22/01/2024
6️⃣8️⃣% projektów archiwów społecznych realizowanych jest przez wolontariuszy i wolontariuszki
7️⃣6️⃣% archiwów społecznych ma w dużym stopniu nieopracowany zasób
6️⃣0️⃣% archiwów nie ma żadnego wsparcia IT
🟢 Te i inne dane z badania ankietowego 59 archiwów społecznych (zrealizowanego w lutym 2022 roku) zebraliśmy w „Strategii wzmacniania trwałości zbiorów społecznych”.
Dokument, który opracowaliśmy w zeszłym roku, pokazuje aktualny obraz archiwistyki społecznej oraz diagnozuje najważniejsze wyzwania związane z opieką nad zbiorami społecznymi. Zapraszamy do lektury!
STRATEGIA
✍️ Strategię opracował zespół CAS we współpracy z przedstawicielkami i przedstawicielami instytucji kultury, archiwów społecznych, uniwersytetów, a także przy udziale grupy konsultacyjnej.
Podstawą opracowania są:
☙ analizy danych zgromadzonych przez CAS od początku działania naszej instytucji (a wcześniej gromadzonych przez Ośrodek KARTA);
☙ teksty eksperckie;
☙ wyniki badania 59 archiwów społecznych, przeprowadzone w lutym 2022 roku.
Dokument nie tylko diagnozuje najważniejsze czynniki zagrażające zbiorom społecznym, lecz także wyznacza cele strategiczne naszej instytucji na najbliższe lata.
WZMACNIANIE
💪 Dobrowolność i partycypacyjność są podstawą wszystkich naszych działań. W pełni uznajemy podmiotowość archiwów społecznych, które same wypracowują swoje metody działania – nie ma dwóch takich samych archiwów społecznych; jako instytucja nie narzucamy modeli ani nie prowadzimy archiwum społecznego. Sukces opieki nad zbiorami i zapewnienie trwałości zbiorom opiera się na zaangażowaniu danej społeczności.
Celem CAS jest wsparcie – rozwijamy sieć, zapewniamy narzędzia i szkolenia, prowadzimy działania, dzięki którym archiwa społeczne mogą lepiej dbać o trwanie swoich zbiorów.
TRWAŁOŚĆ
⚠️ Archiwa społeczne to organizacje czy grupy nieformalne, w których pracujecie często w wolnym czasie, poświęcając własne środki na ich działanie. Niektóre archiwa społeczne znikają, niektóre nie mają wystarczających zasobów (i tych ludzkich, i finansowych), aby w odpowiedni sposób zabezpieczać zbiory.
Istnieje wiele czynników, które zagrażają trwałości blaknących zdjęć i kruszących się dokumentów – być może w archiwum brakuje odpowiednich opakowań czy dysków zewnętrznych, na których można zabezpieczać kopie cyfrowe; być może strona internetowa zawierająca istotne dane nie może być dalej utrzymywana; być może brakuje fizycznej przestrzeni i sił na skrupulatne uporządkowanie tysięcy fotografii, które czekają w pudle od anonimowego darczyńcy; być może gigabajty nagrań historii mówionej czekają na transkrypcję i opracowanie.
Celem strategii i naszej instytucji jest nie tylko diagnozowanie zjawisk, które zagrażają trwałości zbiorów społecznych, lecz także podejmowanie konkretnych działań, które będą wspierać archiwa społeczne.
💚 Tekst strategii oraz wszystkie teksty eksperckie dostępne są na naszej stronie internetowej: https://cas.org.pl/strategia-wzmacniania-trwalosci-zbiorow-spolecznych/
Dziękujemy wszystkim osobom zaangażowanym w powstanie tego ważnego dokumentu!
____________________________
STRATEGIA WZMACNIANIA TRWAŁOŚCI ZBIORÓW SPOŁECZNYCH
☙ Opracowanie: Katarzyna Ziętal, Maciej Melon (rozdział 5: „Diagnoza problemów związanych z trwałością zbiorów społecznych”)
☙ Współpraca merytoryczna: Małgorzata Pankowska-Dowgiało
☙ Redakcja językowa i korekta: Adam Safaryjski
☙ Projekt graficzny i skład: Kamila Krzewska
☙ Autorzy i autorki tekstów eksperckich: dr hab Tomisław Giergiel (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), Rafał Golat (Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego), dr hab. Marek Konstankiewicz (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), Agata Mucha (Narodowy Instytut Dziedzictwa), Marcin Musiał (Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”), Agnieszka Wargowska-Dudek (Fundacja Sztuki, Przygody i Przyjemności ARTS).
☙ Grupa konsultacyjna ds. wzmacniania trwałości zbiorów społecznych: Andrzej Bieńkowski (zastępca dyrektora Narodowego Centrum Kultury), Dominik Cieszkowski (zastępca dyrektora Biblioteki Narodowej), dr Tomasz Czarnota (adiunkt na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), dr Hubert Mazur (adiunkt na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie), Mariusz Olczak (dyrektor Archiwum Akt Nowych), Marta Przybyło (była prezeska Fundacji Archeologia Fotografii, obecnie pracowniczka CAS), Alicja Wancerz-Gluza (współzałożycielka Fundacji Ośrodka KARTA), dr Magdalena Wiśniewska-Drewniak (adiunktka na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu), dr hab. Katarzyna Zalasińska, dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa
