Kulturoznawstwo UG

05/10/2026

🎓 Nowy rok akademicki 2026/2027 rozpoczęty!

W ostatnim dniu września studenci I roku studiów licencjackich i magisterskich z kulturoznawstwa wzięli udział w spotkaniach organizacyjnych i złożyli tradycyjne ślubowanie, oficjalnie dołączając do społeczności akademickiej.

Była to również dobra okazja do pierwszego spotkania ze znaczną częścią zespołu Instytutu Badań nad Kulturą.

Wszystkim rozpoczynającym studia życzymy dobrego wejścia w akademicki rytm, wielu ciekawych odkryć i satysfakcji z czasu spędzonego na kulturoznawstwie!

04/10/2026

W październiku Zakład Kulturoznawstwa gości prof. Mohsena Mobashera z University of Houston (Texas, USA).

Nasz gość jest specjalistą od globalizacji i współczesnej migracji. Przez cztery tygodnie będzie prowadził otwarte wykłady dla zainteresowanych tą tematyką.

Zajęcia odbywają się w sali 4.69, w każdy czwartek i piątek, w godzinach 11.30-14.45 (ostatni wykład odbędzie się 23.10). Zapraszamy!

18/09/2026

🐺 Kobiety, bestie i... ekofeminizm! Co filmowe wilkołaczyce mówią o naszej kulturze? 🎬

We wtorek, 15 września, dr Leila Słodowicz z naszego Zakładu gościła w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie.

Spotkanie z badaczką było okazją do przybliżenia specyfiki poszczególnych nurtów ekofeminizmu, a także do refleksji nad różnicami w przedstawianiu żeńskiej i męskiej likantropii w kulturze popularnej.

Pojawiły się zarówno analizy konkretnych obrazów filmowych, jak i dyskusje zainicjowane przez wspólne oglądanie materiałów audiowizualnych, co pozwoliło spojrzeć na dobrze znane konwencje horroru z nieco innej strony.

fot. Julia Rogalska

11/09/2026

Książka dr. Tomasza Lidzbarskiego już tej jesieni ukaże się nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN!

Monografia dr. Tomasza Lidzbarskiego „Z Polski na greckie wyspy. Antropologiczne studium integracji polskich migrantów osiedleńczych na Wyspach Jońskich” trafiła do druku. Publikacja ukaże się nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN, a jej premiera planowana jest na przełom września i października. Będzie dostępna w wersji drukowanej i jako e-book.

Książka poświęcona jest codziennemu życiu Polaków osiadłych na Wyspach Jońskich. Autor analizuje ich sytuację na lokalnym rynku pracy, prawne i instytucjonalne uwarunkowania integracji, relacje z grecką społecznością oraz związki polsko-greckie. Przygląda się również procesom oswajania nowej przestrzeni, budowania poczucia przynależności i kształtowania tożsamości między Polską a Grecją.

Książka powstała na podstawie badań doktorskich prowadzonych pod opieką naukową prof. Aleksandry Wieruckiej i prof. Grzegorza Piotrowskiego. Łączy materiał z blisko rocznych badań etnograficznych z wieloletnim doświadczeniem autora związanym z życiem i pracą na greckich wyspach. Ważne miejsce zajmują w niej osobiste historie migrantów, ukazujące różnorodność doświadczeń osiedlania się poza krajem pochodzenia.

Recenzentami publikacji są prof. Karolina Bielenin-Lenczowska, prof. Aleksandra Grzymała-Kazłowska i prof. Przemysław Kordos.

Publikacja została dofinansowana ze środków Funduszu Wsparcia Twórców Stowarzyszenia KOPIPOL. Jej wydanie było możliwe dzięki dotacji Uniwersytetu Gdańskiego — Rektora w ramach Programu Humanistyki Gdańskiej, Wydziału Filologicznego i Instytutu Badań nad Kulturą — oraz biura turystycznego Magic Tours.

Informacje o dokładnej dacie premiery i przedsprzedaży przekażemy niebawem.

10/09/2026

Czy sztuczna inteligencja to temat dla kulturoznawców?

