Institute of Archaeology, Jagiellonian University (Cracow)

16/05/2026

📌18 maja, w Turynie zaczyna się jedna z najważniejszych międzynarodowych konferencji archeometrycznych: 45th International Symposium on Archaeometry - ISA 2026 Torino. Nie zabraknie na nim naszych pracowników, którzy zaprezentują aż trzy tematy, ukazujące różnorodność naszych zainteresowań i tematów badawczych. W konferencji wezmą udział Agata Sztyber i dr Michał Wasilewski. Przedstawią oni problematykę badań cmentarzysk wczesnośredniowiecznych w Polsce przez pryzmat archeometrii paciorków szklanych, wielowątkowość projektu badawczego w Jordanii na bazie archeomedycyny ochr oraz polskie zaangażowanie w inwentaryzację, waloryzację i ochronę stanowisk archeologicznych w Peru.

https://isa2026torino.it/

14/05/2026

W serii „Polscy Naukowcy Donoszą” publikowanej przez „Gazetę Wyborczą” ukazał się obszerny materiał poświęcony badaniom naszej doktorantki Judyty Bąk, która zajmuje się tatuażami na prekolumbijskich mumiach z Peru 🇵🇪💀

Judyta od kilku lat dokumentuje i analizuje tatuaże zachowane na zmumifikowanej skórze ludzkiej, tworząc jedną z największych baz danych tego typu znalezisk z Ameryki Południowej. Jej badania łączą archeologię, antropologię, konserwację i nowoczesne metody obrazowania – od fotografii w podczerwieni po fluorescencję stymulowaną laserem 🔬

W artykule można przeczytać m.in. o:
🧬 badaniach ponad 400 mumii z tatuażami
🎨 dawnych technikach tatuowania i stosowanych pigmentach
📷 metodach ujawniania wzorów niewidocznych gołym okiem
🌎 wieloletnich badaniach terenowych prowadzonych w Peru i Amazonii
👩‍🎓 drodze naukowej naszej doktorantki oraz wyzwaniach związanych z prowadzeniem niszowych badań interdyscyplinarnych

To niezwykle ciekawa opowieść pokazująca, jak wiele informacji o dawnych społecznościach może kryć ludzka skóra - nawet po setkach lat.

👏 Gratulujemy Judycie i trzymamy kciuki za dalsze badania oraz zbliżającą się obronę doktoratu!

Link do tekstu w komentarzu.

14/05/2026

‼List otwarty konferencji Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów i Instytutów Archeologii w Polsce ws. zmian w ustawie o ochronie zabytków!
‼ZOBACZCIE I WESPRZYJCIE AKCJĘ RATOWANIA DZIEDZICTWA ARCHEOLOGICZNEGO PRZED SZKODLIWYMI ZMIANAMI PRAWA!
▶"Konferencja Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów i Instytutów Archeologii Akademickiej w Polsce protestuje przeciwko wejściu w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (zob. Dz.U. 2024.647)."

Prezydenta RP Kancelaria Premiera Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

13/05/2026

✅Polecamy wydarzenie zaprzyjaźnionego Ośrodek Archeologii Gór i Wyżyn Instytutu Archeologii i Etnologii PAN!

13/05/2026

⚠️Dziekani i Dyrektorzy Wydziałów i Instytutów Archeologii Akademickiej w Polsce skierowali list otwarty do najważniejszych osób w państwie! Chodzi o zablokowanie szkodliwych przepisów i rozpoczęcie prac nad nowym modelem ochrony zabytków!
Szczegóły: https://www.ratuj-zabytki.pl/

Archeolodzy apelują do władz RP o zmianę przepisów dotyczących ochrony zabytków. Ostrzegają przed nieodwracalnymi stratami w dziedzictwie archeologicznym Polski.

