Biblioteka SUM w Katowicach

14/05/2026

Wszystkie i Wszyscy - nowa zdolność bazy EBSCO 🔽

🆕 AI Insights oferuje zwięzłe podsumowania artykułów pełnotekstowych w formie kilku krótkich punktów, prezentując najważniejsze zagadnienia w dokumencie.

✅ Funkcja dostępna w języku interfejsu użytkownika (niezależnie od języka tekstu).

📶 Dostępna dla najnowszych publikacji pełnotekstowych, jak i materiałów archiwalnych, zwiększając efektywność pracy z zasobami.

❎ Niedostępna dla baz danych ebooków.

🛜 Rozwiązanie skracające czas potrzebny na selekcję źródeł i ułatwiające prowadzenie badań naukowych.

ℹ️Niektóre rekordy mogą nie wyświetlać przycisku „Generuj AI Insight” – w przypadku, gdy treść jest zbyt krótka lub wydawca nie udzielił zgody na generowanie podsumowań.

🔗 Więcej: https://assets.ebsco.com/m/57a943f0f975fae3/original/Using-AI-Insights-for-Research-Handout-A4-PL.p…
🔗 https://biblioteka.sum.edu.pl/ai-insights-nowe-narzedzie-ebsco/

13/05/2026

ℹ️ Opublikowano rozporządzenie dotyczące zasad sporządzania wykazu czasopism i wydawnictw monografii naukowych. Na jego podstawie powstaną obie listy, które mają być gotowe po wakacjach.

Źródło: https://forumakademickie.pl/opublikowano-rozporzadzenie-dotyczace-sporzadzania-wykazow-czasopism-i-wydawnictw/

Zapowiadane początkowo na przełom lutego i marca, rozporządzenie dotyczące sporządzania list czasopism i wydawnictw ukazało się wczoraj w Dzienniku Ustaw.

To na jego podstawie powstaną projekty obu wykazów, które Komisja Ewaluacji Nauki przekaże następnie ministrowi.

✅ trzy progi dla wydawnictw: 80 – 140 – 200 punktów
✅ w wykazie czasopism z automatu tytuły z ba Scopus i Web of Science, fakultatywnie także z innych
✅ ocena ekspercka czasopism via komitety naukowe Polska Akademia Nauk
✅ możliwe podwyższenie lub obniżenie przez KEN wartości punktowych – o maksymalnie dwa progi
✅ konferencje naukowe: maks. 200 punktów

Same wykazy mają być gotowe po wakacjach. Szczegóły ⤵️

08/05/2026

📌📩Serdecznie zapraszamy na wyjątkową wystawę w naszej Bibliotece!

♔ 8 maja obchodzimy Dzień Bibliotekarza ♔, a jednocześnie rozpoczynamy Tydzień Bibliotek. Z tej okazji przygotowaliśmy dla Was niezwykłą wystawę książek miniaturowych pt.: 𝑹𝒐𝒛𝒎𝒊𝒂𝒓 𝒏𝒊𝒆 𝒎𝒂 𝒛𝒏𝒂𝒄𝒛𝒆𝒏𝒊𝒂, którą od dziś można oglądać w Czytelni Biblioteki Głównej w Katowicach.

🔎 Na wystawie prezentujemy książki pochodzące z prywatnej kolekcji Natalii Garasińskiej, pracowniczki Działu Gromadzenia i Opracowania Zbiorów. Jej przygoda z książkami miniaturowymi rozpoczęła się około siedem lat temu – zupełnie przypadkiem, od podarowanej przez siostrę książeczki pt. „Demoniczne kobiety”. To właśnie wtedy miniaturowe wydawnictwa stały się przedmiotem jej pasji i zainteresowań badawczych. Natalia poświęciła tej tematyce zarówno pracę licencjacką, jak i magisterską, a jej kolekcja liczy dziś około 550 woluminów.

💡 Dokładnie dwa lata temu w naszej Bibliotece odbyła się pierwsza wystawa poświęcona książkom miniaturowym pt. „Małe jest piękne” 📌 https://fb.me/e/3uXBvOk5R . Od tamtej pory księgozbiór Natalii systematycznie się powiększał, czego efektem jest tegoroczna ekspozycja.