Naszym zdaniem – zdecydowanie tak. Nie dlatego, że chcemy bezkrytycznie zachwycać się nowymi technologiami, ale właśnie dlatego, że warto pytać o ich społeczne i kulturowe konsekwencje.

Kto jest autorem dzieła stworzonego z pomocą algorytmu? Na jakich danych uczą się modele AI i czyja praca za nimi stoi? Jak technologie zmieniają media, instytucje kultury, rynek pracy i nasze zaufanie do obrazów oraz informacji?

O tym, dlaczego krytyczne myślenie może być dziś ważniejsze niż znajomość kolejnych narzędzi, opowiada dr Tomasz Lidzbarski w rozmowie poświęconej nowej specjalności na studiach kulturoznawczych - Media cyfrowe i technologie AI w kulturze
(link do wywiadu w KOMENTARZU).

🎓🎓🎓 Media cyfrowe i technologie AI w kulturze jest to jedna z dwóch specjalności dostępnych na studiach licencjackich z kulturoznawstwa na UG – obok Krytyki i popularyzacji kultury. Obie wyrastają ze wspólnego fundamentu humanistycznego i proponują różne drogi przyglądania się współczesnej kulturze.

👉 Zachęcamy do przeczytania rozmowy (link w komentarzu).

Ilustracja: Gloria Mendoza, The AI Race, Better Images of AI, CC BY 4.0.

09/09/2026

Z okazji 87. rocznicy niemieckiej agresji na Polskę w dniu 1 września 2026 roku w muzeum „Topografia Terroru” [Topographie des Terrors] w Berlinie podczas dyskusji panelowej pt. „Po ataku na Polskę: Niemieckie zbrodnie masowe jesienią 1939 rok” wystąpiła dr Magdalena Sacha – kierowniczka Zakładu Kulturoznawstwa Uniwersytetu Gdańskiego oraz Muzeum Piaśnickiego w Wejherowie – Oddziału Muzeum Stutthof.

Tematem wykładu dr Sachy były współczesne formy upamiętniania miejsc zbrodni pomorskiej. Następnie odbyła się dyskusja przy współudziale dr. hab. Tomasza Cerana z Instytutu Pileckiego, moderowana przez Roberta Parzera, z udziałem licznie zgromadzonej publiczności (w spotkaniu wzięło udział ok. 150 osób).

Tego samego dnia w Berlinie odbyła się uroczystość upamiętniająca w tymczasowym miejscu pamięci poświęconym Polakom w latach 1939–1945. Miejsce to ma szczególne znaczenie symboliczne: w stojącej wówczas w tym miejscu Operze Krolla Hi**er ogłosił w 1939 roku atak na Polskę. W przyszłości w tym miejscu ma powstać stały pomnik poświęcony polskim ofiarom niemieckiej okupacji. Uroczystość upamiętniającą organizują co roku Niemiecki Instytut Polski oraz Biuro Domu Niemiecko-Polskiego [Deutsch-Polnisches Haus] przy Fundacji Pomnik Pomordowanych Żydów Europy [Stiftung Denkmal für die Ermordeten Juden Europas].

W centrum tegorocznej uroczystości znalazły się masowe egzekucje w Lesie Piaśnickim koło Wejherowa między jesienią 1939 r. a wiosną 1940 r. Przypuszcza się, że w ramach tzw. zbrodni piaśnickiej zamordowano szacunkowo od 12 000 do 14 000 osób, w tym przedstawicieli polskiej i kaszubskiej inteligencji oraz pacjentów niemieckich szpitali psychiatrycznych.

Muzyczny wstęp zapewniła orkiestra kameralna „Progress” z Gdańska, wykonując utwór z cyklu „Nigdy więcej wojny” autorstwa Macieja Zakrzewskiego. W swoich przemówieniach Peter Oliver Loew, dyrektor Niemieckiego Instytutu Polskiego, oraz Robert Parzer z Biura Domu Niemiecko-Polskiego Fundacji Pomnika Pomordowanych Żydów Europy podkreślili znaczenie żywej kultury pamięci. Pamięć musi pozostać częścią naszej teraźniejszości i dotrzeć również do przyszłych pokoleń.

