Instytut Nauk o Środowisku UJ

21/08/2026

Z kampusu do puszczy

🌲 Czy każdy las stwarza zapylaczom dobre warunki do życia?
To pytanie prowadzi nas z kampusu Uniwersytetu Jagiellońskiego do Puszczy Niepołomickiej, naszego wielkiego naturalnego laboratorium.

Puszcza jest niezwykłą mozaiką lasów. Znajdziemy tu plantacje sosnowe, lasy gospodarcze zarządzane na różne sposoby oraz stare, dzikie ostępy, w których ingerencja człowieka jest znacznie mniejsza. Lasy te rosną niedaleko siebie i w zbliżonych warunkach środowiskowych. Różnią się jednak historią i intensywnością gospodarowania. Dzięki temu możemy sprawdzić, jak decyzje człowieka wpływają na świat ukryty pod koronami drzew, na ściółkę i drewno, w których mało znane leśne zapylacze spędzają większą część swojego życia jako larwy.

Nasze badania mają praktyczny cel. Chcemy opracować oparte na dowodach rekomendacje dla gospodarki leśnej. Takie, które pomogą tworzyć warunki sprzyjające nie tylko pszczołom, lecz także chrząszczom, muchówkom i innym mało znanym zapylaczom.

W Instytucie Nauk o Środowisku UJ badamy ukryty świat zapylaczy!
Poznaj nasze projekty naukowe realizowane w ramach programu Horyzont Europa::
🌱 ProPollSoil, w którym odkrywamy związki między zdrowiem gleby a zapylaczami:
https://www.propollsoil.eu/

🦋 Butterfly, który bada znaczenie zapylaczy dla przyrody, gospodarki i społeczeństwa:
https://butterfly-europe.eu/

📖 przeczytaj newsletter projektu Butterfly i subskrybuj go, żeby nie przegapić przyszłych numerów: 📣 https://butterfly-europe.eu/news/newsletter/



Butterfly EU project
Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE
Horyzontalny Punkt Kontaktowy Polska Południowo-Wschodnia
Nadleśnictwo Niepołomice - serdecznie dziękujemy za współpracę i pomoc w badaniach 🤗
Wydział Biologii UJ

19/08/2026

🐝 Chrząszcz, którego warto usłyszeć 🤗

🔊 Czy słyszeliście kiedyś skrzypiącego chrząszcza?
Ten dźwięk wydaje paśnik niszczyciel (Plagionotus detritus). Gdy czuje się zagrożony, nie pozostaje zupełnie bezbronny. Skrzypi, ostrzegając napastnika, a jego czarno-żółte ubarwienie przypomina osę lub szerszenia.

To biologiczny blef. Paśnik nie ma żądła, ale drapieżnik nie musi o tym wiedzieć. Podobieństwo może wystarczyć, aby napastnik zawahał się i poszukał łatwiejszej zdobyczy.

Paśnik niszczyciel jest kolejnym mało znanym leśnym zapylaczem i jak wszystkie chrząszcze kózkowate większą część życia spędza w drewnie.

Zapylaczy nie można sprowadzać wyłącznie do pszczół i motyli. Pamiętajmy także o muchówkach i chrząszczach!

W Instytucie Nauk o Środowisku UJ badamy ukryty świat zapylaczy! Poznaj nasze projekty naukowe realizowane w ramach programu Horyzont Europa:
🌱 ProPollSoil, w którym odkrywamy związki między zdrowiem gleby a zapylaczami:
https://www.propollsoil.eu/

🦋 Butterfly, który bada znaczenie zapylaczy dla przyrody, gospodarki i społeczeństwa:
https://butterfly-europe.eu/

📖 Zajrzyj również do pierwszego numeru newslettera Butterfly. Znajdziesz w nim opowieści o zapylaczach, glebie, nowych technologiach i badaniach prowadzonych w całej Europie. Na tej samej stronie można zapisać się na kolejne wydania:
https://butterfly-europe.eu/news/newsletter/


Butterfly EU project
Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE
Horyzontalny Punkt Kontaktowy Polska Południowo-Wschodnia
Nadleśnictwo Niepołomice - serdecznie dziękujemy za współpracę i pomoc w badaniach 🤗
Wydział Biologii UJ

17/08/2026

Jeden owad, dwa życia

🪲 Niektóre leśne zapylacze spędzają na kwiatach zaledwie krótki fragment swojego życia. W dorosłej postaci chrząszcze i muchówki są zapylaczami. Wcześniej jednak, czasem nawet przez kilka lat, żyją jako larwy ukryte w ściółce lub drewnie. I wykonują tam zupełnie inną pracę.
Rozkładają martwą materię organiczną i uwalniają zgromadzone w niej pierwiastki. W ten sposób przyczyniają się do obiegu materii – jednego z podstawowych procesów napędzających życie.
Leśny zapylacz: jeden organizm, dwa etapy życia i dwie niezbędne role w lesie.

W pierwszym filmie z serii zaglądamy do świata, którego zwykle nie zauważamy. Spotykamy kruszczycę złotawkę (Cetonia aurata) leśnego zapylacza zbierającego pokarm z wydajnością niewielkiego, opancerzonego kombajnu.

W Instytucie Nauk o Środowisku UJ badamy ukryty świat zapylaczy!

