Przeżuwacze bez tajemnic

15/05/2026

Dzisiaj dzień rolnika. Warto dbać o to co uprawiamy i hodujemy.

12/04/2026

Krowie mleko –

Najbardziej powszechne i dostępne choć w zależności od rasy mleko mleku nierówne. Ale po kolei.
Jak już pisałam o mleku owczym ( najbliższe memu sercu) to teraz napiszę o mleku którego spożywamy najwięcej. W Polsce mamy ok. 1945861 krów mlecznych różnych ras jednak największy bo wręcz 80% stanową krowy rasy Polskiej Holszyńsko- Fryzyjskiej. Czyli mućki w biało czarne łaty. Czym charakteryzuje się ich mleko??
Tłuszcz mleka krowiego średnio klasuje się w wartości 4% ( 2,23 – 5,34%)
Białko – średnia 3,42% (2,54-4,19%)
Laktoza – cukier mleczny średnio 4,82% (4,40- 5,33)
Krowie mleko jak i opisane wcześniej mleko owcze ma dokładnie takie same funkcje ale różni się zawartością poszczególnych składników ( ze względu na ilość) jednak w wyżywieniu ludzkości i przeciwdziałaniu chorobom ( głównie osteoporozie) ma największe znaczenie.
Białka stanowią niezbędny składnik każdej żywej komórki i biorą udział we wszystkich procesach życiowych. Biorą udział w budowaniu tkanek u niemowląt jak i wymianie tkanek u ludzi dorosłych. Spełniają ważne funkcje biologiczne tj. prawidłowa aktywność enzymów, działania buforujące, spełniają role immunologiczną, są nośnikiem niektórych witamin i minerałów etc. Pod względem biologicznym strawność rzeczywista białka mleka wynosi 97%. ( białko jaja kurzego 100% mięso – 80%) .
Również kwasy tłuszczowe umieszczone w kuleczkach tłuszczowych odznaczają się wysoką strawnością, gdyż mogą być wchłaniane bezpośrednio. Szczególną wartość ma mleko krów wypasanych na pastwiskach gdyż zawiera więcej nienasyconych kwasów tłuszczowych (w diecie ludzi to właśnie mleko i mięso są podstawowym źródłem CLA) Dzięki istnieniu CLA w mleku ma ono właściwości przeciwnowotworowe.
Cukier mleka Laktoza – stymuluje proces przyswajania wapnia
Mleko ma również właściwości antyoksydacyjne dzięki zawartości witamin, minerałów, aktywnych peptydów i kwasów nienasyconych jak i nasyconych. To działanie to przede wszystkim zapobieganie chorobom takim jak miażdżyca, cukrzyca typu 2, choroby neurodegeneracyjne i procesy związane ze stresem komórkowym.
Alergia a mleko krowie. Mleko każdego ssaka jest najbardziej właściwe dla jego potomstwa. Obecnie najbardziej rekomendowanym substytutem dla niemowląt są preparaty właśnie z mleka krowiego.

Dla zainteresowanych i chętnych zgłębienia wiedzy o mleku polecam książkę „ Tajemnice mleka” aut. Tadeusz Szulc i Joanna Barłowska.