👌 Zapraszamy do odwiedzin i odkrycia, jak fascynujący potrafi być miniaturowy świat książek!

23/04/2026

📒🥳Świętujcie razem z Nami 😀 Dziś Dzień Książki i wszystkich, którzy przyczyniają się do jej powstania oraz rozpowszechniania. Pamiętajmy również o prawach autorskich 📖🔐

🧐👍Dziękujemy wszystkim czytelnikom Biblioteka SUM w Katowicach za aktywność i niezmiennie czekamy na Was w naszych progach 👇

Biblioteka SUM w Sosnowcu
Biblioteka Filii ŚUM w Bielsku-Białej
Oddział Biblioteki SUM w Zabrzu-Rokitnicy z Czytelnią w Zabrzu
Oddział Biblioteki ŚUM w Katowicach-Ligocie

📖📖📖 Dziś obchodzimy Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich.
To okazja do świętowania zarówno dla miłośników książek, jak i dla twórców i osób pracujących w branży – od autorów i ilustratorów po bibliotekarzy i księgarzy. To również pretekst, by zwrócić uwagę na sprawy ważne dla rynku książki i branży wydawniczej, w tym niezwykle istotną kwestię praw autorskich.

📖📖📖 Czy prawa autorskie są ważne?
Najczęściej mówimy „Światowy Dzień Książki”, zapominając że pełna nazwa tego święta brzmi inaczej. Uwadze może umykać druga część – prawa autorskie. Prawo autorskie to prawo twórcy do wyłącznego dysponowania swoją twórczością. Twórca może swoje dzieło podarować, może je za darmo rozpowszechniać, ale może je także udostępniać w sposób komercyjny i czerpać zyski ze sprzedaży. Prawo chroni wszelką własność intelektualną i materialną każdego z nas. To bardzo ważne dla twórców, rozwoju kultury, nauki i techniki. Bez rozwoju systemu ochrony prawa własności intelektualnej nie byłoby rewolucji przemysłowej i technologicznej. Dziś mamy do czynienia z fenomenem rozwijającego się błyskawicznie i zmieniającego naszą komunikację i formy naszego działania – AI. Sztuczna inteligencja znacząco obniżyła poziom ochrony praw autorskich, gdyż stworzyła powszechnie dostępne i tanie narzędzia sprzyjające reprodukcji treści, obrazów czy muzyki. W tej sytuacji jeszcze bardziej istotna staje się świadomość tego, jak ważne są prawa autorskie i ich skuteczna ochrona.

🎨 Autorem plakatu dla P*K jest Piotr Depta-Kleśta Illustrations (na podstawie licencji CC BY-SA 3.0.)

▶️ Więcej informacji: https://pik.org.pl/2026/04/15/swiatowy-dzien-ksiazki-i-praw-autorskich-2026/

20/04/2026

Śląski Uniwersytet Medyczny to często historia naukowców - prekursorów 🧐👇

Cykl „Zapisani w historii” 📖

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z biogramem wybitnego lekarza.

Władysław Jan Grzeszczak był specjalistą w dziedzinie nefrologii i diabetologii. Studia ukończył w 1978 roku na Śląskiej Akademii Medycznej. Stopień doktora uzyskał w 1982 roku, habilitację w 1986 roku, a tytuł profesora otrzymał w 1993 roku.

W 1991 roku objął kierownictwo kliniki w Zabrzu, gdzie stworzył jeden z najsilniejszych ośrodków diabetologicznych w Polsce. Jako jeden z pierwszych w kraju wprowadził leczenie oraz dializoterapię pacjentów z cukrzycą.
Jako kierownik Katedry i Kliniki zorganizował oddział hemodializoterapii, w którym leczeni byli m.in. pacjenci z terminalną niewydolnością nerek na tle nefropatii cukrzycowej, a także program leczenia tych chorych z wykorzystaniem ciągłej ambulatoryjnej oraz automatycznej dializy otrzewnowej. Utworzył również pracownię badań genetycznych zajmującą się analizą genetycznych uwarunkowań niewydolności nerek, cukrzycy i jej powikłań oraz nadciśnienia tętniczego, a także pracownię badań densytometrycznych i pracownię diagnostyki nadciśnienia tętniczego.

