15/08/2026
W jednym z ostatnich wywiadów, których udzielił profesor Zdzisław J. Adamczyk, w lutym 2023 roku pt. "Edytorstwo jest służbą społeczną", przeprowadzonym przez Dariusza Pachockiego i Wojciecha Kruszewskiego, na pytanie, czy pojawił się kiedykolwiek taki moment, że miał już dość Żeromskiego, odpowiedział: "-Nie, nie miałem takiej sytuacji i takich wątpliwości. Traktuję Żeromskiego trochę jak sąsiada".
O swojej pracy mówił: "Myślę, że robimy to dla tych ludzi, którzy może Żeromskiego nie bardzo chcą czytać ze względu na jego język, ale prędzej czy później do niego dojrzeją. Ja mam przynajmniej takie doświadczenie z czasów pracy w Pułtusku, że ci moi studenci, którzy na początku narzekali, krzywili się, że muszą taką starzyznę czytać, to jednak czytali to i nawet pisali o tym Żeromskim niezłe prace później. Na podstawie takich doświadczeń myślę, że prędzej czy później taki Żeromski, jakiego dziś jesteśmy w stanie wydawać, do ludzi może trafić i liczę na to, że trafi".
Cały wywiad znalazł się w książce Wojciecha Kruszewskiego i Dariusza Pachockiego „Rozmowy z edytorami”, pierwszym tomie serii „Biblioteka Sztuki Edycji” https://wydawnictwo.umk.pl/produkt/rozmowy-z-edytorami
***
„Gnała go nieustanna ciekawość, niegasnące pragnienie dotarcia do kolejnych nieznanych listów [Żeromskiego], nowych dokumentów, zapomnianych, często zmanipulowanych metryk urodzenia, ślubu, zgonu. Imponował jego młodzieńczy, niczym niezmącony entuzjazm dla tych poszukiwań; urzekała energia, z jaką później o swoich znaleziskach opowiadał. I ten entuzjazm, i tę energię zachował niemal do ostatnich dni. Powtarzał, że największe przygody przeżywa się w bibliotekach”.
Fragment wspomnienia o Profesorze Zdzisławie Jerzym Adamczyku, autorstwa dr hab. prof. UJK Beaty Utkowskiej, które ukazało się „Pamiętniku Literackim” (2025, z. 2) - najważniejszym piśmie literaturoznawczym, z którym Profesor Adamczyk był mocno związany. Całość można pobrać i przeczytać tu: https://pamietnik-literacki.pl/pamietnik-literacki-2
***
Dzisiaj, 15 sierpnia, mijają dwa lata od śmierci Profesora Zdzisława Jerzego Adamczyka (1936-2024), historyka literatury, wybitnego badacza życia i twórczości Stefana Żeromskiego, edytora, profesora nauk humanistycznych, profesora zwyczajnego w Instytucie Literaturoznawstwa i Językoznawstwa Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Szanowny Panie Profesorze, pamiętamy…
***
Warto przy tej smutnej okazji wspomnieć, że dzieło Pana Profesora jest kontynuowane!
W tym roku w Wydawnictwie Instytutu Badań Literackich ukazał się III tom „Dzienników” (1886–1887) Stefana Żeromskiego. To ostatnia publikacja, przy której pracował zmarły w 2024 roku prof. Zdzisław Jerzy Adamczyk wraz z prof. Grażyną Legutko i prof. UJK Beatą Utkowską. Tom powstał w ramach ministerialnego grantu, jako efekt współpracy Instytutu Badań Literackich i Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Tom jest dostępny tu: http://wydawnictwo.ibl.waw.pl/nowosci/stefan-zeromski-dzienniki-t.3?vid=2&fbclid=IwY2xjawTsQohwZG9mBWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMWhUSDdTaHFxck8za0ZldGhzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEePerw3QT_MtbV8DrI2pHA-yqKGHUPg02VgFfbCyS71dhEW7lETq3aoN65fGM_aem_st9yvCiW4UqiyHrZ5FT8cQ
Przy okazji pojawił się również dodruk tomu pierwszego „Dzienników”, w oprac. Zdzisława Jerzego Adamczyka i Beaty Utkowskiej, http://wydawnictwo.ibl.waw.pl/nowosci/stefan-zeromski-dzienniki-t.-1-18821883?vid=2&fbclid=IwY2xjawTsQt1wZG9mBWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMWhUSDdTaHFxck8za0ZldGhzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEePerw3QT_MtbV8DrI2pHA-yqKGHUPg02Vg
Stefan Żeromski, Dzienniki T. 2 (1883-1885), oprac. Zdzisław Jerzy Adamczyk, Beata Utkowska, IBL, UJK 2023, http://wydawnictwo.ibl.waw.pl/nowosci/stefan-zeromski-dzienniki-t.-2?vid=2&fbclid=IwY2xjawTsRTxwZG9mBWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMWhUSDdTaHFxck8za0ZldGhzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEekYmVxoUtmrwjS8wbHybYnyTv1psd0nIPq3VwwWybkNv
Trwają starania o grant na opracowanie edytorskie i druk kolejnych tomów „Dzienników”!