21/02/2026

MLEKO OWCZE

Smak mleka ( odczucie subiektywne) – słodsze od mleka krowiego
Skład chemiczny mleka jest zależny od gatunku zwierzęcia, a także licznych czynników endo i egzogennych tj. rasa, wiek, żywienie, stan zdrowotny zwierzęcia, stadium laktacji i warunki klimatyczne. Składniki mleka owczego to: sucha masa (19,3%), białko ogólne (6,2%), tłuszcz surowy (7,4%), laktoza (4,8%), kazeina (5,1%) i składniki mineralne (1%).
Mleko owcze jest opisywane jako produkt o wyższej wartości odżywczej w porównaniu z mlekiem wielu innych gatunków ssaków. ( kilka porównań na końcu cyklu o mleku).
Na uwagę zasługują zawarte w mleku owczym Kwasy tłuszczowe. Zidentyfikowano około 400 kwasów tłuszczowych. Mleko przeżuwaczy jest najbogatszym źródłem kwasu CLA w diecie człowieka a najwyższą całkowitą jego zawartość stwierdzono w mleku owczym – 1,17% (w krowim – 1,01%, w kozim – 0,65%). Charakteryzuje się więc wysokimi walorami dietetycznymi. Ze względu na dużą zawartość krótko- i długołańcuchowych kwasów tłuszczowych oraz aminokwasów egzogennych wykorzystywane jest w leczeniu osób ze schorzeniami metabolicznymi i hipercholesterolemią. Właściwości prozdrowotne mleka owczego wynikają również z obecności substancji o działaniu antyoksydacyjnym(CLA, α-tokoferol, koenzym Q10, witaminy A i D, fosfolipidy). Substancje te hamują proces utleniania cholesterolu (mniejsze prawdopodobieństwo miażdżycy) i zabezpieczają komórki przed uszkodzeniami ze strony wolnych rodników (działanie antynowotworowe)
Mleko owcze cechuje się większą zawartością składników mineralnych (0,7-1%) niż mleko innych przeżuwaczy jak również stwierdza się większą zawartość makroelementów (wapń, potas, fosfor, chlor, sód). Jest bogatym źródłem żelaza, miedzi, cynku i manganu. Cechuje się dużą zawartością selenu (7-8 mg/g mleka). Jest także bogatym źródłem ryboflawiny, kwasu nikotynowego, pantotenowego, foliowego i biotyny. Mleko owcze, ze względu parametry chemiczne odznacza się wyjątkowo korzystnym wpływem na zdrowie konsumentów. Łatwość przyswajania wapnia z mleka wynika z korzystnej proporcji wapnia do fosforu. Obfitość witamin z grupy D wspomaga wchłanianie wapnia. Spożywanie mleka owczego zmniejsza ryzyko złamań kości i rozwoju próchnicy zębów. Pierwiastki zawarte w mleku, w szczególności Mg, K i Ca przyczyniają się do obniżenia ciśnienia żylnego i tętniczego krwi.
Ważnym białkiem zawartym w mleku owczym, należącym do substancji bioaktywnych jest laktoferyna (LF), która wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne i przeciwwirusowe. Hamuje rozwój bakterii Gram-ujemnych, takich jak Escherichia coli, Helicobacter pylori, Salmonella enterica sv Typhimurium, Aggregatibacter actinomycetemcomitans oraz innych typu Bacillus spp., jak gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus), Listeria monocytogenes, prątek gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis) czy Streptococcus mutans. Laktoferyna może być również stosowana w profilaktyce infekcji żołądkowo-jelitowych.

o mleku owczym i jego zastosowaniu w medycynie powstało już wiele opracowań które polecam.

polecam kawkę z owczym mlekiem oraz owcze sery. raj dla podniebienia ;-)

14/02/2026

Muuusisz to poczuć 🤠💚🐮

10/02/2026

Mleko - powszechnie znany produkt spożywczy ale czy na pewno znany??
Czy na pewno doceniany??
Chciałabym przybliżyć Wam kilka faktów na temat mleka. Będzie to cykl poświęcony dobroczynnemu ( a jak żeby inaczej) działaniu mleka, związanego z parametrami biologiczno-chemicznymi mleka.
Zacznę od mleka owczego ale będę opowiadać tez o kozim i krowim
mleku. Nie zabraknie również wiadomości o siarze no i oczywiście o produktach nabiałowych.

Zapraszam do zagłębienia tajemnic mleka.

29/12/2025

Udostępniam bo mądrego warto posłuchać ( i poczytać 😉).

