09/12/2025
1640 lat temu, 28 lutego 380 r., miał miejsce punkt zwrotny w historii Imperium Rzymskiego- cesarz Teodozjusz | Wielki wydał edykt tesaloński, na mocy którego, herezja była ścigana jako przestępstwo państwowe.
Dzisiaj przez wielu zapomniany, odegrał wówczas
ogromne znaczenie, nie tylko dla wyznawców katolicyzmu, ale też wszystkich grup religijnych i etnicznych zamieszkujących cesarstwo.
Poprzednikiem wymienionej ustawy był edykt mediolański z 313 r., wprowadzony w życie przez cesarza Konstantyna I Wielkiego (tego samego, który założył Konstantynopol, nazywany przez ówczesnych Nowym Rzymem). Jego wydanie było związane z wizją imperatora przed bitwą, gdzie usłyszał głos mówiący „Pod tym znakiem zwyciężysz".
Tzw. edykt Teodozjusza wprowadził
chrześcijaństwo jako religię państwową dla całego Imperium. Rok później pozbawiono biskupów heretyckich swoich siedzib, następnie przekazano je katolikom. Osoby niepodzielające wiary katolickiej zostały usunięte ze stanowisk urzędowych, zabroniono im oddawania czci pogańskim bogom.
Swoją decyzję umotywował następująco: „ ...Nakazałem, żeby ten tylko, kto przestrzega tego prawa, mógł przybrać imię katolika, a wszyscy inni jako nierozumni i szaleni byli napiętnowani hańbą nauki heretyckiej. Winni oni spodziewać się przede wszystkim pomsty Bożej, a następnie naszej kary stosownie do decyzji, którą powzięliśmy z natchnienia niebieskiego".
mêm W przytoczonym fragmencie, wyraźnie widać uznanie wyższości Boga nad cesarzem. Wcześniej, od czasów Dioklecjana, władcy Rzymu tytułowali się mianem „Dominus et Deus", czyli Pan i Bóg. Wpływ nauki katolickiej znalazł uznanie nawet wśród elit ówczesnego Wiecznego Miasta. W 381 r. na soborze w Konstantynopolu przyjęto credo wiary katolickiej, które nakazano egzekwować w całym Cesarstwie.
Ostatecznie w 395 r., Teodozjusz podzielił Cesarstwo Rzymskie na część Zachodnią i Wschodnią, co przyczyniło się także do podziału religii chrześcijańskiej w późniejszych stuleciach.