W 1999 roku, z jego inicjatywy i we współpracy z Kliniką Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej i Urazów Klatki Piersiowej w Bytomiu, Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii w Zabrzu rozpoczęła realizację programu transplantacji nerek.
W latach 2007–2011 pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Był autorem lub współautorem około 1200 publikacji naukowych w czasopismach krajowych i zagranicznych, a także 7 książek i 20 rozdziałów w monografiach. Wychował całą rzeszę doktorów, doktorów habilitowanych, profesorów Za osiągnięcia naukowe i dydaktyczne był wielokrotnie nagradzany.



ŹRÓDŁA:
Baza Centrum Dokumentacji Dziejów Medycyny i Farmacji Górnego Śląska, biogram autorstwa A. Puzia, dostępny pod adresem https://katalog.sum.edu.pl/F?func=file&=&=&file%5Fname=base-list-cdm01&local%5Fbase=cdm01&pds_handle=GUEST [data dostępu: 10.04.2026].
Katarzyna Pinkosz 2021/12/28 https://swiatlekarza.pl/prof-grzeszczak-profesor-ktory-stworzyl-diabetonefrologie/ [data dostępu: 10.04.2026].

17/04/2026

🟨 𝗢𝘀𝗺𝗼𝘀𝗶𝘀 𝗔𝗜 – nowy wymiar edukacji medycznej już dostępny! Ucz się łatwiej🔥

🔓 Z bazy zawierającej 2 tyś. interaktywnych materiałów wideo korzystacie od dawna, teraz platforma została rozszerzona o nowe funkcje:

🫵 Używaj 𝗢𝘀𝗺𝗼𝘀𝗶𝘀 𝗔𝗜 , by wzmacniać zrozumienie materiału i oszczędzać czas na organizację nauki 👇

💡Zadawaj pytania i otrzymuj dopasowane wyjaśnienia poparte cytowaniami ze źródeł Elsevier,

📑 Generuj fiszki, twórz quizy ćwiczeniowe lub podsumowania swoich notatek.

🟨 Osmosis AI to narzędzie stworzone specjalnie z myślą o edukacji medycznej. Ten asystent nauki jest zawsze pod ręką – dla studentów i kadry dydaktycznej.

10/04/2026

🟩 Weź udział w dostępie testowym do bazy EBSCO – 𝗖𝗲𝗻𝘁𝗿𝗮𝗹 & 𝗘𝗮𝘀𝘁𝗲𝗿𝗻 𝗘𝘂𝗿𝗼𝗽𝗲𝗮𝗻 𝗔𝗰𝗮𝗱𝗲𝗺𝗶𝗰 𝗦𝗼𝘂𝗿𝗰𝗲 (𝗖𝗘𝗘𝗔𝗦). To pełne teksty czasopism naukowych publikowanych w krajach Europy Centralnej i Wschodniej (m.in.w języku polskim) dotyczące m.in. zagadnień związanych z opieką medyczną, lecznictwem i zdrowiem publicznym.

🟢 Więcej info: https://biblioteka.sum.edu.pl/dostep-testowy-do-bazy-central-eastern-european-academic-source/

✍ Napisz komentarz: [email protected]

08/04/2026

🔶 Dziś w cyklu przypominamy sylwetkę pierwszego rektora i organizatora Śląskiej Akademii Medycznej 🧐

Cykl „Zapisani w historii” 📖

Dzisiejsza odsłona cyklu przenosi nas do początków uczelni i pozwala przybliżyć sylwetkę jej pierwszego rektora.

Prof. Brunon Nowakowski - lekarz, pionier polskiej higieny i medycyny pracy.

Studia medyczne ukończył w Lipsku i Monachium. Już na początku kariery angażował się w działalność niepodległościową oraz pracował jako lekarz w czasie I wojny światowej i powstania wielkopolskiego. Zajmował się zagadnieniami higieny i epidemiologii, a także prowadził badania nad chorobami zakaźnymi i zawodowymi.