09/05/2026

🔶Zapraszamy na spotkanie wokół nowych publikacji Serii „Archeo” czyli cyklu książek, które zabierają czytelników w fascynującą podróż do najdawniejszych cywilizacji i archeologicznych tajemnic świata.
🔶W rozmowie wezmą udział: dr Piotr Kołodziejczyk, prof. Jarek Źrałka (Autorzy) oraz redaktor serii „Archeo”, prof. Radoslaw Palonka.
Spotkanie poprowadzi Bartek Klose (Poza Kontekstem)

🔶LINK DO WYDARZENIA: https://tinyurl.com/y7y8zd5k

Wydział Historyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego Koło Naukowe Studentów Archeologii UJ

08/05/2026

Wczoraj, na Zamek Królewski na Wawelu odbył się wernisaż wystawy „Arcydzieła z kolekcji Lanckorońskich: opowieść o antyku”, prezentującej jedną z najważniejszych prywatnych kolekcji starożytności w Europie. Ekspozycja ukazuje bogactwo zainteresowań hrabiego Karola Lanckorońskiego (1848-1933) oraz różnorodność gromadzonych przez niego zabytków – od antycznych naczyń ceramicznych i rzeźb po wyroby rzemiosła artystycznego. Wśród prezentowanych obiektów znalazły się m.in. greckie kantarosy, kyliksy, amfory, portretowa głowa mężczyzny z dynastii julijsko-klaudyjskiej oraz słynna wczesnochrześcijańska gemma Lanckorońskiego.

Ważnym elementem wystawy jest również prezentacja zabytków z kolekcji naszego Instytutu, które w 1882 roku Karol Lanckoroński przekazał ówczesnej Katedrze Archeologii w celu rozbudowy jej zaplecza badawczego i dydaktycznego. Wśród eksponatów znajdują się m.in. etruskie fibule, strigilla, fragment brązowego palca posągu oraz naczynia ceramiczne. Ekspozycja podkreśla tym samym nie tylko kolekcjonerską pasję Lanckorońskiego, ale także jego znaczący wkład w rozwój badań nad kulturą antyczną oraz mecenat nad rozwijającą się w drugiej połowie XIX wieku archeologią na Uniwersytecie Jagiellońskim. W tym samym duchu hrabia podarował uniwersytetowi także obszerny zbiór odlewów gipsowych antycznych rzeźb i reliefów, przechowywanych obecnie w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, z których wybrane egzemplarze zostały włączone do ekspozycji.

Wystawa, przygotowana przez zespół kuratorski pod kierunkiem dr Joanny Winiewicz-Wolskiej i Bartłomieja Makowieckiego, będzie prezentowana od 8 maja do 30 sierpnia 2026 roku. Nowoczesna aranżacja autorstwa Bartosz Haduch łączy inspiracje antyczną geometrią z współczesnym językiem wystawienniczym, tworząc przestrzeń dialogu między historią a współczesnością. Gorąco zachęcamy do odwiedzenia ekspozycji!

Więcej szczegółów w na stronie Zamku Królewskiego, który udostępniamy w komentarzu.

07/05/2026

Nie tylko w czasopismach naukowych – o wynikach badań naszych pracowników można przeczytać także w bardziej przystępnej formie 😊

Na portalu Nauka w Polsce ukazał się tekst poświęcony badaniom zespołu kierowanego przez naszego kolegę, dra Kamila Kopija dotyczącym gestykulacji i komunikacji na Forum Romanum 🏛️✋

Artykuł prezentuje wyniki badań opublikowanych niedawno w na łamach "Journal of Roman Archaeology", pokazując, w jaki sposób układ architektoniczny Forum Romanum wpływał na widoczność gestów rzymskich mówców i odbiór ich przemówień przez publiczność 👥

Wbrew podpisowi na ilustracji poniżej widzicie pozostałości Forum Trajana, nie Forum Romanum, w tym Kolumnę Trajana, a w tle Kościół Najświętszego Imienia Maryi 😜

👏 Zachęcamy do lektury – naprawdę warto! Link znajdziecie w komentarzu.

02/05/2026

Z przyjemnością informujemy, że podczas konferencji „Niby drobne, a piękne i ważne. Niedocenione źródła wiedzy o przeszłości” 🏺✨, edycja 2026, zorganizowanej przez Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, zaprezentowane zostały dwa referaty przygotowane przez pracownika naszego Instytutu, prof. Joannę Dębowską-Ludwin, we współpracy z badaczkami związanymi z ekspedycją w Tell el-Farcha: prof. Agnieszką Mączyńską z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu oraz Karoliną Rosińską-Balik 👏📚.

Wystąpienia wpisywały się w główny nurt konferencji, koncentrujący się na potencjale interpretacyjnym niewielkich, często marginalizowanych kategorii źródeł archeologicznych 🔍🧩. Referaty podejmowały problem znaczenia ceramicznych ćwieków i palet kosmetycznych w rekonstrukcji praktyk społecznych i symbolicznych we wczesnych społecznościach Egiptu, podkreślając ich rolę jako niedocenianych nośników informacji 🏺🇪🇬.

