus) i wierzby (Salix) stopniowo spada. Krótkotrwale wzrasta jeszcze udział pyłku jesionu (Fraxinus), po czym również maleje.
Jednocześnie pojawiają się kolejne taksony - coraz wyraźniej obecny jest pyłek dębu (Quercus), a w ostatnich dniach rośnie także udział grabu (Carpinus).
To moment przejścia między kolejnymi etapami sezonu pyłkowego - po wczesnowiosennych gatunkach zaczynają pylić następne drzewa.
W próbach widoczne są także zarodniki grzybów, głównie z rodzaju Cladosporium. Ich ilość jest zmienna, ale utrzymuje się na średnim poziomie.

Na zdjęciu: ziarno pyłku modrzewia i grabu w próbce powietrza z Białowieży z przełomu marca i kwietnia.
fot. Marcelina Zimny

01/04/2026

Właśnie ukazała się nowa praca autorstwa dr Marceliny Zimny, związana z badaniami prowadzonymi w Białowieskiej Stacji Geobotanicznej.
Artykuł dotyczy grzybowych mikrofosyliów pozapyłkowych (fungal non-pollen palynomorphs) - wciąż słabo poznanej grupy wskaźników, które mogą dostarczać istotnych informacji o funkcjonowaniu ekosystemów i procesach ekologicznych.

Publikacja jest dostępna bezpłatnie przez najbliższe 50 dni:
https://authors.elsevier.com/a/1msIU_oSboVGC

25/03/2026

Co w powietrzu nad Puszczą Białowieską? (10–23 marca 2026)?

W połowie marca wyraźnie zmienia się skład pyłku obecnego w powietrzu.
Stężenie pyłku olszy (Alnus) systematycznie spada. Mniej jest również pyłku leszczyny (Corylus) i jesionu (Fraxinus).
Pojawiają się kolejne taksony - obecny jest pyłek topoli (Populus) i cisa (Taxus), stopniowo rośnie udział wierzby (Salix) .
Zarodniki grzybów z rodzaju Cladosporium utrzymują się na niskim poziomie.

Przy suchej pogodzie w powietrzu unoszą się także liczne drobne cząstki pyłu, widoczne na preparatach razem z pyłkiem. To właśnie takie drobiny, obok ziaren pyłku, mogą być odczuwalne nie tylko w drogach oddechowych, ale także wywoływać podrażnienie oczu.

Na zdjęciu: próbki powietrza z Białowieży; po lewej ziarna pyłku topoli (Populus), po prawej cisa (Taxus), widoczne na tle licznych cząstek pyłu.
fot. Marcelina Zimny

20/03/2026

🇬🇧⬇️Prof. dr hab. Bogdan Jaroszewicz współautorem w publikacji w Nature

🎓Prof. dr hab. Bogdan Jaroszewicz, z Białowieska Stacja Geobotaniczna UW, jest współautorem publikacji pt. „Contrasting thermophilization among forests, grasslands and alpine summits” w prestiżowym Nature.

🌾Badanie stanowi pierwsze porównanie zmian składu gatunkowego roślin w różnych typach środowisk (lasach, łąkach i szczytach górskich). Europejskie zbiorowiska roślinne stopniowo przekształcają się pod wpływem ocieplenia klimatu; gatunki tolerujące chłodniejsze warunki ustępują gatunkom ciepłolubnym.

🔎Publikacja powstała na bazie sześciu tysięcy spisów roślin wykonanych co najmniej dwukrotnie, w odstępie od kilkunastu do kilkudziesięciu lat. Umożliwiło to określenie charakteru zmian bioróżnorodności w wielu regionach Europy, od Irlandii po Ukrainę i od Norwegii po Hiszpanię.

🌞Kluczowym wnioskiem jest to, że tempo zmian w zbiorowiskach roślinnych jest wolniejsze niż tempo ocieplenia klimatu. Powoduje to powstanie „długu klimatycznego”, czyli różnicy między aktualnym składem roślinności a składem, jakiego można by oczekiwać na podstawie obecnych warunków klimatycznych. Oznacza to wysokie prawdopodobieństwo dalszych zmian w przyszłości, gdy gatunki będą stopniowo nadrabiać zaległości w rozmieszczeniu geograficznym.

