Institute of Archaeology, Jagiellonian University (Cracow)

23/10/2026

Jeśli nie macie planów na jutrzejszy wieczór zapraszamy do Muzeum Przyrodniczego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie na wykład popularnonaukowy prezentujący badania prowadzone przez nasz Instytut na Bliskim Wschodzie.

22/10/2026

Miło nam poinformować o nowej publikacji, której współautorką jest nasza koleżanka z Instytutu, dr Małgorzata Kajzer. Drugą autorką rozdziału jest dr Edyta Marzec, absolwentka naszego Instytutu.

Rozdział "Cypriot or not? New insights into the origin of Eastern Sigillata D and its Hellenistic predecessor” ukazał się w książce "Ancient and Preindustrial Ceramics from Cyprus", opublikowanej niedawno przez wydawnictwo Routledge.

🏺 Autorki podejmują ważne pytanie dotyczące pochodzenia Wschodniej Sigillaty D (Eastern Sigillata D, ESD), czyli ceramiki stołowej produkowanej we wczesnym okresie rzymskim, znanej również jako sigillata cypryjska. Od czasu jej sklasyfikowania w 1967 roku przypuszczano, że powstawała na Cyprze, m.in. ze względu na dużą liczbę znalezionych tam naczyń tego rodzaju.

🔬 W rozdziale zestawiono wyniki badań archeologicznych i analiz laboratoryjnych, w tym petrografii płytek cienkich oraz analiz fluorescencji rentgenowskiej (WD-XRF). Badania ceramiki odkrytej w Nea Pafos i Kourion podważają jednoznaczność dotychczasowych ustaleń: jej pochodzenia należy szukać być może również poza Cyprem.

👏 Gratulujemy autorkom publikacji!

🔗 Link do publikacji w komentarzu. 👇

18/10/2026

🇵🇱🇪🇬 Trwa drugi sezon naszych badań archeologicznych na jednym z największych cmentarzysk z okresu formowania się państwa egipskiego – Kafr Hassan Dawood, położonym w Wadi Tumilat w Egipcie.

Każdego dnia odkrywamy kolejne ślady społeczności, które ponad 5000 lat temu była świadkami narodzin jednej z największych cywilizacji starożytnego świata. Nowe odkrycia, kolejne pochówki i bogaty materiał zabytkowy pozwalają nam coraz lepiej poznawać życie, zwyczaje i wierzenia ludzi tamtej epoki.

‼️ W tegorocznych badaniach uczestniczą nasze wspaniałe studentki i studenci: Aleksandra Kunicka, Gabriela Barud, Karolina Wydra, Przemysław Wach i Michał Jaworski, a także nasza doktorantka Adrianna Niźnik-Karmowska 💪 Fantastyczni ludzie! 😍 Pracowici, zaangażowani, pełni energii, ciekawości i prawdziwego zapału do odkrywania przeszłości.

👉 To dla nich wyjątkowa okazja, by poznać w praktyce specyfikę i metodykę badań archeologicznych na cmentarzyskach sprzed kilku tysięcy lat — od prowadzenia prac w wykopie i dokumentowania odkryć, po analizę i opracowywanie pozyskanego materiału. A wszystko to w ramach codziennej współpracy w międzynarodowym zespole 🇵🇱🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿🇪🇬🇧🇷🇮🇹🇲🇹

15/10/2026

📰 Miło nam poinformować o publikacji wyników badań, których współautorkami są nasze koleżanki z naszego Instytutu – dr Ewelina Miśta-Jakubowska i Renata Czech-Błońska.

Artykuł „Silvery dawn: the first use of local silver in early Piast coinage (11th–12th century Poland)” przedstawia wyniki analiz składu pierwiastkowego i izotopów ołowiu przeprowadzonych na monetach z XI i początku XII wieku, wybijanych na ziemiach polskich.

🔬 Badacze sprawdzili, czy do produkcji wczesnopiastowskich monet wykorzystywano srebro pozyskiwane z lokalnych złóż. Wyniki wskazują, że srebro zgodne pod względem składu izotopowego ze złożami rud ołowiu i srebra z obszaru Górnego Śląska i Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej było wykorzystywane już w najwcześniejszym mennictwie piastowskim, w tym w wybranych emisjach Bolesława Chrobrego.

🪙 Analizy późniejszych monet sugerują, że korzystanie z tego regionalnego źródła srebra mogło być kontynuowane w kolejnych dziesięcioleciach. Jednocześnie inne emisje, m.in. krzyżówki, wskazują na wykorzystywanie srebra pochodzącego z różnych źródeł, w tym z przetopu starszych monet orientalnych i europejskich.

👏 Gratulujemy naszym Koleżankom i wszystkim współautorom publikacji!