***
W ramach Roku Żeromskiego, 20 listopada 2025, czyli równo sto lat od śmierci Stefana Żeromskiego, podczas trwającej wówczas trzydniowej ogólnopolskiej konferencji Żeromski OdNowa. Co się stało z tym dziedzictwem?, współorganizowanej przez nasz Instytut, uwaga prelegentów i panelistów skupiła przede wszystkim na pracy badawczo-edytorskiej Profesora Zdzisława Jerzego Adamczyka. Otwarto wówczas w Bibliotece Uniwersyteckiej wystawę Od A[damczyka] do Ż[eromskiego] oraz odbył się Wieczór wspomnień poświęcony Profesorowi. Anegdotami i wzruszającymi opowieściami o prof. Adamczyku podzielili się m.in. jego współpracownicy i studenci. Spotkanie poprowadzili dr hab. prof. UJK Marzena Marczewska oraz wnuk profesora, Michał Dobrołowicz.
W tym dniu imię Profesora Zdzisława Jerzego Adamczyka nadano jednej z sal wykładowych w ILiJ (s. 58, na parterze).
Trwają właśnie prace nad tomem pokonferencyjnym, która ma się ukazać jeszcze w tym roku.
A tu linki do obrad, szczególnie polecamy dzień 2 – poświęcony działalności naukowej Profesora Zdzisława Jerzego Adamczyka.
„Żeromski OdNowa. Co się stało z tym dziedzictwem?” Ogólnopolska konferencja naukowa o Żeromskim, dzień 1, https://www.youtube.com/watch?v=7TLlTN8G3zE
Żeromski OdNowa. Co się stało z tym dziedzictwem?” Ogólnopolska konferencja naukowa o Żeromskim, dzień 2, https://www.youtube.com/watch?v=wGYpwbz3HTc
„Żeromski OdNowa. Co się stało z tym dziedzictwem?” dzień, 3, https://www.youtube.com/watch?v=3u_AMvziR5U&t=8s
***
Cały czas możemy czytać teksty Profesora, a także przygotowane przez niego edytorsko książki. Część z naukowych opracowań Z.J. Adamczyka i jego współpracowników dostępna jest m.in. tu: https://edytorstwoliterackie.ujk.edu.pl/
A tu biogram Pana Profesora: https://pisarzeibadacze.ibl.edu.pl/haslo/192/adamczyk-zdzislaw-jerzy
Warto sięgnąć też do dostępnych w Internecie wykładów i rozmów, m.in.:
• Wykład prof. Zdzisława Jerzego Adamczyka na temat adaptacji „Wiernej rzeki”,. Akademia Polskiego Filmu – semestr IV, spotkanie 5, Realizacja filmu: P*K (2012), https://www.youtube.com/watch?v=J1zDt_a80Fc
• Żeromski inaczej. Z profesorem Zdzisławem Jerzy Adamczykiem o Stefanie Żeromskim rozmawia Edyta Ruszkowska, https://www.youtube.com/watch?v=Lhyw7LN6PL0
• Rozmowa z Panem Profesorem, którą w ramach projektu Kieleckiego Towarzystwa Naukowego pt. "By nie zapomnieć - ludzie nauki, kultury i sztuki w Kielcach", przeprowadziła prof. Grażyna Legutko, https://www.youtube.com/watch?v=8R9j6F0-fmw