Zbigniew Kalemba powołał do życia – jako pierwszą tego typu w Polsce jednostkę dydaktyczną – Studium Zawodowe Muzyki Rozrywkowej, przekształcone w 1969 roku w Wydział Muzyki Rozrywkowej PWSM w Katowicach. Zmiana nazwy na Wydział Jazzu i Muzyki Rozrywkowej w 1984 roku związana była z dominacją orientacji jazzowej. Wydział kształcił w specjalnościach: kompozycja i aranżacja, wykonawstwo instrumental
ne i wykonawstwo wokalne. W 2004 roku, w wyniku reorganizacji struktury Uczelni, utworzony został Wydział Kompozycji, Interpretacji, Edukacji i Jazzu, w którego skład wchodzi Instytut Jazzu, będący kontynuatorem i spadkobiercą tradycji d. W pierwszych latach działalności kadrę Wydziału – obok prof. Kalemby i Andrzeja Szmidta – stanowili m.in.: prof. Andrzej Janicki i Paweł Roczek – prowadzący klasę saksofonu, Roman Siwek i Lothar Dziwoki (puzon), Urszula Mitręga, Krystyna Prońko (śpiew), Eugeniusz Modliszewski, Ryszard Kozieł (trąbka). Klasę aranżacji prowadzili Józef Szwed i Czesław Płaczek, którzy uczyli także podstaw dyrygowania. Józef Świder prowadził zajęcia z harmonii i kontrapunktu, a prof. Edward Bogusławski wykładał współczesne techniki kompozytorskie. W 1972 roku na Wydziale powstaje big-band, prowadzony początkowo przez Andrzeja Zubka, którego w latach 1976-81 zastąpił prof. Od 1981 roku do dnia dzisiejszego liderem zespołu jest ponownie Andrzej Zubek, a kierowany przez niego big-band, będący wizytówką Wydziału, stanowi zarazem znakomity warsztat dla przyszłych solistów, muzyków orkiestrowych i aranżerów. Wysoki poziom i umiejętności wykonawcze muzyków big-bandu przekładały się bezpośrednio na uczestnictwo w licznych koncertach, festiwalach i konkursach krajowych jak również zagranicznych, a także na udział w audycjach radiowych i telewizyjnych oraz nagraniach płytowych. Wydział był organizatorem Międzynarodowego Konkursu Improwizacji Jazzowej. Formuła losowania wykonywanych utworów tuż przed występem odróżniała ten właśnie Konkurs od innych przeprowadzanych w kraju. Wśród jego laureatów wymienić można m.in. Jerzego Główczewskiego, Macieja Sikałę, Wojciecha Niedzielę, Artura Dutkiewicza i Wiesława Pieregorólkę. Najnowszą inicjatywą Instytutu Jazzu w ostatnich latach jest organizowany corocznie – od 2006 roku – Śląski Festiwal Jazzowy, którego pomysłodawcą jest prof. AM Jerzy Jarosik. Głównym założeniem Festiwalu jest – obok koncertów – efektywna i szeroko pojęta edukacja jazzowa, organizowana przede wszystkim w formie warsztatów jazzowych. podczas trzeciej edycji Festiwalu w 2008 roku w warsztatach wzięli udział SIM Faculty Band (USA), Ralph Alessi – trąbka, Ravi Coltrane – saksofon, Brad Shepik – gitara, Matt Mitchell – fortepian, Mark Helias – kontrabas, Jim Black – perkusja. Kadrę wykładowców w Instytucie Jazzu stanowią wybitni instrumentaliści i pedagodzy, wśród których znajdziemy takie nazwiska jak: Piotr Wojtasik, Bernard Maseli, Grzegorz Nagórski czy Jacek Niedziela – wielokrotnie uznawani za najlepszych muzyków jazzowych w Polsce w swoich kategoriach m.in. w ankiecie Jazz Top miesięcznika "Jazz Forum". Również Andrzej Zubek, Wojciech Niedziela, Jerzy Główczewski oraz Henryk Gembalski, Bronisław Duży, Jerzy Jarosik, Adam Buczek i Adam Kowalewski to ścisła czołówka polskich instrumentalistów i liderów własnych projektów muzycznych. W chwili obecnej w Instytucie działa sześciu samodzielnych pracowników naukowych: prof. AM Andrzej Zubek, prof. AM Jerzy Jarosik, prof. AM Karol Ferfecki, adt dr hab. Wojciech Niedziela, adt dr hab. Piotr Wojtasik, prof. wizytujący Edward Anthony Partyka. Ważne miejsce w działalności Instytutu zajmuje współpraca zagraniczna, m.in. z University of Louisville, Kentucky (USA), owocującą obustronnymi wizytami pedagogów. dziekan d. Wydziału Jazzu Jacek Niedziela dwukrotnie wizytował tamtejszą uczelnię, a w lutym 2004 wraz z bratem Wojciechem prowadzili "clinics" dla studentów i koncertowali podczas Festiwalu "Jazz Week". Potentat amerykańskiej edukacji jazzowej, Jamey Aebersold, firmujący nauczanie w Louisville, w uznaniu wysokiego poziomu nauczania na naszym Wydziale, ufundował dwa stypendia na letnie warsztaty w USA. Skorzystali z nich perkusista Paweł Dobrowolski i puzonista Jacek Namysłowski. Naszymi gośćmi z Uniwersytetu w Louisville byli prof. Mike Tracy oraz wykładowcy Jason Tiemann i Craig Wagner. Dzięki tym kontaktom w znaczny sposób poszerzyły sie zasoby wydziałowej biblioteki, płytoteki i wideoteki, a big-band zyskał sporo znakomitych partytur. W ostatnim okresie Instytut Jazzu wizytowali, prowadzając workshopy lub grając koncerty, tak znakomici jazzmani, jak: trzykrotny laureat "Grammy", wibrafonista David Samuels, trębacz Eddie Henderson, perkusista Victor Lewis, a także Mathew Garrison (bg), Jim Beard (p), Garrison Fewell (g), Marc Johnson (b), i Michael Parkinson (tp), reprezentujący kolejny amerykański uniwersytet – Webster University St. Louis.,gitarzysta Dean Brown,basista Hadrien Feraud oraz perkusista Marvin „Smitty” Smith. Od 2006 roku uległa zmianie struktura studiów na kierunku: z 4-letnich jednolitych studiów magisterskich na 3-letnie studia I stopnia (licencjackie) i 2-letnie studia II stopnia (magisterskie). Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom młodzieży zainteresowanej muzyką jazzową i rozrywkową, w październiku 1997 roku rozpoczęło działalność odpłatne Wieczorowe Studium Jazzu, obecnie przekształcone w studia niestacjonarne I i II stopnia. Ich pierwszym dyrektorem był śp. Ernest Małek (1997-2007), a obecnie mgr Bronisław Duży. Kadrę pedagogów uzupełniają m.in.: Adam Szewczyk, Tomasz Kałwak, Maciej Garbowski, Andrzej Święs, Krzysztof Gradziuk, Beata Przybytek, Anna Ruttar oraz Marta Florek.
