20/04/2026
W 26. numerze czasopisma "Edukacja elementarna w teorii i praktyce" (1 (80) vol 21) ukazał się artykuł dr. hab. Małgorzaty Michel, prof. UJ zatytułowany: "Mapa pól problemowych w badaniach społecznych z udziałem dzieci na podstawie zogniskowanych wywiadów fokusowych". Jest on opracowaniem i prezentacją wyników badań fokusowych, które odbyły się w Instytucie Pedagogiki UJ 11 kwietnia 2025 roku w ramach seminarium metodologicznego, które zgromadziło badaczki i badaczy z całej Polski realizujących badania z udziałem dzieci.
Patronat nad seminarium objął Behaviour in Crisis Lab oraz Rzecznik Praw Dziecka. Problemem badawczym było pytanie o to, "jakich problemów formalnych, dylematów etycznych i metodologicznych doświadczają osoby realizujące badania społeczne z udziałem dzieci?" Do analizy danych użyto metody analizy tematycznej oraz techniki mapowania pól problemowych. W wyniku przeprowadzonych badań powstały następujące pola problemowe: zakres merytoryczny badań w kontekstach, głos dziecka a obszary problematyczne, wiek dzieci, strategie i rodzaje badań społecznych z udziałem dzieci, problemy natury metodologicznej, etycznej i formalnej oraz potrzeby badaczy.
Wyniki analizy wykazały, że: badania z udziałem dzieci stały się w Polsce popularne; osoby je realizujące rzadko korzystają z gotowych kodeksów i dobrych praktyk; większość z problemów natury metodologicznej i etycznej ma charakter dylematu, co zmusza do ciągłego podejmowania trudnych decyzji; osoby realizujące badania z udziałem dzieci powinny posiadać szczególne kompetencje, umiejętności i wiedzę z zakresu prawa, psychologii, pedagogiki, komunikacji interpersonalnej, procedur bezpieczeństwa itd.; istnieje potrzeba szkoleń osób zasiadających w komisjach etyki badań i podejmujących decyzję/oceniających projekty badawcze z udziałem dzieci oraz ujednolicenie praktyk komisji i kryteriów oceny.
Dodajmy, że Pani profesor jest przewodniczącą Zespołu ds. Standardów etyki badań społecznych z udziałem dzieci w Polsce przy RPD.