11/02/2024
Realizując Plan Równości Płci UJD świętujemy Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce. Na tą okazję przygotowaliśmy wywiad z JM Rektor Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie jako inspirację i przykład, że kobieta w nauce może osiągnąć najwyższe stanowisko i budować przestrzeń równych szans dla każdego!
Całość wywiadu zamieszczona pod postem.
Zapraszamy do lektury!
WD: Pani Rektor 11 lutego obchodzimy kolejny Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce. Sekretarz generalny ONZ António Guterres w przemówieniu z tej okazji powiedział: „Dziś tylko co trzeci badacz naukowy i inżynieryjny na świecie to kobieta. Bariery strukturalne i społeczne uniemożliwiają kobietom i dziewczętom funkcjonowanie w świecie nauki”. Czy Pani Rektor zgadza się z tymi słowami?
Rektor UJD: Statystyki rzeczywiście świadczą o mniejszym udziale kobiet i dziewcząt w świecie nauki, cieszy jednak, że coraz więcej instytucji podejmuje ten temat, poszukując powodów niekorzystnego w przypadku kobiet i dziewcząt stanu rzeczy. Dobrze również, że jest obchodzony Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce, zachęcający do analiz i dyskusji.
Z pewnością istnieje wiele barier utrudniających kobietom i dziewczętom funkcjonowanie w świecie nauki. W przypadku polskich uczelni prawdopodobnie więcej jest barier społecznych. Biorąc pod uwagę bariery strukturalne brakuje konsekwentnych rozwiązań, np. z zakresu finansowania działań na rzecz wyrównywania szans. W usuwaniu różnych barier jest bardzo dużo do zrobienia, widzę w tym przypadku duże znaczenie realizacji planów równości płci, działań na rzecz uświadamiania istnienia mniej korzystnych dla kobiet warunków funkcjonowania, przeciwdziałania stereotypom postrzegania kobiet oraz ich roli w nauce i szkolnictwie wyższym, wdrażania rozwiązań pomagających kobietom i dziewczętom w pogodzeniu zadań, które sobie stawiają w życiu, nauce i pracy. Szkoda, że nie ma stałych środków na tworzenie miejsc pobytu w uczelniach dla dzieci pracowników i studentów, tu zresztą bariery są przeszkodą nie tylko dla kobiet.
WD: Każdy człowiek ma prawo do równego traktowania w każdej dziedzinie życia. Niestety nadal w wielu krajach w różnych aspektach życia mamy do czynienia z dyskryminacją ze względu na płeć. Czy na swojej drodze naukowej zetknęła się Pani z takimi barierami?
Rektor UJD: Obawiam się, że nie ma kobiet i dziewcząt, które nie zetknęły się z takimi barierami. Ja miałam dużo szczęścia, trafiając na mądrych ludzi rozumiejących i doceniających kobiety. Częściej też odczuwałam dostrzeganie mojej pracy i zaangażowania. Barierą, którą najsilniej zauważam, jest przypisywanie kobietom i dziewczętom określonego „katalogu” ról i zadań, stereotypowe postrzeganie, w czym kobiety są lepsze. Mało kto przyzna, że kobiety są lepsze w kierowaniu i zarządzaniu, więcej osób, nie tylko zresztą mężczyzn, stwierdzi, że kobiety są najlepsze w prostych działaniach, często tylko pomocniczych. Co gorsza, niektórzy uważają, że tego typu „docenienie” jest komplementem, którego oczekują kobiety. Ten stereotyp uwiera mnie najbardziej, bo szufladkuje kobiety i dziewczęta, z góry przypisując nas do określonych zadań i ról.
WD: Czyli kariera naukowa była wynikiem naukowych fascynacji w czasie studiów?
Rektor UJD: Zawsze chciałam pracować naukowo. Wybrałam badania interdyscyplinarne, literaturę, muzykę, kulturę, ponieważ lubię zajmować się tym, co dzieje się na pograniczu dyscyplin. Nawet teraz chętnie poświęciłabym czas kolejnym dziedzinom nauki, które również mnie fascynują.
WD: Czy Pani Rektor zdaniem cechy kobiece, przypisywane płci żeńskiej, takie jak wrażliwość, empatia, kompetencje komunikacyjne, utrudniają czy ułatwiają pełnienie ważnych funkcji w pracy naukowej? Czy w ogóle mają znaczenie?
Rektor UJD: Stwierdzę niestereotypowo – nie tylko pomagają, ale powinny być podstawą działalności w przypadku zadań kierowniczych. Bardzo bym chciała, żeby jak najwięcej osób pełniących ważne funkcje w świecie nauki i szkolnictwa wyższego wyróżniała wrażliwość, empatia i kompetencje komunikacyjne.
WD: Czym dla Pani Rektor jest etos naukowca?
Rektor UJD: Zawsze jest to poszukiwanie i dociekanie prawdy w badaniach naukowych, a w pracy ze studentami i doktorantami rzetelność, obiektywizm, życzliwość, szacunek. Naukowców powinny wyróżniać jak najwyższe standardy etyczne, tym bardziej że w powszechnej opinii wykonujemy zawód o wysokim stopniu zaufania społecznego.
Dziękujemy!
