08/05/2024
📚O WOJNIE, JAKO CZASIE ZAGROŻENIA📚
💡2024 rok jest wyjątkowy. Przypadają w nim trzy ważne jubileusze:
➡️75 lat istnienia NATO;
➡️25 lat Polski w NATO;
➡️20 lat Polski w UE.
🫵🏻Jest to powód do dumy z wysiłku nas wszystkich jako państwa. Mimo zmieniających się rządów, szybkich przemian społeczno-gospodarczych i nadejścia niespokojnych czasów w środowisku międzynarodowym, trzymamy niezachwiany kurs na współpracę z UE i NATO.
⚠️To wieki atut, ale również odpowiedzialność za utrzymanie tej sytuacji. W szczególności, gdy państwa próbujące podważyć taki stan rzeczy łamią ogólnie przyjęte zasady relacji międzynarodowych. Jest to istotne, zwłaszcza gdy myślimy o siłowym zmienianiu granic państw.
🪖Dokładnie tego obecnie dokonuje Federacja Rosyjska, która wytoczyła wojnę Ukrainie już w 2014 roku, utrzymując ten konflikt przez wiele lat, aby następnie go brutalnie wznowić w 2022 roku. W obu odsłonach wysiłki wojsk rosyjskich wspierały ich operacje informacyjne, skierowane do wewnątrz państwa, jak i na zewnątrz - do Ukrainy, USA, Niemiec, Francji czy Polski.
🇷🇺🇺🇸Rosjanie próbowali budować podziały w ramach struktur ogólnie rozumianego bloku państw na zachód od siebie, ze szczególnym znaczeniem USA. Służyło temu np. proponowane porozumienie Rosja-USA (1), gdzie w krótkiej formie negowano suwerenność państw regionu bliskiego Rosji, jeśli ta uzna, że narusza to jej "podstawowe interesy bezpieczeństwa".
🤦🏻♂️Innym przykładem budowania podziałów i szukania uzasadnienia dla inwazji Rosji na Ukrainę był esej Władimira Putina "O historycznej jedności Rosjan i Ukraińców" (2). Jego treść sugeruje, że Ukraińcy muszą chcieć być częścią Rosji z uwagi na różne podobieństwa, a brak chęci to skutek działań zewnętrznych i musi się to skończyć rozpadem Ukrainy. Tekst odnosi się do wybranych wątków historycznych, aby ukazać Rosję jako twórców Ukrainy, nad którą górują i należy się z nimi liczyć.
📝Esej opublikowano 12 lipca 2021 roku. Z kolei Rosjanie przekazali Amerykanom dwa projekty porozumień (Rosja-USA i Rosja-NATO) później, tj. 15 grudnia 2021 roku. Do ataku doszło niedługo później, tj. 24 lutego 2022 r. Presję na państwach tzw. zachodu do uznania rosyjskich roszczeń miały ówcześnie budować zachęty (np. budowa gazociągu Nord Stream II) oraz zagrożenia (np. sztucznie generowana presja migracyjna na państwa europejskie, manewry Zapad 2021, ćwiczenia "Sojusznicza Stanowczość 2022) (3).
🗣Dodatkowo istotnym czynnikiem w polityce globalnej była pandemia COVID-19. Można założyć, że społeczeństwo europejskie było przez nią wystawione na ciężką próbę, jednak najgorsze miało dopiero nadejść. Na początku 2022 roku dominowały głosy alarmistyczne o nieuchronnej inwazji Rosji na Ukrainę. Ujawniano poufne informacje o planach ataku, przerzucaniu wojsk, nanoszeniu oznaczeń na rosyjski sprzęt wojskowy ("Z" czy "V"). Nastroje próbowali tonować Ukraińcy, którzy z różnych powodów (gospodarczych, politycznych, zmęczenia latami wojny itp.) nie chcieli być dalej kojarzeni jako państwo niepewne (3).
🤝Po ponad dwóch latach od nowej odsłony wojny Rosji i Ukrainy sytuacja jest dalej niepewna. Przegłosowany niedawno przez Amerykanów pakiet pomocy dla Ukrainy (4) oraz coraz liczniejsze deklaracje i akty pomocy Europejczyków (5) czy państw Azji (np. Japonii) (6) dają nadzieję, że Ukraińcy utrzymają linię frontu i wzmocnią swoje siły zbrojne na tyle, by nieustannie stawiać opór najeźdźcy. Nie da się prowadzić wojny bez pieniędzy.
🇵🇱Należy jednak pamiętać, że państwo to też ludzie. Wielu Ukraińców znalazło schronienie przed konfliktem zbrojnym w Polsce i innych państwach europejskich oraz poza nimi. Kiedy żołnierze ukraińscy walczyli z bezprawną agresją Rosji, cywile organizowali się, aby ratować siebie nawzajem. To był trudny czas i pokazał jak wielka życzliwość i wsparcie przełamuje podziały, spory i granice państwowe. Polacy okazali solidarność z Ukraińcami na wszystkich szczeblach - od najniższego, oddolnego, aż po najważniejsze osoby w państwie. Pokazuje to siłę społecznej mobilizacji w obliczu wspólnego zagrożenia.
❓Trudno stwierdzić z pewnością, czy Federacja Rosyjska będzie chciała podjąć się wojny z NATO na pełną skalę. Byłoby to dla Rosji ogromne ryzyko walki z dużo bogatszym sojuszem, który dysponuje bronią atomową, nowoczesną armią i nieustannie podkreślającym stałość gwarancji bezpieczeństwa w swoich ramach. Jednak o podobną pewność również było trudno, gdy pod koniec 2021 roku wspominano o ryzyku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę.
😟Ta niepewność jest rosyjskim atutem, który wykorzystuje w relacjach z innymi państwami, szczególnie z tymi postrzeganymi jako nieprzyjazne. Następnym razem opowiemy więcej o schematach postępowania, które Rosjanie wykorzystują przeciwko tzw. zachodowi, aby maksymalizować skuteczność atutów niepewności i innych, by osiągać swoje cele w sferze informacyjnej.
👍🏻Dziękujemy za przeczytanie i zachęcamy do śledzenia naszego profilu!
📖Źródła:
(1) Marek Menkiszak, Rosyjski szantaż wobec Zachodu, OSW, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2021-12-20/rosyjski-szantaz-wobec-zachodu
(2) Władimir Putin, On the Historical Unity of Russians and Ukrainians, Kremlin.ru, http://en.kremlin.ru/events/president/news/copy/66181
(3) Leon Pińczak, Wojna rosyjsko-ukraińska – kampania 2022 r. Przebieg i następstwa, Rocznik Strategiczny 2022/2023, t.28, s. 382-384.
(4) IMMEDIATE RELEASE Fact Sheet on U.S. Security Assistance to Ukraine, April 24, 2024, Defense.gov,https://media.defense.gov/2024/Apr/24/2003448840/-1/-1/1/20240424_UKRAINE_FACT_SHEET.PDF
(5) EU Solidarity with Ukraine, European Commission, https://eu-solidarity-ukraine.ec.europa.eu/index_en
(6) Jaco Cilliers, Japan’s unflagging support for Ukraine, in peace- and wartime, United Nations Development Programme, https://www.undp.org/ukraine/blog/japans-unflagging-support-ukraine-peace-and-wartime
Grafiki autorstwa NikolayFrolochkin oraz Artem_Apukhtin pobrano z Pixabay.com.
