Instytut Psychologii UJ

11/10/2026

🤖 Czy robot może być moralny? A może widzimy w nim… samych siebie?

Kiedy oceniamy moralność robota, kierujemy się jego zachowaniem czy własnym systemem wartości?

Włosko-polskie badanie z udziałem dr Kingi Ciupińskiej z Instytutu Psychologii UJ pokazuje, że osoby, które wyżej oceniają własną moralność, mają również tendencję do postrzegania humanoidalnego robota jako bardziej moralnego.

🔬 W eksperymencie 120 osób oceniało robota iCuba, mierzącego się z 20 dylematami moralnymi. W większości przypadków uczestnicy przypisywali mu wybory zgodne z własnymi. Co ciekawe, różne sposoby przygotowania uczestników do kontaktu z robotem nie zmieniły istotnie tego, jak go postrzegali.

Co to oznacza? Być może oceniając roboty, częściowo patrzymy na nie przez pryzmat własnych przekonań i wartości.
To nie tylko ciekawostka z pogranicza psychologii i nowych technologii. Jeśli uznamy robota za moralnego i działającego zgodnie z naszymi wartościami, możemy być bardziej skłonni mu zaufać. A w świecie coraz powszechniejszej obecności sztucznej inteligencji i robotów społecznych pytanie o granice tego zaufania staje się szczególnie ważne.

📖 Więcej o badaniu przeczytajcie w artykule popularnonaukowym na naszej stronie: https://psychologia.uj.edu.pl/aktualnosci/wiadomosci-z-instytutu/-/journal_content/56_INSTANCE_m0tFUOndMKZ9/110813215/161625451

📚 Publikacja w Scientific Reports: https://www.nature.com/articles/s41598-025-28831-8

A Wy? Czy łatwiej byłoby Wam zaufać robotowi, który podejmuje decyzje zgodne z Waszymi wartościami?

09/10/2026

Prof. dr hab. Przemysław Bąbel i dr hab. Iana Markevych, prof. UJ z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego po raz kolejny znaleźli się w prestiżowym zestawieniu World’s Top 2% Scientists!

Nasi naukowcy od lat utrzymują się w gronie badaczy, których publikacje cieszą się największym zainteresowaniem. Ranking, przygotowywany przez Uniwersytet Stanforda we współpracy z wydawnictwem Elsevier, obejmuje bowiem naukowców i naukowczynie, których publikacje należą do najczęściej cytowanych na świecie. Tegoroczna edycja ponownie docenia dorobek naszych badaczy, w tym cytowania ich publikacji z 2025 roku.

Jesteśmy ogromnie dumni, że możemy pochwalić się takimi naukowcami w naszym Instytucie! 💙

Serdecznie gratulujemy i życzymy wielu kolejnych sukcesów!

04/10/2026

Ile działań przygotowuje Twój mózg, zanim wykonasz jedno?
Nasz zespół opublikował MEGA artykuł!

Okazuje się, że jak widzisz kubek/klucze/buty - Twój mózg ma wiele pomysłów, co z nimi zrobić. Kubek można napełnić wodą, schować do szafki albo zacząć robić kawę. W artykule opisujemy, jak mózg hamuje te nierealizowane pomysły :)

Hej, a wiecie, że to samo robimy z naszymi słowami? Chcemy powiedzieć wiele rzeczy na raz, ale większość z nich jest hamowana, prawda? Znamy to z codziennego życia!

Instytut Psychologii UJ
Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego

Do czytania tu:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0149763426003696
"Cortical oscillatory dynamics through the lens of affordance competition – A novel perspective on ‘Selection for Action’"
Autorzy: Rob H.J. Van der Lubbe, Bartłomiej Panek, Maximilian A. Friehs, Dariusz Asanowicz (na zdjęciu)

04/10/2026

| REJESTRACJA OTWARTA | CALL FOR REGISTRATION | CATS in Psychology 2026 | Instytut Psychologii UJ |

⏳ Rejestracja na trzecią edycję CATS jest otwarta już tylko do 19 października!

✨ obowiązuje limit miejsc — decyduje kolejność zgłoszeń ✨

🔗 Link do rejestracji: registration.cats-conference.pl/uj26
(też w komentarzu)

🐈‍⬛ Jak rzetelnie prowadzić badania w psychologii — i co wynika z tego, jak je komunikujemy? O tym rozmawiamy na CATS: dwa dni wykładów, warsztatów i debat o metanauce, metodologii i otwartej nauce, w ramach International Open Access Week.

📅 Kiedy i gdzie? 24–25 października 2026, Instytut Psychologii UJ, ul. Ingardena 6, Kraków

🎟️ Ile? 120 zł. W cenie: przerwy kawowe, przekąski, merch konferencyjny integracja w sobotni wieczór.

📚 W programie m.in.:
🔹 wykłady plenarne ekspertek i ekspertów, także z zagranicy
🔹 warsztaty ze statystyki i metodologii
🔹 debaty: psychoterapia oparta na dowodach, finansowanie nauki
🔹 sesje referatowe z zakresu metanauki i filozofii nauki
🔹 sesja posterowa z informacją zwrotną od Komisji Naukowej

Zapraszamy osoby studiujące, doktorantów, doktorantki, pracowników i pracowniczki naukowe — z psychologii i dyscyplin pokrewnych, z całej Polski.

Conferences Acclaiming Transparent Science

02/10/2026

Nowy rok akademicki rozpoczęty!

