Katedra Geomorfologii i Geologii Czwartorzędu UG

Strona główna
Polska
Gdansk
Katedra Geomorfologii i Geologii Czwartorzędu UG

Katedra Geomorfologii i Geologii Czwartorzędu UG Zakład Geomorfologii i Geologii Czwartorzędu. Instytut Geografii. Wydział Oceanografii i Geografii.

Uniwersytet Gdański

03/08/2026

Środek wakacji, czasem słońce, czasem deszcz ☀️🌧️ A my przenosimy się w rejony zdecydowanie chłodniejsze, bo na Alaskę!

W najnowszej publikacji w Quaternary Science Reviews zespół autorów, w tym Maurycy, przyjrzał się holoceńskim zmianom zasięgu lodowców górskich w zlewni jeziora Eklutna 🏔️ Wykorzystując szeroki zestaw danych geochemicznych i sedymentologicznych oraz metody statystyczne, w oparciu o osady jeziora Eklutna zespół wykazał, że lodowce miały stosunkowo niewielki zasięg do około 5,5 tysiąca lat temu, a już około 4 tysiące lat temu powiększyły się do rozmiarów porównywalnych ze współczesnymi.

Artykuł jest dostępny w formule Open Access – zachęcamy do lektury! 📖 Link w pierwszym komentarzu.

Udział Maurycego to kolejny efekt stażu realizowanego w ramach programu im. Bekkera, finansowanego przez NAWA Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej – BPN/BEK/2021/1/00133.

Allen H.T., Kaufman D.S., McKay N.P., Schiefer E., Larocca L.J., Jensen B.J.L., Bolton M.S.M., North K.R., Praet N., Van Daele M., De Batist M., Żarczyński M., 2026, Holocene glacier fluctuations at Eklutna Lake, Chugach Mountains, south-central Alaska. Quaternary Science Reviews 390, 110107. https://doi.org/10.1016/j.quascirev.2026.110107

Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego Polskie Towarzystwo Limnologiczne

01/08/2026

Mamy świetną wiadomość! 🎉

Ala Bonk została zaproszona do grona komitetu naukowego międzynarodowego sympozjum "Central European Wildfire Symposium", które odbędzie się 17–18 marca 2027 r. na Drezdeńskim Uniwersytecie Technicznym (Technische Universität Dresden; TU Dresden) w ramach projektu Interreg Wildfire CE.

Interreg Wildfire CE to projekt międzynarodowej współpracy, którego celem jest lepsze przygotowanie Europy Środkowej na rosnące zagrożenie pożarami krajobrazowymi w warunkach zmieniającego się klimatu.

Sympozjum zgromadzi badaczy z Europy Środkowej i Północnej reprezentujących m.in. nauki o klimacie, ekologii, leśnictwie, modelowaniu pożarów oraz zarządzaniu ryzykiem. Członkowie komitetu naukowego odpowiadają za naukowy poziom wydarzenia i jego program, dlatego tym bardziej cieszymy się, że Ala będzie współtworzyć tę konferencję.

Gratulujemy i życzymy owocnych przygotowań! 👏🔥

W komentarzu link do strony wydarzenia! Zapraszamy!

Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego Nauka o klimacie

30/07/2026

Lipiec w terenie za nami! 🌞

Dominika, Maurycy i Wojtek zakończyli intensywne prace terenowe na Pojezierzu Wielkopolskim, podczas których pobrali osady powierzchniowe z aż 18 jezior. Dominika, mimo dużego doświadczenia terenowego, przeszła chrzest bojowy w pracy z naszym zespołem. Wszyscy wrócili cali i zdrowi! 💪

Celem badań jest stworzenie regionalnego zestawu danych (tzw. training data set) dotyczącego rozmieszczenia ameb skorupkowych w jeziorach o różnych warunkach środowiskowych. Zebrany materiał pozwoli na lepsze poznanie ekologii tych niezwykłych organizmów oraz umożliwi w przyszłości rekonstrukcję najważniejszych zmian środowiskowych zachodzących w jeziorach na przestrzeni ostatnich stuleci. 🔬

W trakcie prac pobraliśmy również osady z położonego na Zaborszczyźnie rezerwatu przyrody Piecki.

Badania realizowane są w ramach projektów nr 2025/56/C/ST10/00482 oraz 2023/51/D/ST10/00801 finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki .

