11/09/2026
Czy Twój mózg do pewnego stopnia zdecydował, że zjesz ciasto zanim je zobaczysz? 🧠👀
Poprzednie badania pokazały, że tak zwana spontaniczna przedbodźcowa aktywność mózgu (ang. pre-stimulus activity) może wpływać na proste mechanizmy percepcyjne oraz decyzyjne. Jednak nie jest do końca jasne, czy ta aktywność jest w stanie kształtować złożone decyzje, których dokonuje się w oparciu o subiektywne wartości przypisywane dostępnym opcjom i konsekwencjom decyzji.
Właśnie na tej problematyce skupia się publikacjadr Jakuba Skałbani, naszego post-doca. W eksperymencie wzięło udział 49 osób, które najpierw dokonały subiektywnych ocen smaku i zdrowotności wielu produktów spożywczych. Następnie na podstawie subiektywnych ocen badacze stworzyli dla każdej osoby badanej indywidualne pary produktów, gdzie wybranie produktu zdrowszego wiązało się z uruchomieniem mechanizmów samokontroli i hamowania impulsów.
Następnie w skanerze MRI osoby badane musiały dokonywać wielu realnych wyborów między dwoma produktami do zjedzenia, jednocześnie starając się, aby ich wybory były podyktowane zdrowotnością – tj. osoby badane miały wybierać zdrowsze jedzenie, wtedy, kiedy rezygnacja ze smaczniejszego produktu była dla nich realistyczna. Aby odzwierciedlić rzeczywiste wybory, osoba badana otrzymywała jeden z wybranych produktów do zjedzenia po badaniu.
W badaniu skupiono się na obszarach kluczowych dla decyzji żywieniowych, tj. na strukturach układu nagrody. ❗Analizy wykazały, że przedbodźcowa aktywność (na około 3 sekundy przed prezentacją bodźców) pola brzusznego nakrywki (VTA), czyli obszaru znanego ze spontanicznych fluktuacji dopaminergicznych, przewiduje sukces w zadaniu samokontroli żywieniowej. Przykładowo, wzrost aktywności w VTA na około 3 sekundy przed zobaczeniem opcji do wyboru (np. ciasto lub gruszka), zwiększa prawdopodobieństwo wybrania subiektywnie zdrowszego produktu (np. gruszki) 3 sekundy później.❗ To oznacza, że nasze decyzje żywieniowe nie są w pełni podejmowane na podstawie racjonalnych przesłanek a mają w sobie komponent kontekstu neuronalnego tworzonego przez losową aktywność mózgu.
W badaniu autorzy sugerują, że fluktuująca aktywność VTA może do pewnego stopnia kształtować tzw. punkt odniesienia (z teorii perspektywy Daniela Kahnemana) dla kalkulacji wartości nagrody z natychmiastowej gratyfikacji.
----
Did your brain, to some extent, decide that you would eat cake before you even saw it? 🧠👀
Previous studies have shown that so-called spontaneous pre-stimulus brain activity can influence simple perceptual and decision-making mechanisms. However, it is not entirely clear whether this activity is capable of shaping complex decisions made based on subjective values assigned to available options and the consequences of those decisions.
This is exactly the issue focused on in the publication by Dr. Jakub Skałbania, our post-doc. The experiment involved 49 participants who first made subjective evaluations of the taste and healthiness of numerous food products. Then, based on these subjective evaluations, researchers created individualized pairs of products for each participant, where choosing the healthier product required the activation of self-control and impulse inhibition mechanisms.
Next, inside an MRI scanner, the participants had to make multiple real choices between two food items to eat, while simultaneously trying to base their choices on healthiness – i.e., participants were supposed to choose healthier food when giving up a tastier product was realistic for them. To reflect real-life choices, the participant received one of their chosen products to eat after the study.
The study focused on areas crucial for dietary decisions, i.e., the structures of the reward system. ❗Analyses showed that pre-stimulus activity (about 3 seconds before the presentation of stimuli) in the ventral tegmental area (VTA) – a region known for spontaneous dopaminergic fluctuations – predicts success in the dietary self-control task. For example, an increase in VTA activity about 3 seconds before seeing the options to choose from (e.g., cake or pear) increases the probability of choosing the subjectively healthier product (e.g., pear) 3 seconds later.❗ This means that our dietary decisions are not entirely made based on rational premises, but involve a neural context component created by random brain activity.
In the study, the authors suggest that fluctuating VTA activity may, to some extent, shape the so-called reference point (from Daniel Kahneman's prospect theory) for calculating the reward value of immediate gratification.