Poznaj nasze projekty naukowe realizowane w ramach programu Horyzont Europa::
🌱 ProPollSoil, w którym odkrywamy związki między zdrowiem gleby a zapylaczami:
https://www.propollsoil.eu/

🦋 Butterfly, który bada znaczenie zapylaczy dla przyrody, gospodarki i społeczeństwa:
https://butterfly-europe.eu/

📖 Pierwszy numer newslettera Butterfly jest już dostępny. Można go przeczytać i od razu zapisać się na kolejne wydania:
https://butterfly-europe.eu/news/newsletter/



Butterfly EU project
Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE
Horyzontalny Punkt Kontaktowy Polska Południowo-Wschodnia
Nadleśnictwo Niepołomice - serdecznie dziękujemy za współpracę i pomoc w badaniach 🤗
Wydział Biologii UJ

01/08/2026

Zmieniający się klimat wpływa nie tylko na termin lęgów ptaków, ale może również oddziaływać na ich potencjał ewolucyjny, czyli zdolność przystosowywania się do nowych warunków środowiska – wynika z niemal 20 lat badań prowadzonych przez naukowców z UJ na szwedzkiej wyspie Gotla...

27/07/2026

27/07/2026

Zespół projektu Multispecies Campus, realizowanego w ramach projektu flagowego Campus Living Lab Useful Research Hub, odwiedził Uniwersytet Complutense w Madrycie, aby wymienić doświadczenia dotyczące badań nad bioróżnorodnością oraz działań living lab prowadzonych na kampusach uniwersyteckich.

Wizyta, zorganizowana przez Green Office oraz prof. Alejandro J. Rescię Perazzo, koncentrowała się na innowacyjnych sposobach zarządzania terenami zieleni kampusowej, w tym wykorzystaniu wypasu owiec jako narzędzia edukacji środowiskowej i wzmacniania więzi ludzi z przyrodą. Program obejmował również wizyty w miejscach prowadzenia długoterminowego monitoringu bioróżnorodności, podczas których zaprezentowano badania nad gniazdowaniem wróbli, populacjami motyli w gradiencie miejskim oraz badania nad ograniczaniem koszenia dla promowania rodzimych gatunków roślin.

Wizyta stworzyła okazję do dyskusji na temat praktycznych wyzwań związanych z koordynacją wielu projektów realizowanych na wspólnej przestrzeni kampusu oraz rolą kampusów uniwersyteckich jako miejsc prowadzenia badań naukowych, edukacji i współpracy. Była także cennym źródłem inspiracji dla dalszego rozwoju inicjatywy Multispecies Campus oraz przyszłej polsko-hiszpańskiej współpracy naukowej, potencjalnie realizowanej w ramach programów finansowania ogłoszonych niedawno przez Narodowe Centrum Nauki (NCN) oraz hiszpańską Agencia Estatal de Investigación (AEI).

************
A team from the Multispecies Campus project, funded by the flagship initiative Campus Living Lab Useful Research Hub, visited the Complutense University of Madrid to exchange experiences on biodiversity research and Living Lab activities carried out on university campuses.

Hosted by the Green Office and Professor Alejandro J. Rescia Perazzo, the visit focused on innovative approaches to managing campus green spaces, including sheep grazing as a tool for environmental education and for strengthening people's connection with nature. The programme also included visits to long-term biodiversity monitoring sites, featuring research on House Sparrow nesting, butterfly populations across the urban gradient, and reduced mowing as a management practice to promote native plant species.

The visit provided an opportunity to discuss the practical challenges of coordination across projects in shared campus spaces, and the role of university campuses as places for research, education, and collaboration. It also offered valuable inspiration for the further development of the Multispecies Campus initiative and future Polish–Spanish research cooperation, potentially supported through the funding schemes recently announced by the Polish National Science Centre (NCN) and the Spanish Agencia Estatal de Investigación (AEI).

@ https://www.facebook.com/CampusLivingLab
@ https://www.facebook.com/medioambienteUCM/?http_ref=eyJ0cyI6MTc2ODkwMjA0MzAwMCwiciI6IiJ9

27/07/2026

Uniwersytet Jagielloński to nie tylko godziny wykładów w salach! 🌲🔬 Tym razem nasza praca przeniosła się w teren – do Puszczy Niepołomickiej. 🌿 W ramach projektu ProPollSoil badamy jak jakość gleby, ściółki i martwego drewna wpływa na leśne zapylacze (m.in. chrząszcze i bzygi) 🪲🌸. Zbieramy próbki, tropimy owady i sprawdzamy jak budują swoje siły w leśnych mikrośrodowiskach.



Wydział Biologii UJ

23/07/2026

Tropical Ecology Field Course - Borneo 2026.

🦧 🐜 🐍

Jak zwykle, terenowa część kursu zakończyła się seminarium, na którym studenci prezentowali wyniki swoich badań. Tym razem nasze seminarium przekształciło się w międzynarodową mini-konferencję poświęconą biologii tropików: poza dziesięcioma prezentacjami studentów Wydział Biologii UJ, o swoich badaniach opowiedzieli także badacze z Uniwersytetu Południowoczeskiego (Jihočeská univerzita v Českých Budějovicích), University of Sheffield, University of Montana i University of Hong Kong. W spotkaniu wzięli też udział pracownicy Danum Valley Study Centre.

PS: Przepraszamy za jakość zdjęć, ale warunki ciemnej sali konferencyjnej trochę utrudniły zadanie; a przecież takie zakończenie kursu warto pokazać!🙂

23/07/2026