02/11/2025
---- OŚWIADCZENIE SOLIDARNOŚCIOWE ----
Jako wspólnota akademicka i społeczność studentów psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego chcemy wyrazić solidarność z Koło Nauk Psychologicznych PRAGMA działającym przy Instytut Psychologii Stosowanej UJ w związku z obserwowaną w ostatnich dniach agresją w postaci zmasowanego medialnego ataku, który spotyka organizatorów konferencji Psychodebiuty po podjęciu decyzji o odwołaniu wykładu dr. Tomasza Witkowskiego.
- Po pierwsze, wyrażamy sprzeciw wobec ataku wymierzonego w studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego -
Z niepokojem obserwujemy falę agresji wobec studentów psychologii UJ, której treść nie zawiera merytorycznej dyskusji naukowej, ale opiera się na emocjach i retoryce politycznej. Wiele wypowiedzi bezpośrednio nawołuje do medialnego i innego rodzaju linczu, włączając wulgaryzmy, wyzwiska, groźby czy oskarżenia o terroryzm i faszyzm.
Zauważamy, że atak inicjowany jest głównie przez osoby znane ze swojego aktywizmu przeciwko osobom transpłciowym, a także że te osoby regularnie angażują się w podobne kampanie, będąc jednocześnie w stosunkach koleżeńskich bądź zwolennikami dr. Witkowskiego. Obserwujemy zachowania zmasowane, sztucznie zwiększające zasięg oburzenia i skalę nagonki. Stanowczo sprzeciwiamy się umieszczaniu przez dr Witkowskiego danych osobowych studentów uniwersytetu w upublicznionych do gazet wyciągach z prywatnej korespondencji mailowej oraz obraźliwe określenia, takie jak "brak szacunku, graniczący z chamstwem", “terroryzm”, “niedojrzałość” czy "złamanie kręgosłupa moralnego". Takie sformułowania ze strony doświadczonego psychologa i profesora Wyższej Szkoły Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu wobec studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego nie są etyczne i stanowią przejaw nadużycia pozycji autorytetu celem publicznego poniżenia i zastraszenia młodych osób naszej społeczności akademickiej.
Wyrażamy solidarność z KNP Pragma UJ i uznajemy, że podjęta przez nich decyzja wynika z troski o realizację:
1. zasady odpowiedzialności za stworzenie środowiska akademickiego wolnego od dyskryminacji, co stanowi fundamentalną zasadę zapisaną w Statucie UJ (§4 pkt 2) a także w stanowisku w sprawie mowy nienawiści Biura Rzecznika Praw i Wartości Akademickich UJ (przyjęte 26 lipca 2021).
2. celów należących do kół naukowych określonych w Statucie Rady Kół Naukowych UJ (Dział II §8 pkt 3), zgodnie z którym koła prowadzą działalność naukową i dydaktyczną na rzecz studentów UJ, co obejmuje odpowiedzialność za dobrostan wszystkich uczestników organizowanych wydarzeń. A także prawa do autonomii organizacyjnej przysługującej kołom naukowym w kształtowaniu programu swoich wydarzeń, podejmując odpowiedzialną decyzję po wysłuchaniu głosów członków własnej społeczności akademickiej.
- Po drugie, uważamy że Uniwersytet Jagielloński powinien być przestrzenią dla nauki rzetelnej i opartej na dowodach -
Zarówno decyzja KNP Pragma UJ jak i nasze oświadczenie, wynikają z opowiedzenia się po stronie nauki i rzetelności akademickiej, w przeciwieństwie do politycznie motywowanej kampanii. Akademicki Kodeks Wartości UJ (rozdział “Prawda”) stanowi, że “przeciwieństwem prawdy jest nie tylko jawny fałsz, ale wszelkie półprawdy, mniemania i zwykłe przesądy, drapujące się w szaty rzekomej pewności, a wyrażające ideologiczne założenia oraz koniunkturalne oczekiwania, zgodne ze złożonym zamówieniem spoza nauki.”
W sprawie transpłciowości główne organizacje naukowe, medyczne i psychologiczne wypowiadają się jasno:
> American Psychological Association (APA) - w przyjętym niemal jednogłośnie stanowisku potwierdza uznanie opieki afirmatywnej, jako opieki opartej na dowodach; tożsamości transpłciowe są normalnymi wariacjami ludzkiej ekspresji płci (luty 2024);
> American Medical Association (AMA) - decyzje medyczne powinny być podejmowane przez pacjentów, ich bliskich i świadczeniodawców zdrowia, nie przez polityków; ponad 2000 badań od 1975 roku wspiera opiekę afirmatywną (czerwiec 2023);
> American Academy of Pediatrics (AAP) - potwierdza, że polityka wspierająca opiekę afirmatywną pozostaje w najlepszym interesie dzieci (sierpień 2023)
> Polskie Towarzystwo Seksuologiczne (PTS) - wskazuje, że wszelkie działania mające na celu zmianę doświadczanej tożsamości płciowej należy uznać za niewskazane, nieskuteczne i nieetyczne (2020);
Ponadto, Rada Upowszechniania Nauki Polskiej Akademii Nauk w 2022 roku ostrzegła przed „próbami wykorzystywania komunikacji naukowej do utrwalania stereotypów krzywdzących osoby transpłciowe oraz rozpowszechniania poglądów (...) które nie mają wsparcia w aktualnej wiedzy naukowej."