W latach międzywojennych rozwijał działalność naukową w Warszawie, a dzięki stypendium Fundacji Rockefellera kształcił się również w Stanach Zjednoczonych. Po powrocie do kraju zorganizował jedną z pierwszych w Polsce placówek zajmujących się higieną pracy.

Podczas II wojny światowej działał w służbie zdrowia na emigracji, m.in. w Rumunii i Wielkiej Brytanii, gdzie kierował Katedrą Higieny na Polskim Wydziale Lekarskim w Edynburgu. Po powrocie do Polski w 1946 r. odbudowywał Katedrę Higieny Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Wkrótce powierzono mu organizację Śląskiej Akademii Medycznej, której został pierwszym rektorem. Był także inicjatorem utworzenia Instytutu Medycyny Pracy na Śląsku. Pozostawił po sobie bogaty dorobek naukowy i wykształcił wiele pokoleń lekarzy.



Źródło:
Baza Centrum Dokumentacji Dziejów Medycyny i Farmacji Górnego Śląska, [Dostęp 30.03.2026]:
https://katalog.sum.edu.pl/F?func=direct&format=999&doc_number=000003967&local_base=biograf

25/03/2026

🔎🧐 Warto podkreślić ogromną rolę tej prekursorki pediatrii w wykryciu i leczeniu ołowicy na Śląsku, szczególnie przy okazji emisji popularnego ostatnio serialu "Ołowiane dzieci".

Cykl „Zapisani w historii” 📖

Dzisiaj zapraszamy do zapoznania się z krótkim biogramem prekursorki śląskiej pediatrii.

Prof. Bożena Hager-Małecka skończyła studia skończyła na Uniwersytecie Jagiellońskim, a w 1952 r. podjęła pracę w Śląskiej Akademii Medycznej. Od 1965 r. kierowała Katedrą i Kliniki Pediatrii ŚAM w Zabrzu, przemianowanej w 1974 r. na I Katedrę i Klinikę Pediatrii. W latach 1978–1981 była natomiast dyrektorem Instytutu Pediatrii ŚAM w Zabrzu (od 1986 r. znanego pod nazwą Śląskiego Centrum Pediatrii).

Jej działalność naukowo-badawcza koncentrowała się m.in. na immunologii klinicznej, gruźlicy i chorobach z pogranicza, a także na wypracowaniu modelowej kliniki szpitala dziecięcego i organizacji pediatrii w Polsce. W 1968 r. zainicjowała program rehabilitacji noworodków, w który włączyło się 9 oddziałów noworodkowych w województwie katowickim.

W 1974 r. prof. Hager-Małecka wykryła masowe zachorowania na przewlekłą ołowicę u dzieci z Katowic-Szopienic i wspólnie z Jolantą Wadowską-Król przeprowadziła akcję leczniczą oraz zapobiegawczą. Przeprowadziła też pierwsze w Polsce badania dotyczące wpływu zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego na zdrowie, zwłaszcza na stan odporności dzieci, a w 1987 r. utworzyła w Śląskim Centrum Pediatrii Oddział Dializ dla dzieci oraz Oddział Dziennej Resocjalizacji i Rewalidacji dla dzieci głęboko upośledzonych.

Prof. Hager-Małecka była również kilkukrotnie posłanką na Sejm. Uczestniczyła w obradach Okrągłego Stołu w podzespole do spraw ekologii.
Za swoją działalność została odznaczona wieloma nagrodami państwowymi, m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Naukowej czy Wawrzynem Lekarskim.



ŹRÓDŁA:
Baza Centrum Dokumentacji Dziejów Medycyny i Farmacji Górnego Śląska, biogram autorstwa A. Puzia, dostępny pod adresem https://katalog.sum.edu.pl/F?func=direct&format=999&doc_number=000004728&local_base=biograf [data dostępu: 17.03.2026].
Hager Małecka Bożena. Panteon Górnośląski, https://panteon-gornoslaski.pl/postacie/hager-malecka-bozena-1921-2016/ [data dostępu: 17.03.2026].