🏔️ Porównanie danych współczesnych z historycznymi wykazało, że trzy badane typy ekosystemów reagują na ocieplenie klimatu w odmienny sposób. Roślinność szczytów górskich zmienia się ok. 5 razy szybciej niż roślinność lasów i łąk, co odpowiada najwyższemu tempu ocieplenia w górach. Zmiany te wynikają m.in. z wymierania gatunków chłodnolubnych, które mają ograniczone możliwości migracji do chłodniejszych regionów. W ekosystemach łąkowych dominuje ekspansja gatunków ciepłolubnych, zaś w lasach zachodzi zarówno wycofywanie się gatunków chłodnolubnych, jak i wzrost udziału gatunków ciepłolubnych.

🌍Wyniki te pomagają lepiej zrozumieć procesy odpowiedzialne za zmiany zachodzące w europejskiej przyrodzie w ostatnich dekadach. Pokazują również, że każdy typ środowiska reaguje inaczej, a do wyjaśnienia tych różnic trzeba uwzględnić nie tylko temperaturę, ale także sposób użytkowania terenu, stan gleby, zanieczyszczenie środowiska oraz zmiany w opadach.

Serdecznie gratulujemy!👏

ℹ️ Link do artykułu: https://doi.org/10.1038/s41586-025-09622-7
Grafika na bazie zdjęcia: www.vecteezy.com/members/gorengan

🇬🇧 English version: https://www.biol.uw.edu.pl/en/prof-bogdan-jaroszewicz-co-author-of-a-publication-in-nature/

04/03/2026

Pierwszy pyłek w powietrzu Puszczy Białowieskiej - rozpoczęliśmy sezon 2026!
Pod koniec lutego w BSG UW rozpoczęliśmy tegoroczny monitoring aerobiologiczny. Aparat Burkarda został uruchomiony, gdy tylko temperatury zaczęły utrzymywać się powyżej 0°C.
Analiza pierwszej taśmy z zapisem tygodniowym pokazała, że pierwsze ziarna pyłku pojawiły się nad Białowieżą w ostatnich dniach lutego. Obecnie w powietrzu występują duże ilości pyłku olszy (Alnus) oraz średnie ilości pyłku leszczyny (Corylus). Są to jedne z najwcześniej pylących drzew w naszej strefie klimatycznej i zwykle wyznaczają początek sezonu pyłkowego w Europie Środkowej.
Badania prowadzi dr Marcelina Zimny
Na zdjęciach: Aparat Burkarda na dachu Stacji oraz ziarna pyłku olszy i leszczyny zarejestrowane w próbie powietrza z Białowieży 1 marca 2026 (skala 10 µm).

# aerobiologia Wydział Biologii UW

11/02/2026

Białowieska Stacja Geobotaniczna Uniwersytetu Warszawskiego zaprasza do udziału w VII edycji Białowieskiej Szkoły Statystyki poświęconej analizie danych w ekologii. Warsztaty odbędą się w dniach 20-25 kwietnia 2026 roku w siedzibie Białowieskiej Stacji Geobotanicznej (ul. Sportowa 19, 17-230 Białowieża).

Białowieska Szkoła Statystyki jest kursem rozwijającym kompetencje w zakresie analizy danych w badaniach ekologicznych, skierowanym do magistrantów i doktorantów prowadzących badania ekologiczne. Celem kursu jest rozwinięcie umiejętności świadomego doboru metod statystycznych, krytycznej interpretacji wyników oraz samodzielnego prowadzenia analiz w środowisku R. Zajęcia opierają się głównie na realnych danych, w szczególności na zbiorach przygotowanych przez uczestników. Każdy blok tematyczny łączy wprowadzenie teoretyczne z intensywną częścią warsztatową, podczas której uczestnicy analizują własne dane i konsultują swoje modele, założenia oraz interpretacje.

Kurs koncentruje się na opanowaniu kluczowych umiejętności, takich jak:
- dopasowanie metod do problemu badawczego,
- modelowanie danych ekologicznych (modele liniowe i uogólnione, modele mieszane),
- analizy wielowymiarowe
- poprawną wizualizację i raportowanie wyników.

Po więcej informacji i dokładny harmonogram zapraszamy na stronę:
https://bsg.bialowieza.pl/vii-edycja-bialowieskiej-szkoly-statystyki-20-25-04-2026/

Z poważaniem,
dr Patryk Czortek
mgr Marcin Mazurkiewicz
Organizatorzy