Ochrona przestrzeni akademickiej przed treściami krzywdzącymi i sprzecznymi z wiedzą naukową, w naszych oczach nie stanowi “cancel culture”, a realizację wartości uniwersyteckich. Rzetelność i dojrzałość oznacza bowiem również odwagę odstąpienia od poprzedniej decyzji w obliczu dowodów na jej niesłuszność. Wyrażamy uznanie dla osób z KNP Pragma UJ, którzy w obliczu presji podjęli się starań w celu obrony wartości i wsparcia członków swojej społeczności.
- Po trzecie, wyrażamy zaniepokojenie wobec sprzeczności między deklaracjami a praktyką prowadzoną dr. Tomasza Witkowskiego -
Jako studenci psychologii, opowiadający się za nauką opartą na dowodach i rzetelnym podejściu do psychologii, wyrażamy następujące zastrzeżenia:
A)Treści rozpowszechniane przez dr. Witkowskiego, także psychologa pozostają w oczywistej sprzeczności z zasadami etyki zawodowej psychologa (Kodeks Etyczny Psychologa PTP).
B)Od osoby prezentującej się jako przedstawiciel psychologii opartej na dowodach oczekiwalibyśmy rzetelnych argumentów naukowych. Ostatnie wypowiedzi dr. Witkowskiego ujawniają natomiast problematyczny wzorzec, tj. promocję teorii spiskowych. Upowszechniane przez niego materiały publicystyczne noszą znamiona retoryki podpierającej określony światopogląd bez charakteru rzetelnej dyskusji naukowej. Te treści stoją zatem w sprzeczności z zapisami m.in. Akademickiego Kodeksu Wartości UJ (rozdział “Rzetelność”):
"wykłady akademickie nie muszą stronić od żywych, atrakcyjnych barw i osobistych, emocjonalnych komentarzy, ale nie wolno im nigdy poświęcić zasady rzetelności dla ubocznego efektu: dla polemicznego sukcesu, dla oryginalności za wszelką cenę, dla wygody głoszenia niedostatecznie przygotowanych tez i chwilowych satysfakcji autorów niepoprawnych rozumowań. Nie mogą być terenem inwazji stylistyk pozanaukowych, służebnych wobec doraźnych potrzeb i mniemań potocznych, opinii większości, oraz oczekiwań zgłaszanych przez rozmaite wpływowe gremia, zwłaszcza decyzyjne. Wymogi rzetelności kształtują pożądaną biegłość i metodologiczną solidność warsztatową, wykroczenia w tej dziedzinie podważają natomiast zaufanie, jakim powinna i musi cieszyć się nauka — najbardziej wiarygodny drogowskaz dla wiedzy i postaw ludzkich. Rzetelność wymaga zawsze nadzwyczajnej, najbardziej drobiazgowej skrupulatności faktograficznej i bezwzględnej ścisłości logicznej."
- Wzywamy do solidarności wobec studentów stanowiących część naszej wspólnoty akademickiej Uniwersytetu Jagiellońskiego -
Po raz ostatni pragniemy przywołać treść Akademickiego Kodeksu Wartości UJ, gdzie w rozdziale “Lojalność” podkreślony został fundament, czyli solidarność wobec współpracowników, studentów i wszystkich członków społeczności akademickiej, naszego Almae Matris oraz służenia wzajemną pomocą w przedsięwzięciach.
Apelujemy do członków kadry akademickiej o nie podejmowanie działań na rzecz pogłębiania podziałów w naszej wspólnocie uniwersyteckiej i do władz Uniwersytetu o aktywne wsparcie naszych studentów i studentek.
Przedstawiciele Koła Naukowego Studentów Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego wraz ze wspólnotą studentów i studentek.
Zachęcamy do udostępnienia w ramach wsparcia! za naszymi studentami!
| Rada Kół Naukowych Uniwersytetu Jagiellońskiego | Samorząd Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego | klimatUJ | Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ | Biuro Rzeczniczki Praw i Wartości Akademickich UJ | Tomasz Witkowski pol | Uniwersytet Jagielloński | Polskie Towarzystwo Psychologiczne | Komitet Psychologii PAN |