Serdecznie dziękujemy za współpracę w realizacji prac terenowych Nadleśnictwo Gniezno, Nadleśnictwo Konin , dzierżawcom jezior, Arche Cukrownia Żnin oraz ośrodkowi wypoczynkowemu w Skorzęcinie oraz Nadleśnictwo Przymuszewo. Podziękowania kierujemy również do Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku za zgodę na prowadzenie badań w rezerwacie przyrody. 🙏

Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego Polskie Towarzystwo Limnologiczne

28/07/2026

🌋 Ukazała się nowa publikacja z udziałem Wojtka Tylmanna i naszego absolwenta – Pawła Etmańskiego! Znów zaglądamy do meksykańskich jezior kraterowych – tym razem aż do pięciu, rozsianych wzdłuż Transmeksykańskiego Pasa Wulkanicznego. Autorzy sprawdzili, jak w ciągu ostatniego stulecia zmieniała się w nich produkcja pierwotna i tempo pochłaniania węgla organicznego 🔬

Wszystkie pięć jezior stało się bardziej produktywne i pochłaniało coraz więcej węgla – niezależnie od tego, jak bardzo różnią się od siebie same zbiorniki i presja człowieka w ich zlewniach. Ale niespodzianka: te dwa procesy wcale nie idą ze sobą w parze. Tam, gdzie produkcja rosła najbardziej, węgla przybywało w osadzie najmniej. Wygląda na to, że bez dostawy materiału mineralnego ze zlewni nietrwała materia organiczna po prostu nie zdąży się zachować 🌊

Tego, co wiemy o jeziorach strefy umiarkowanej, nie przełożymy wprost na tropiki 📖

Link do publikacji znajduje się w komentarzu!

Rantala M., Israde-Alcántara I., Safaierad R., Mattielli N., Tylmann W., Smol J.P., Grooms C., Lepoint G., Francus P., Metcalfe S., Etmański P., Fagel N., 2026, Increasing lake primary production and organic carbon sequestration in tropical Mexican lakes during the past century. CATENA 273, 110448. https://doi.org/10.1016/j.catena.2026.110448

26/07/2026

☀️ Lato, wakacje! A skoro wakacje, to szkoła – letnia! 😄

W dniach 6–10 lipca 2026 roku Karol Tylmann oraz nasi studenci działający między innymi w Studenckie Koło Naukowe Geografów UG i Geologiczne Koło Naukowe UG wzięli udział w corocznej szkole dendrogeomorfologii, która odbywa się w Rumunii. Szkoła powoli staje się tradycją – to już trzeci raz! 🌲 Głównymi organizatorami szkoły, która zajmuje się dendrogeomorfologią i geozagrożeniami w środowiskach górskich, są naukowcy z Universitatea Babeş-Bolyai w Klużu-Napoce (Rumunia). Poza organizatorami i delegacją z naszego wydziału w szkole wzięli udział studenci i ich opiekunowie z Czech, Słowacji, Bułgarii, a nawet Serbii.

W tym roku zajęcia odbywały się w przepięknej scenerii nad Dunajem, w miejscowości Coronini, tuż przy granicy rumuńsko-serbskiej. 🏞️ W trakcie szkoły studenci mieli okazję zapoznać się z teoretycznymi podstawami dendrogeomorfologii i analizą zagrożeń w krajobrazach górskich oraz metodami terenowymi i laboratoryjnymi stosowanymi w tych dziedzinach.

Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego Stowarzyszenie Geomorfologów Polskich Młodzi Geomorfolodzy PL - Young Geomorphologists PL International Association of Geomorphologists

24/07/2026

🔬 W ostatnich miesiącach Dominika, we współpracy z Michałem Brzozowskim z Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, prowadziła intensywne badania terenowe poświęcone określeniu wpływu trofii jeziora oraz typów roślinności litoralnej na skład, różnorodność i biomasę zespołów ameb skorupkowych.

Prace obejmowały pobór materiału oraz charakterystykę środowiska jeziornego, co pozwoli lepiej poznać zależności między funkcjonowaniem ekosystemów wodnych a występowaniem mikroskopijnych organizmów zasiedlających strefę przybrzeżną jezior 🌊

Badania prowadzone są w ramach projektów finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki (2025/56/C/ST10/00482 i 2023/48/C/NZ8/00221).

Polskie Towarzystwo Limnologiczne Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego

22/07/2026

🏔️ W dniach 06–07 lipca Maurycy Żarczyński i Wojtek Tylmann, na zaproszenie naszych kolegów z Uniwersytet Wrocławski, brali udział w badaniach terenowych, do których dołączyli wrocławscy studenci geografii oraz kadra i studenci z Universidad de Granada (Hiszpania). Panowie, wspierani przez studentów, podjęli się operacji pobrania rdzenia z Małego Stawu – wszyscy miłośnicy górskich wędrówek z pewnością kojarzą to piękne jezioro położone w Karkonoski Park Narodowy i sławne Schronisko PTTK Samotnia ! 🥾

Warunki na jeziorze były wyjątkowo wymagające: ulewny deszcz, porywisty wiatr i zaskakujące fale ⛈️. Mimo to udało nam się pobrać około półtora metra osadów, które już niedługo trafią pod baczne oko naszych kamer hiperspektralnych, a następnie – już we fragmentach – powędrują do dalszych analiz. 🔬

20/07/2026

Lato w pełni! 🌞 Wielu z nas zadaje sobie pytanie: a może by tak się wybrać na Półwysep Helski i zatrzymać się na jednym z tamtejszych kempingów? ⛺ To właśnie historia ich rozwoju posłużyła do opracowania modelu ewolucji wybrzeża w warunkach presji turystycznej, a także do zidentyfikowania luk oraz słabości w dotychczasowej wiedzy na temat zarządzania strefą brzegową morza.

