Etnologia i Antropologia Kulturowa w Cieszynie

02/10/2026

🪵 Etnologia w praktyce: od badań terenowych do projektowania

Co może powstać ze spotkania etnologii, lokalnego dziedzictwa, designu i… drewnianych klocków? Całkiem sporo!

W lipcu studentki i studenci II roku cieszyńskiej etnologii i antropologii kulturowej realizowali badania terenowe pod kierunkiem dr Magdaleny Szalbot. Tym razem teren stał się przestrzenią nie tylko poznawania i dokumentowania kultury, ale również testowania, projektowania i szukania praktycznych zastosowań wiedzy etnologicznej.

Jednym z etapów była wizyta studyjna i warsztaty w firmie ZPH PILCH w Ustroniu. Studenci przygotowywali się tam do prowadzenia badań rynkowych, a następnie testowali drewniane klocki konstrukcyjne COMBLO® z różnymi grupami użytkowników.

Drugim obszarem działań stało się otwarte niedawno Beskidzkie Centrum Narciarstwa im. Adama Małysza w Wiśle. Tu pojawiło się kolejne zadanie: jak wykorzystać lokalne tradycje kulturowe i wiedzę o historii narciarstwa, aby tworzyć nowe rozwiązania edukacyjne i wystawiennicze? Studenci mogli przełożyć wiedzę zdobytą podczas studiów na konkretne projekty.

A efekty? Między innymi wykonany z klocków COMBLO® „skoczek na skoczni” oraz zaprojektowane przez Emilię Matejko „Śnieżynki” 🤩

Bo teren w etnologii nie zawsze oznacza wyłącznie notes, dyktafon i wywiad. Czasem oznacza również współpracę, eksperymentowanie, projektowanie i sprawdzanie, jak wiedza o kulturze może działać poza murami uniwersytetu.

01/10/2026

Szanowni studenci i studentki,

informujemy, że:

dr hab. Katarzyna Marcol, prof. UŚ w dniach 1-2 października 2026 odwołuje zajęcia dydaktyczne ze względów zdrowotnych.

dr Ewa Kozik w dniach 1-9 października 2026 odwołuje zajęcia dydaktyczne (wyjazd służbowy).

25/09/2026

Czy warto studiować etnologię?

Tym razem odpowiedzi na to pytanie udziela dr Ewa Kozik, która pisze do nas z Wysp Owczych, gdzie obecnie prowadzi badania terenowe wśród mieszkających tam Polaków.

„Teren po raz kolejny przypomina mi, że etnologia nie jest po prostu nauką o „innych kulturach”. Jest raczej próbą zrozumienia, jak ludzie tworzą swoje światy i odnajdują w nich przestrzeń do działania.

Migrację łatwo opisywać jako proces przystosowania: człowiek przyjeżdża do nowego kraju, poznaje język, normy i instytucje, a następnie próbuje znaleźć w nich swoje miejsce. W terenie ten obraz szybko okazuje się zbyt prosty.

Ludzie nie tylko przystosowują się do miejsc. Oni również te miejsca współtworzą.

Budują relacje, wybierają, które praktyki przejąć, a które zachować, tworzą własne sieci wsparcia, zmieniają sposoby korzystania z przestrzeni i nadają jej nowe znaczenia. Czasem się dostosowują, czasem negocjują, czasem świadomie pozostają na uboczu. W ten sposób miejsce, które początkowo było „czyjeś”, stopniowo staje się także ich miejscem.

I właśnie sprawczość jest dla mnie jednym z najciekawszych tematów antropologii. Nie oznacza pełnej wolności wyboru. Działamy przecież w świecie już urządzonym: w określonych warunkach ekonomicznych, prawnych, społecznych i kulturowych. Ale nawet w tych ramach ludzie znajdują sposoby, by układać życie po swojemu.

Etnologia pozwala dostrzec te drobne działania, które z daleka wydają się nieistotne, a z bliska okazują się sposobami czynienia świata swoim.

Może właśnie dlatego warto ją studiować. Bo uczy patrzeć na człowieka nie tylko jako na kogoś kształtowanego przez kulturę, ale również jako na kogoś, kto każdego dnia kulturę współtworzy.”

22/09/2026

Projektowanie w sektorze kreatywnym - mamy ostatnie wolne miejsca ...

W nowym roku akademickim na Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji UŚ rusza nowy kierunek 👉 projektowanie w sektorach kreatywnych. Jeszcze możecie dołączyć. Mamy ostatnie wolne miejsca!

Dla kogo?
Dla osób, które nie muszą już teraz wiedzieć, jaki zawód chcą wykonywać za dziesięć lat, ale wiedzą, że chcą nauczyć się: rozumieć problemy, pracować z ludźmi, tworzyć rozwiązania i dzięki temu mieć wpływ na rzeczywistość. Dla zainteresowanych kulturą, sztuką, biznesem, technologią, działaniami społecznymi czy organizacją projektów.

Na studiach nauczycie się:
▪️ badać potrzeby użytkowników,
▪️ rozumieć odbiorców,
▪️ szukać rozwiązań,
▪️ testować pomysły,
▪️ projektować odpowiedzi na realne wyzwania.

Kierunek 👉 projektowanie w sektorach kreatywnych nie przygotuje Was do jednego zawodu – zdobędziecie kompetencje, które pozwolą Wam odnajdywać się w różnych sytuacjach zawodowych.