Warto dodać, że wydarzenie odbyło się w wyjątkowo malowniczym otoczeniu 🌿🌊 — jeśli ktoś jeszcze nie miał okazji odwiedzić Grodziska w Sopocie, zdecydowanie polecamy: to jedno z tych miejsc, gdzie archeologia spotyka się z krajobrazem, a referatów słucha się jakby uważniej — być może za sprawą nadmorskiego powietrza 😉.

29/04/2026

Chcielibyśmy przypomnieć o nadchodzącej sesji. Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Muzeum Archeologiczne w Krakowie zapraszają na sesję naukową pt. “On the periphery of the Celtic world. Celtic coinage in Poland in the Central European context” która będzie miała miejsce w dniu 15 maja 2026 roku w godzinach 9.30 do 17.00, w Sali Konferencyjnej w Budynku Muzeum Archeologicznego w Krakowie przy ul. Senackiej 3.

Mennictwo celtyckie na ziemiach polskich wymaga obecnie rewizji poglądów co do rozwoju, przyczyn, funkcji i tła kulturowego. Wynika to z ogromnej zmiany w zakresie liczby dostępnych do badań egzemplarzy monet, pojawienia się nowych nieznanych wcześniej typów jaka nastąpiła w ciągu ostatnich 25 lat. Poprzednio aktywność mennicza Celtów na ziemiach polskich wydawała się zjawiskiem marginalnym. Obecnie rysuje się jako bardzo złożony i rozbudowany problem z szeregiem pytań dotyczących tła kulturowego. Organizowana przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Muzeum Archeologiczne w Krakowie sesja ma za zadanie podsumować te nowe dane i wyznaczyć kierunki w jakich rozwijać się będą badania nad mennictwem celtyckim w Polsce. Wraz zaproszeniem do wzięcia udziału w sesji załączamy jej program. W trakcie sesji referaty przedstawią wiodący polscy i zagraniczni specjaliści w zakresie mennictwa celtyckiego i archeologii okresu lateńskiego.

Serdecznie zapraszamy do udziału w sesji!

Jeśli mają Państwo jakiekolwiek pytania dotyczące konferencji, prosimy o kontakt mailowy pod adresem: [email protected]

Będziemy również wdzięczni za informację, czy są Państwo zainteresowani udziałem w konferencji, do końca kwietnia 2026 r. (zgłoszenia na powyższy adres mailowy). Udział w konferencji jest bezpłatny.

Organizatorzy
Jarosław Bodzek, Jacek Górski, Wioletta Pazowska, Barbara Zając

//
We would like to remind you about the upcoming session. The Institute of Archaeology of the Jagiellonian University and the Archaeological Museum in Krakow invite you to a scholarly session entitled “On the Periphery of the Celtic World: Celtic Coinage in Poland in the Central European Context”, which will take place on 15 May 2026, from 9:30 a.m. to 5:00 p.m., in the Conference Hall of the Archaeological Museum building in Krakow, located at 3 Senacka Street.

Celtic coinage in the Polish lands currently requires a reassessment of views regarding its development, causes, functions, and cultural background. This results from a significant increase in the number of coin specimens available for study, as well as the emergence of previously unknown types over the past 25 years. Previously, the minting activity of the Celts in the Polish territories appeared to be a marginal phenomenon. Today, however, it is seen as a highly complex and multifaceted issue, raising numerous questions about its cultural context.

The session organized by the Institute of Archaeology of the Jagiellonian University and the Archaeological Museum in Krakow aims to summarize these new data and to outline the directions for future research on Celtic coinage in Poland. Along with this invitation to participate in the session, we are enclosing its program. During the session, papers will be presented by leading Polish and foreign specialists in Celtic coinage and the archaeology of the La Tène period.

We cordially invite you to participate in the session!

If you have any questions regarding the conference, don't hesitate to contact us via email at: [email protected]

We would also appreciate it if you could let us know whether you are interested in participating in the conference by the end of April 2026 (applications to the email address above). Participation in the conference is free of charge.

Organizers
Jarosław Bodzek, Jacek Górski, Wioletta Pazowska, Barbara Zając