O szczegółach przeczytacie w najnowszej publikacji Patryka i Damiana z naszej Katedry, opublikowanej we współpracy z Nadmorski Park Krajobrazowy , Instytutem Morskim Uniwersytet Morski w Gdyni oraz Ludong University, w czasopiśmie Land Use Policy. 🌊

Warto też dodać, że współautorką pracy jest nasza studentka Anastazja Mastylak, obecna szefowa Studenckie Koło Naukowe Geografów UG, która na potrzeby badania przeprowadziła analizy GIS w ramach swojej praktyki zawodowej realizowanej w naszej Katedrze. Kolejny raz nasi studenci publikują z nami! 🎉

Zapraszamy do lektury! Link do 50-dniowego bezpłatnego dostępu znajdziecie w komentarzu. 📖

Sitkiewicz P., Płóciennik B., Michałek M., Mastylak A., Liu S., Janowski Ł., Moskalewicz D., Opioła R., 2026, Informal coastal reclamation driven by monitoring and enforcement gaps: from plans to practice in a protected lagoon. Land Use Policy 170, 108229. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2026.108229

Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku

18/07/2026

☀️ Lato w pełni, to czas na prace na jeziorach! 🌊 W ostatnich dniach tercet paleolimnologiczny (Ala Bonk, Wojtek Tylmann i Maurycy Żarczyński) prowadził standardowe prace monitoringowe na naszych jeziorach. W Jeziorze Żabińskim woda na głębokości 1 m osiągnęła zawrotną temperaturę 29 °C! 🥵

Poza standardowymi pracami zawitaliśmy również w okolice Susza i Siemian, gdzie odwiedziliśmy Rezerwat przyrody Jasne 🌲. To oligotroficzne jezioro jest wyjątkowo skąpożywne, a woda ponadprzeciętnie przejrzysta 💧. Nasz pomiar krążkiem Secchiego wskazał na nieco ponad 8 metrów, a literatura sugeruje, że w sprzyjających warunkach może to być nawet 10 metrów! Możliwe również, że Maurycy niedowidzi. Z jeziora pobraliśmy dwa przepiękne rdzenie osadów.

Tym samym kończymy prace na warmińsko-mazurskich obszarach chronionych, ponieważ w kwietniu odwiedziliśmy rezerwat Las Warmiński im. prof. Krystiana Polakowskiego. Dziękujemy Nadleśnictwo Nowe Ramuki, Lasy Państwowe oraz Nadleśnictwo Susz za życzliwość i udostępnienie dróg leśnych 🙏. Podziękowania kierujemy również do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Olsztynie, która wyraziła zgodę na prowadzenie prac w tych unikatowych rezerwatach.

Rdzenie pobieraliśmy w ramach projektu Narodowe Centrum Nauki 2023/51/D/ST10/00801

Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego Polskie Towarzystwo Limnologiczne

16/07/2026

Między wyjazdami terenowymi, mimo kapryśnej, ale wciąż letniej aury, staramy się też znaleźć czas na konferencje! 🌡️ Ostatnio nasi badacze pojechali podzielić się wynikami na konferencji Grupy Perybałtyckiej INQUA, która co roku gości w innym kraju nad Bałtykiem, a w tym roku ponownie wybrała Polskę — dokładnie Łódź. Konferencja odbyła się 28 czerwca–3 lipca pod hasłem „Glacials and interglacials of the Middle and Upper Pleistocene in Central Poland" 🧊. Katedrę reprezentowali Karol i Sanjaya Gurung 👏

Gurung S., Tylmann K., Rinterknecht V., Börner A., Juschus O., Rother H., Schubert K., Woźniak P.P., 2026, Surface exposure dating of Saalian erratic boulders with in-situ cosmogenic 10Be and 26Al at the southern periphery of the Fennoscandian Ice Sheet, Peribaltic Symposium 2026, 28.06–03.07.2026, Łódź, Polska.

Tylmann K., Piotrowski J.A., Greenwood S.L., Gyllencreutz R., Duda P., 2026, 3D microtomography of till from the Baltic Sea floor: record of subglacial and ice-marginal processes?, Peribaltic Symposium 2026, 28.06–03.07.2026, Łódź, Polska.

Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego

Adres

Prof. Marii Janion 3
Gdansk
80-309

Strona Internetowa

https://geomorfologia.ug.edu.pl/

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Katedra Geomorfologii i Geologii Czwartorzędu UG umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.