Zapisy do 26 września:
https://irk.us.edu.pl/pl/offer/SW-2026-Z/programme/W6-S1PK25/?from=field:PK

Informacje o nowym kierunku:
https://us.edu.pl/wydzial/wsne/strona-kierunku-projektowanie-w-sektorach-kreatywnych/

21/09/2026

Czy warto studiować etnologię? 🤔

Dziś dzielimy się refleksjami dr Oskara Lubińskiego o etnologii i antropologii kulturowej – o tym, czego uczy i co może dać także poza murami uniwersytetu.

„Antropologia daje zrozumienie tego, jak bardzo kształtuje nas kultura i jak globalne procesy wpływają na życie społeczności i pojedynczych osób. Dla mnie najcenniejszym jej aspektem jest to, że pozwala nam przyjrzeć się »zdrowym rozsądkom«, temu, co wydaje się oczywiste i na ogół niekwestionowane, a co jest głęboko zakorzenione w kulturze.

Antropologia to też praktykowanie empatii – zarówno poprzez kontakt z drugim człowiekiem, jak i ze zwierzętami i światem naturalnym.

Umiejętność aktywnego słuchania, uważnej obserwacji i łączenia faktów przydaje się zarówno w murach akademii, jak i w pracy, niezależnie od zawodu.”

19/09/2026

W dniach 16–18 września 2026 r. przedstawiciele Oddziału Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Cieszynie uczestniczyli w Krakowie w konferencji naukowej „Antropologia w ruchu: mobilność ludzi, praktyk, idei”, towarzyszącej CI Walnemu Zgromadzeniu Delegatów PTL.

Podczas Walnego Zgromadzenia Delegatów nasz Oddział reprezentowała dr hab. Agnieszka Pieńczak, prof. UŚ.

Cieszyńscy członkowie PTL aktywnie uczestniczyli również w części naukowej wydarzenia.
Dr hab. Katarzyna Marcol, prof. UŚ, wygłosiła referat „Powroty badawcze do Banatu. Teren jako proces”, dr Ewa Kozik przedstawiła wystąpienie „Udomowienie wysp – Polacy na Wyspach Owczych”, natomiast dr hab. Kinga Czerwińska, prof. UŚ, podjęła temat „Kto ma prawo do dziedzictwa? Praktykowanie niematerialnego jako wyzwanie”.

W krakowskim spotkaniu uczestniczyli również członkowie naszego Oddziału – dr hab. Grzegorz Studnicki oraz dr Grzegorz Błahut.

Konferencje PTL to jednak nie tylko referaty, dyskusje i obrady. Krakowskie spotkanie było również okazją do rozmów poza salami konferencyjnymi, wymiany doświadczeń i (co dla nas szczególnie ważne) spotkania z przyjaciółmi i znajomymi z innych Oddziałów PTL 💚

Takie chwile przypominają, że Polskie Towarzystwo Ludoznawcze jest nie tylko organizacją naukową o długiej tradycji, ale przede wszystkim wspólnotą ludzi, których łączą badawcze zainteresowania, wieloletnie współprace i przyjaźnie.

Wracamy z Krakowa z nowymi inspiracjami, dobrymi rozmowami i radością ze wspólnie spędzonego czasu.

Do zobaczenia na kolejnych spotkaniach PTL! 💚

08/09/2026

Szanowni studenci i studentki etnologii i antropologii kulturowej,

informujemy, że z uwagi na problemy zdrowotne dr Grzegorz Odoj, prof. UŚ zmienia dyżur stacjonarny na dyżur online:
- 9.09. (środa), godz. 12.30-14.00, platforma MS Teams, zespół WSEiNoE/ Etnologia/Praktyka Zawodowa/Grzegorz Odoj .

08/09/2026

Szanowni studenci i studentki etnologii i antropologii kulturowej,

informujemy, że z uwagi na obowiązki służbowe dr hab. Katarzyna Marcol, prof. UŚ zmienia terminy dyżurów we wrześniu:

- 10.09. (czwartek), godz. 11.30 – 13.00, s. B3.12.

- 16.09. (środa), godz. 9.00 – 10.30 – bez zmian, s. B3.12

- 21.09. (poniedziałek), godz. 10.00 – 11.30, s. B3.12

01/09/2026

Szanowni studenci studentki etnologii i antropologii kulturowej,

wciąż trwają wakacje letnie, mimo to we wrześniu jesteśmy dla Was dostępni w każdym tygodniu w trakcie konsultacji.

Uprzejmie informujemy, że w przyszłym tygodniu dyżur:
- dr Oskara Lubińskiego zostaje przeniesiony z 10 września (czwartek) na 7 września (poniedziałek), godz. 12.00-13:30, s. B.1.6.

- dr Grzegorza Błahuta zostaje przeniesiony z 11 września (piątek) na 7 września (poniedziałek), godz. 15.00-16.30, s. B.1.5.

Przy okazji przypominamy, że wszelkie ważne ogłoszenia dla Was znajdują się również na stronie wydziałowej:

28/07/2026

Czy warto studiować etnologię?
Na ten temat wypowiada się jedną z naszych doktorantek - Dagmara Stanosz.

Antropologia to obserwacja w działaniu. Uczy słuchać i zauważać. Prowadzi do miejsc- nie miejsc i nieoczywistych interpretacji. Etnolog na runku pracy bywa zwykle „out of the box”. Wnika w ukryte struktury, niewidoczne na pierwszy rzut oka wzorce, sploty i zależności. W epoce symbiocenu jest nie tyle „out of the box”, co na właściwym miejscu - widząc relacje między tym, co biologiczne i kulturowe. Czy można sobie wyobrazić lepszy kierunek?

Notatki sensoryczne - pejzaże dźwiękowe, nagrania audiowizualne to jedno z narzędzi badawczych antropologa.