Następnie głos zabrał burmistrz Berlina Kai Wegner. Podkreślił on trwającą odpowiedzialność Niemiec za zbrodnie przeszłości oraz znaczenie stosunków niemiecko-polskich. Kolejne przemówienia wygłosili Jan Tombiński, ambasador Rzeczypospolitej Polskiej, Gunther Krichbaum, minister stanu ds. Europy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, a także dr Konrad Schmidt-Werthern, wyższy urzędnik w Biurze Pełnomocnika Rządu Federalnego ds. Kultury i Mediów.

Szczególnym momentem były relacje świadków historii przedstawione przez uczennice Gimnazjum im. Gabriele von Bülow. Odczytano wspomnienia Anieli Tarenszowej-Modlińskiej, która na wystawie rozpoznała spinki do mankietów swojego męża zamordowanego w Piaśnicy, a także Elżbiety Ellwart, która jako naoczna świadek sama doświadczyła brutalności tej masakry.

Autor zdjęć: Jürgen Kramer/Stiftung Topographie des Terrors

25/08/2026

Uniwersytet Gdański rozpoczął realizację zadania pn. „Człowiek – od źródeł kultury do wyzwań współczesności” w projekcie „Wsparcie procesów dydaktycznych za pośrednictwem platformy NAVOICA” (Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027) 🔗👥

Celem projektu jest dostosowanie oferty podmiotów systemu szkolnictwa wyższego do potrzeb rozwoju gospodarki oraz zielonej i cyfrowej transformacji poprzez przygotowanie i udostępnienie na platformie NAVOICA minimum 150 kursów typu MOOC (ang. massive open online course) do wdrożenia na studiach I lub II stopnia lub jednolitych studiach magisterskich 💻

W ramach zadania Uniwersytet Gdański przygotuje ogólnodostępny i bezpłatny kurs typu MOOC „Człowiek – od źródeł kultury do wyzwań współczesności”, który zostanie udostępniony na platformie Navoica - Polski MOOC.

Kurs przedstawi człowieka z szerokiej perspektywy antropologicznej – od biologicznych uwarunkowań i początków kultury, przez rozwój społeczeństw i struktur politycznych, po współczesne wyzwania związane m.in. ze sztuczną inteligencją, cyfryzacją i zmianami klimatycznymi.

W ramach projektu powstaną materiały wideo, treści dydaktyczne oraz interaktywne ćwiczenia. Kierownikiem projektu jest dr Tomasz Lidzbarski, a w jego realizacji uczestniczą dr hab. Aleksandra Wierucka oraz dr Leila Słodowicz.

Szczegóły: tinyurl.com/czlowiek2027

Wartość projektu niekonkurencyjnego (całkowity koszt projektu): 19 374 216,51 zł
Dofinansowanie projektu niekonkurencyjnego z UE: 15 987 603,46 zł



Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego

14/08/2026

🌴Na łamach dzisiejszego trójmiejskiego dodatku do „Gazety Wyborczej” dr Tomasz Lidzbarski z Zakładu Kulturoznawstwa opowiada o współczesnej turystyce i naszych wyobrażeniach o udanych wakacjach.

📷 W rozmowie z Joanną Wiśniowską mówi m.in. o turystycznym raju, poszukiwaniu autentyczności, instagramowych obrazach, Bałtyku i Grecji, a także o tym, jak turystyka zmienia odwiedzane miejsca i codzienne życie ich mieszkańców.

🗞🗞 Rozmowę można znaleźć na stronach 4–5 dzisiejszego wydania albo online (link w komentarzu).

Zachęcamy do lektury!

07/07/2026

🇬🇷 🇵🇱 🖤💛 Spotkanie z Sejmową Komisją Mniejszości Narodowych i Etnicznych na Wydziale Filologicznym

We wtorek 30 czerwca 2026 r. na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Gdańskiego odbyło się spotkanie z przedstawicielami mniejszości greckiej, zorganizowane w ramach posiedzenia wyjazdowego sejmowej Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych w województwie pomorskim.