Wczoraj aula Instytutu Psychologii UJ wypełniła się po brzegi. Wspólnie rozpoczęliśmy kolejny rok akademicki w gronie pracowników naukowych i administracyjnych, doktorantów i studentów, przedstawicieli władz, dyrektorów i przedstawicieli zaprzyjaźnionych jednostek, z którymi na co dzień współpracujemy, a także pozostałych przyjaciół Instytutu. Szczególnie cieszyła nas obecność tych, którzy tego dnia po raz pierwszy przekroczyli próg Instytutu jako jego studenci.

Uroczystość rozpoczęło słowo wstępne prof. Szymona Wicharego „O trzech rodzajach ruchu”. Był to także moment szczególny dla osób rozpoczynających studia - nowych studentów powitały przedstawicielki Koła Naukowego Studentów Psychologii i Samorządu Studentów Wydziału Filozoficznego, a następnie odbyła się uroczysta immatrykulacja.

Nie zabrakło również okazji do wspólnego namysłu nad tym, jak zmienia się świat, w którym żyjemy. Tegoroczny wykład inauguracyjny „Czy AI może zmienić to, co myślimy, a nawet to, jak głosujemy?” wygłosiła dr Gabriela Czarnek.

Dziękujemy wszystkim, którzy byli z nami tego dnia - za obecność, wspólne świętowanie i energię, z którą wchodzimy w nowy rok akademicki. Życzymy wszystkim dobrego, inspirującego i pełnego ciekawych spotkań roku!

A inauguracja przyniosła jeszcze jedną dobrą wiadomość - po remoncie mamy również odświeżoną przestrzeń do spotkań, zebrań i wspólnej nauki. Co się w niej zmieniło? O tym opowiemy już w osobnym poście. Stay tuned! 👀

30/09/2026

Inauguracja roku akademickiego 2026/2027

Już w czwartek, 1 października 2026 r. o godz. 15:00 zapraszamy na Uroczystą Inaugurację Roku Akademickiego, która odbędzie się w auli Instytutu Psychologii UJ (6.01, VI piętro).

W programie uroczystości:
- powitanie zgromadzonych gości i słowo wstępne dr. hab. Szymona Wicharego, prof. UJ, zastępcy Dyrektora ds. Ogólnych,
- powitanie studentów przez przedstawicieli Koła Naukowego Studentów Psychologii UJ i Samorządu Studentów Wydziału Filozoficznego,
- uroczysta immatrykulacja osób rozpoczynających studia, prowadzona przez dr. hab. Eligiusza Wronkę, prof. UJ, zastępcę Dyrektora ds. Dydaktycznych.

Tegoroczny wykład inauguracyjny „Czy AI może zmienić to, co myślimy, a nawet to, jak głosujemy?” wygłosi dr Gabriela Czarnek.

Badania dr Czarnek koncentrują się na przekonaniach politycznych i dotyczących nauki, w tym na tym, jak ludzie tworzą te poglądy, reagują na informacje i komunikację perswazyjną oraz jak ideologia wpływa na postawy wobec nauki i naukowców, zmian klimatu i polityk publicznych. W swoich badaniach łączy eksperymenty, analizy danych sondażowych, pomiary psychofizjologiczne oraz automatyczną analizę tekstu.

Dr Czarnek jest także autorką i współautorką licznych publikacji naukowych, w tym artykułu „Persuading Voters using Human-AI Dialogues”, który ukazał się na łamach prestiżowego czasopisma Nature.

Zapraszamy do wspólnego świętowania!

28/09/2026

W piątek po raz kolejny otworzyliśmy drzwi naszego Instytutu dla wszystkich ciekawych tego, jak działa mózg, skąd biorą się nasze przekonania, jak powstają bliskie relacje i co dzieje się z nami, kiedy śpimy. Tegoroczna, jubileuszowa 20. edycja Małopolska Noc Naukowców cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem - praktycznie wszystkie miejsca na nasze warsztaty wypełniły się już pierwszego dnia rejestracji!

W programie znalazły się:
🧠 „Anatomia mózgu w praktyce” - warsztat prowadzony przez Dr Ilona Kotlewska, podczas którego uczestnicy poznawali budowę i funkcjonowanie mózgu, tworząc własne modele mózgu.

🧩 „Wiem, jak jest i znam się na ludziach - czyli o kilku pułapkach naiwnego realizmu” - warsztat z psychologii społecznej prowadzony przez dr Annę Czerniak, podczas którego uczestnicy przyglądali się błędom poznawczym i temu, jak wpływają one na nasze postrzeganie świata i innych ludzi.

🤝 „Speed friending i psychologia bliskości - jak powstają relacje?” - warsztat przygotowany przez Laboratorium Bliskich Związków Close Lab , który poprowadziła Daria Gruberska-Pająk. Uczestnicy przyglądali się temu, jak powstają bliskie relacje, jak poznajemy innych ludzi i jakie znaczenie mają dla nas wartości.

😴 „Dlaczego śpimy? Odkryj tajemnice snu i marzeń sennych” - wizyta w Laboratorium Psychologii Snu, którą poprowadziła dr Małgorzata Hołda. Uczestnicy mogli zajrzeć za kulisy badań nad snem i śnieniem oraz zobaczyć, jak wygląda laboratorium, w którym prowadzone są takie badania.

Tegoroczna Noc Naukowców była dla nas wyjątkowa również z jeszcze jednego powodu – cały program przygotowały i poprowadziły kobiety związane z naszym Instytutem 💜

Cieszymy się, że możemy pokazywać, jak dzięki ich wiedzy, pracy i zaangażowaniu nauka rozwija się i trafia do coraz szerszego grona odbiorców.

Dziękujemy wszystkim, którzy współtworzyli to wydarzenie - prowadzącym, wolontariuszom i uczestnikom. Do zobaczenia za rok! 🌌