🔗 Link do artykułu w komentarzu. 👇

14/10/2026

Z głębokim żalem zawiadamiamy, że w dniu 11 października 2026 r. zmarła przeżywszy 80 lat nasza droga koleżanka i długoletnia pracownica naszego Instytutu Ś. P. Renata Essen.

Msza Święta Żałobna odprawiona zostanie w piątek 16 października 2026 r. o godz. 13.00 w kaplicy na cmentarzu w Podgórkach Tynieckich przy ul Wielogórskiej 16, po czym nastąpi odprowadzenie Zmarłej na miejsce wiecznego spoczynku.

Pogrążeni w żałobie Dyrekcja, Pracowniczki i Pracownicy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego

12/10/2026

🏆📐 Kolejny sukces zespołu Mare Nostrum Lab!

Mamy kolejną dobrą wiadomość! Po niedawnym wyróżnieniu dla dr Eweliny Miśty-Jakubowskiej przyszła pora na następny powód do dumy. 🎉

Nasz kolega Wojciech (Wojtek) Ostrowski został przewodniczącym Zespołu do spraw fotogrametrii, powołanego przez Głównego Geodetę Kraju.

👏 Serdecznie gratulujemy Wojtkowi i życzymy powodzenia w nowej roli oraz wielu sukcesów!

🔗 Więcej informacji pod linkiem, który znajdziecie w komentarzu. 👇

11/10/2026

Dumnie bierzemy udział w organizacji II Kongresu Archeologii Polskiej!

Z serii: Organizatorzy II Kongresu Archeologii Polskiej 🏛️

Kontynuujemy prezentację instytucji, które tworzą przestrzeń nadchodzącego II Kongresu Archeologii Polskiej.

Dziś przedstawiamy Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Najstarszy uniwersytecki ośrodek w Polsce z powodzeniem kontynuuje bogatą tradycję badań sięgającą drugiej połowy XIX wieku. Zespół IA UJ skutecznie łączy klasyczny warsztat archeologiczny z nowoczesnymi metodami – w codziennej praktyce prowadzi prace nad przeszłością człowieka od najdawniejszych epok po czasy nowożytne.

Naukowcy z Instytutu prowadzą rzetelne badania wykopaliskowe i projekty naukowe zarówno w Polsce, jak i za granicą, współpracując z partnerami m.in. w USA, Gwatemali, Egipcie, Jordanii czy na Cyprze. Jednostka kładzie przy tym duży nacisk na dydaktykę: kształci kolejne pokolenia archeologów oraz specjalistów ochrony dziedzictwa, dbając o wszechstronne, praktyczne przygotowanie przyszłych badaczy.

Śledźcie nasz profil, aby poznać pozostałe jednostki współtworzące to wydarzenie! 🔍

07/10/2026

Pierwszy sezon badań wykopaliskowych w Starej Ľubovni za nami!

💥 W dniach 6-26 września 2026 roku odbył się pierwszy sezon badań wykopaliskowych na stanowisku Stará Ľubovňa. Prace prowadzono przy współpracy PhDr. Mariána Sojáka (Instytut Archeologii, Słowacka Akademia Nauk), dr Katarzyny Kerneder-Gubały (Instytut Archeologii i Etnologii PAN) oraz naszej koleżanki, dr Julii Kościuk-Załupki, a także przy wsparciu pracowników Ľubovnianske múzeum w Starej Ľubovni.

➡️ W badaniach uczestniczyli również studenci oddelegowani przez Słowacką Akademię Nauk, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytet Jagielloński, a także wolontariusz z Uniwersytetu Warszawskiego.

➡️ Celem prac było wstępne rozpoznanie stanowiska oraz próba określenia jego charakteru i chronologii. Wszystko wskazuje na to, że wykopy sondażowe zostały zlokalizowane w centralnej części prehistorycznej kopalni radiolarytu. Odkrycie to pozwoli lepiej zrozumieć zarówno lokalne uwarunkowania kulturowe związane z eksploatacją tego surowca, jak i szersze zagadnienia dotyczące jego dystrybucji i transportu w pradziejach.

➡️ Serdecznie dziękujemy wszystkim osobom zaangażowanym w realizację badań za wspólnie spędzony czas, ogrom pracy oraz stworzenie wyjątkowej atmosfery podczas tego sezonu badawczego.

05/10/2026

🎓 Inauguracja roku akademickiego 2026/2027 za nami! Posłuchajcie życzeń na kolejny rok od naszych Panów Dyrektorów i zobaczcie krótką migawkę ze spotkania z nowymi studentami i studentkami naszego Instytutu! 🧑‍🎓👩‍🎓

"Gaudeamus igitur,
Iuvenes dum sumus;
Post iucundam iuventutem,
Post molestam senectutem,
Nos habebit humus."

Wydział Historyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego Uniwersytet Jagielloński Koło Naukowe Studentów Archeologii UJ