Spotkanie było poświęcone sytuacji społeczności greckiej w Polsce, której status jako mniejszości narodowej został niedawno uregulowany ustawowo. W rozmowie uczestniczyli przedstawiciele Stowarzyszenia „Hellada” – Grecy w Polsce, w tym przewodniczący stowarzyszenia Georgios Orfanos oraz wiceprzewodniczący Nikos Ronewicz, a także osoby pochodzenia greckiego mieszkające w Trójmieście i budujące tu swoje życie prywatne i zawodowe - Panagiota Kostetsou i Ioannis Balasopoulos.

Uniwersytet Gdański reprezentowali dr Justyna Pomierska (Instytut Filologii Polskiej) oraz dr Tomasz Lidzbarski (Instytut Badań nad Kulturą) z Wydziału Filologicznego. Spotkanie stało się okazją do wzajemnego poznania się, wymiany doświadczeń i omówienia najważniejszych potrzeb środowiska greckiego na Pomorzu. Jednym z głównych tematów rozmowy była kwestia możliwości organizacji nauczania języka greckiego.

W trakcie spotkania poruszono również zagadnienia związane z doświadczeniami Uniwersytetu Gdańskiego w zakresie kształcenia językowego i kulturowego mniejszości, w szczególności z nauczaniem języka kaszubskiego oraz działalnością kierunku etnofilologia kaszubska.

Fot. dr Justyna Pomierska

03/07/2026

Dziękujemy za słowa uznania! ❤️ To wyróżnienie jest dla nas ogromną radością, ale też zobowiązaniem. Jesteśmy wdzięczni wszystkim osobom, których codzienna praca, zaangażowanie i życzliwość pozwalają Kulturoznawstwu rozwijać się i utrzymywać tak dobrą pozycję. Działamy dalej! 🙂

Poza 4. miejscem w kraju, szczególnie cieszą nas też wyniki w wybranych kategoriach rankingu.

W obszarze zatrudnienia absolwentów kulturoznawstwo UG uzyskało 2. wynik w Polsce. To ważny sygnał, bo pokazuje, że kompetencje rozwijane na kierunku, związane m.in. z analizą kultury, mediami, komunikacją, organizacją wydarzeń, sektorem kreatywnym i instytucjami kultury, znajdują swoje miejsce także poza murami uczelni.

Powodem do radości są ponadto wyniki w kategoriach naukowych. Kulturoznawstwo UG zajęło 1. miejsce w Polsce pod względem zainteresowania publikacjami naukowymi oraz 2. miejsce w kraju w trzech kolejnych wskaźnikach: cytowalności publikacji, obecności w wysoko notowanych czasopismach oraz publikacji przygotowywanych we współpracy z zagranicznymi badaczami. To zaszczytne wyróżnienie pokazuje, że gdańskie kulturoznawstwo jest aktywnym i rozpoznawalnym uczestnikiem szerszego obiegu akademickiego.

Dziękujemy!

Kulturoznawstwo - prestiżowy kierunek studiów I stopnia na Filologicznym UG - znalazł się wśród liderów kulturoznawstwa w Polsce w Rankingu Kierunków Studiów Perspektyw 2026. Gdańskie Kulturoznawstwo utrzymało znakomitą 4. pozycję z ubiegłorocznego rankingu. Gratulacje z tej okazji na ręce dziekan Wydziału Filologicznego UG, dr hab. Małgorzaty Jarmułowicz, prof. UG, złożył Rektor Uniwersytetu Gdańskiego podczas ostatniego posiedzenia Senatu Uniwersytetu Gdańskiego 2 lipca 2026.
Wszystkim pracownikom i studentom przyczyniającym się do znakomitej jakości kształcenia w Zakładzie Kulturoznawstwa w Instytucie Badań nad Kulturą na naszym Wydziale serdecznie gratulujemy!
Fot. Bartłomiej Jętczak