Zaczyna się i zaognia - dyskusja o fajerwerkach w sylwestrową noc 🤔

🫣W pracy z października 2025 roku badacze przytaczają dane dotyczące wpływu fajerwerków na zanieczyszczenie środowiska. Są to np.:

✔️Podczas wybuchów do atmosfery uwalniane są ogromne ilości chemikaliów. Szacuje się, że rocznie z samych materiałów pirotechnicznych do środowiska trafia m.in. 12,5 tony magnezu, 10,5 tony baru, 1,2 tony rubidu oraz około 1 tony strontu i tytanu.

✔️Korzystanie z fajerwerków ma znaczący wpływ na pogorszenie jakości powietrza poprzez emisję pyłów PM10 i PM2,5. Produkty spalania w postaci gazów i pyłów osiadają następnie na powierzchniach, prowadząc do intensywnego zapylenia gleby i wody, co bezpośrednio uderza w organizmy żywe.

✔️Wyroby pirotechniczne zawierają liczne elementy konstrukcyjne z polimerów, takie jak stabilizatory, nakładki czy osłony lontów. Na przykładzie badań z Niemiec wskazano, że z 3100 ton polimerów zużywanych rocznie do produkcji fajerwerków, aż 530 ton trafia bezpośrednio i w sposób niekontrolowany do środowiska.

https://prawoiwiez.edu.pl/index.php/piw/article/view/1389/1050

✅Nie sposób nie wspomnieć o korelacji rosnącej sprzedaży fajerwerków i osób poszkodowanych w trakcie odpalania fajerwerków.

https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/00031348251393929

✅No dobrze... Ale chcemy się bawić i celebrować nadejście Nowego Roku. Do ciekawych wniosków doszli badacze, którzy przeprowadzili ankiety w jednym z niemieckich landów związane ze stosowaniem fajerwerków:

✔️Tylko 5% respondentów potrafiło poprawnie oszacować skalę emisji pyłów przez fajerwerki

✔️Aż 93% ankietowanych uważa, że to społeczeństwo powinno zrewidować swoje podejście, a 71% oczekuje działań ze strony polityków.

✔️Analiza wykazała, że sama polityka cenowa może być niewystarczająca – 45% nabywców nie zrezygnowałoby z zakupu nawet przy znacznym wzroście cen.

✔️Jako atrakcyjne alternatywy respondenci wskazali:

• Pokazy świetlne i laserowe (akceptowane przez ok. 50% ogółu badanych).
• Centralne pokazy miejskie (zamiast prywatnych), które pozwalają na lepszą kontrolę emisji i bezpieczeństwa.

https://ecsdev.org/ojs/index.php/ejsd/article/view/1116/1096

23/12/2025

Zdrowych i pogodnych Świąt Bożego Narodzenia!!! Niech będą magiczne🎅

05/12/2025

Choć przyszło małe ocieplenie to własnie zima jest tą porą roku w której większość docenia grube swetry z wełny ( pamietajcie wbrew mitom nie kazda wełna owcza jest gryząca). No a co wiemy o budowie wełny??
Polecam tekst Ewy Ewa Rozkosz

Włos owczy nazywamy włóknem, w szczególności, gdy przyjmujemy perspektywę wełnoznawczą. Włókno stanowi wytwór skóry. Na owcy wyrastają różne typy włókien, lecz nas w największej mierze interesują włókna wełny, a więc takie, które pozwalają samodzielnie się uprząść oraz s...

22/11/2025

A czy wiecie jak postrzegano bydło w czasach kiedy wszelkie gusła i przesądy rządziły ludźmi?? Wcale takie złe to nie było. Krowy były traktowane z szacukiem i miały ogromną wartość dla ludzi. Może warto by o tym przypominać?? ( to tak z przymróżeniem oka oczywiście o tych przesądach) ale o szacunku do zwierząt juz jak najbardziej poważnie.

A jak kogoś interesuje taka tematyka polecam Bestiariusz Zwierzęta -Witold Vargas